Bao nhiêu năm nên thay lại răng sứ? Mốc thời gian theo từng loại

Không có một con số chung cho mọi loại răng sứ

Câu trả lời phụ thuộc vào loại sứ bạn đang mang. Chênh lệch giữa loại rẻ nhất và loại đắt nhất là gấp ba lần tuổi thọ, nên trả lời chung chung kiểu mười năm là không giúp được gì.

Sứ kim loại thường, tức mão có sườn thép phủ sứ bên ngoài, thường phải thay sau khoảng 5 đến 7 năm. Nguyên nhân không phải sứ vỡ mà là sườn kim loại bị oxy hoá trong môi trường miệng, tạo viền đen ở cổ răng và làm lợi tụt. Loại này ở phòng khám có giá 1.000.000đ mỗi răng, bảo hành 2 năm.

Sứ Titan bền hơn nhờ hợp kim ít oxy hoá hơn, giữ được khoảng 7 đến 10 năm. Titan Việt Nam 1.500.000đ, Titan Nhật 2.500.000đ, cùng bảo hành 3 năm.

Sứ toàn phần, không có kim loại bên trong, là nhóm bền nhất về mặt vật liệu. Zirconia 4.000.000đ bảo hành 8 năm, Cercon 5.000.000đ bảo hành 10 năm, Emax 7.000.000đ bảo hành 12 năm, Orodent Multilayer 13.500.000đ bảo hành 15 năm. Trên thực tế nhiều mão sứ toàn phần vẫn nguyên vẹn sau thời gian bảo hành, vì bảo hành là cam kết pháp lý chứ không phải hạn dùng.

Điều cần nói thẳng: phần lớn trường hợp phải thay răng sứ không phải vì mão hỏng mà vì răng thật bên dưới hỏng. Đây là điểm mà nhiều người hiểu sai.

Thứ quyết định thật sự là răng thật bên dưới, không phải mão sứ

Mão sứ là một cái vỏ bọc. Bên dưới nó vẫn là răng thật đã được mài, vẫn có tuỷ, vẫn có thể sâu, và vẫn nằm trong mô nha chu có thể viêm.

Sâu răng ở đường viền là nguyên nhân hàng đầu buộc phải tháo mão. Chỗ tiếp giáp giữa mão và răng thật là điểm yếu cấu trúc. Nếu ở đó có một khe hở dù rất nhỏ, hoặc lợi tụt để lộ phần chân răng không được bọc, mảng bám tích lại và sâu phát triển âm thầm. Người bệnh không thấy đau vì lỗ sâu nằm khuất dưới mão, đến khi phát hiện thì đã sâu sâu vào ngà.

Viêm tuỷ muộn là nguyên nhân thứ hai. Việc mài răng để làm mão luôn tạo một mức kích thích lên tuỷ. Đa số răng chịu được, nhưng một tỉ lệ nhất định phát triển viêm tuỷ sau vài năm. Khi đó phải tháo mão để điều trị tuỷ, chi phí chữa tuỷ răng hàm lớn là 1.500.000đ, sau đó thường phải làm mão mới.

Tụt lợi làm hở cổ răng là nguyên nhân thứ ba, phổ biến ở người có bệnh nha chu hoặc chải răng sai cách. Mão vẫn tốt nhưng phần chân răng lộ ra bên dưới vừa mất thẩm mỹ vừa dễ sâu.

Vì thế, người chăm sóc răng miệng tốt có thể giữ một bộ răng sứ Zirconia hơn mười năm mà không cần đụng tới. Người vệ sinh kém có thể phải thay bộ sứ Emax đắt tiền chỉ sau bốn năm. Vật liệu chỉ quyết định một nửa câu chuyện.

Bảng tuổi thọ và bảo hành từng dòng sứ

Bảng dưới liệt kê các dòng sứ phòng khám đang sử dụng, kèm chi phí mỗi răng và thời gian bảo hành ghi trong bảng giá.

Loại sứ	Giá mỗi răng	Bảo hành	Nhóm
Sứ thép thường	1.000.000đ	2 năm	Sườn kim loại
Titan Việt Nam	1.500.000đ	3 năm	Sườn kim loại
Titan Nhật	2.500.000đ	3 năm	Sườn kim loại
Crom Coban	3.000.000đ	5 năm	Sườn kim loại
Katana	3.500.000đ	7 năm	Toàn sứ
Zirconia	4.000.000đ	8 năm	Toàn sứ
Venus	4.000.000đ	8 năm	Toàn sứ
Cercon	5.000.000đ	10 năm	Toàn sứ
DDBio	5.500.000đ	10 năm	Toàn sứ
Cercon HT	6.500.000đ	10 năm	Toàn sứ
Ceramill	7.000.000đ	10 năm	Toàn sứ
Emax	7.000.000đ	12 năm	Toàn sứ
Nacera	8.500.000đ	12 năm	Toàn sứ
Lava Plus	8.500.000đ	12 năm	Toàn sứ
Orodent Bleach	11.500.000đ	15 năm	Toàn sứ
Orodent Multilayer	13.500.000đ	15 năm	Toàn sứ

Một lưu ý về cách đọc bảng này. Sứ sườn kim loại chịu lực nhai rất tốt và không dễ vỡ, nhược điểm của nó là thẩm mỹ và oxy hoá viền, nên phù hợp hơn cho răng hàm khuất. Sứ toàn phần trong hơn, hợp răng cửa, nhưng nhóm sứ thuỷ tinh như Emax lại giòn hơn Zirconia khi chịu lực nhai mạnh. Chọn loại nào nên dựa vào vị trí răng và thói quen nhai của bạn, không phải cứ đắt là hợp. Xem thêm ở trang bọc răng sứ và bảng giá.

Bảy dấu hiệu cho thấy đã đến lúc thay

Đừng chờ đủ số năm rồi mới đi kiểm tra. Hãy đi khám nếu gặp bất kỳ dấu hiệu nào sau đây.

Viền đen ở cổ răng. Với sứ kim loại, đây là dấu hiệu sườn đã oxy hoá. Với mọi loại, viền sẫm có thể là dấu hiệu lợi tụt để lộ chân răng hoặc sâu ở viền.

Ê buốt khi ăn nóng lạnh. Mão sứ nguyên vẹn thì cách nhiệt tốt. Ê buốt mới xuất hiện gợi ý hở viền hoặc tuỷ đang có vấn đề.

Đau âm ỉ hoặc đau khi cắn. Có thể là viêm tuỷ muộn hoặc viêm quanh chóp. Cần chụp phim ngay.

Mùi hôi khu trú tại một răng. Thường do khe hở giữ thức ăn hoặc sâu bên dưới.

Chảy máu lợi quanh mão khi chải. Dấu hiệu viêm lợi tại chỗ, thường do bờ mão không khít hoặc vệ sinh chưa tới.

Mão lung lay hoặc rơi ra. Có khi mão còn nguyên nhưng răng bên dưới đã mủn. Đừng tự gắn lại bằng keo.

Sứt mẻ phần sứ mặt ngoài. Nếu chỉ mẻ nhỏ ở rìa, đôi khi mài chỉnh được. Nếu lộ sườn kim loại thì phải làm lại.

Không có dấu hiệu nào trong số này tự khỏi. Chi phí xử lý sớm luôn thấp hơn hẳn: một chỗ sâu nhỏ trám 150.000đ so với chữa tuỷ 1.500.000đ rồi làm lại mão, hoặc tệ hơn là mất răng và phải trồng Implant từ 10.000.000đ mỗi trụ.

Quy trình thay lại răng sứ diễn ra thế nào

Buổi đầu là khám và chẩn đoán. Bác sĩ đánh giá bờ mão, thăm dò lợi, và chụp phim để nhìn phần chân răng cùng vùng quanh chóp mà mắt thường không thấy. Camera nội soi trong miệng cho phép bạn nhìn trực tiếp tình trạng viền mão trên màn hình, thay vì chỉ nghe bác sĩ mô tả.

Tiếp theo là tháo mão cũ. Mão được cắt bằng mũi khoan chuyên dụng để lấy ra mà không làm tổn thương thêm răng thật bên dưới. Bước này không thể tránh làm hỏng mão cũ, nên nếu bạn định giữ lại mão cũ thì không khả thi.

Sau khi tháo, bác sĩ đánh giá lại răng thật. Đây là thời điểm quyết định hướng đi. Nếu răng còn tốt, chỉ cần sửa soạn lại cùi răng và làm mão mới. Nếu có sâu, phải làm sạch mô sâu trước. Nếu tuỷ đã viêm, phải điều trị tuỷ. Nếu răng vỡ nhiều, cần đặt chốt, chốt kim loại 500.000đ hoặc chốt thạch anh 800.000đ. Nếu răng không giữ được, phải nhổ và bàn phương án thay thế.

Bước lấy dấu tại phòng khám dùng máy quét dấu kỹ thuật số iTero, không cần đặt khay thạch cao vào miệng. Với người dễ buồn nôn, đây là khác biệt rất lớn về trải nghiệm. Dữ liệu quét chuyển thẳng sang labo kỹ thuật số tích hợp tại chỗ.

Cuối cùng là thử và gắn mão mới. Bác sĩ kiểm tra độ khít bờ, điểm tiếp xúc với răng bên cạnh, màu sắc và khớp cắn trước khi gắn cố định. Có labo tại chỗ nên các ca đơn giản rút ngắn được thời gian chờ đáng kể.

Làm gì để không phải thay sớm hơn cần thiết

Bốn việc có tác động lớn nhất, xếp theo mức độ quan trọng.

Làm sạch vùng viền mão mỗi ngày. Đây là nơi hỏng bắt đầu. Chỉ nha khoa hoặc bàn chải kẽ phải đi qua đúng chỗ tiếp giáp giữa mão và lợi. Chải răng đơn thuần không với tới điểm này.

Lấy cao răng định kỳ sáu tháng một lần. Cao răng dưới lợi đẩy lợi tụt xuống, làm hở cổ răng sứ. Đây là con đường phổ biến nhất khiến một bộ sứ tốt phải thay sớm.

Xử lý tật nghiến răng nếu có. Lực nghiến ban đêm lớn hơn nhiều lực nhai bình thường và là nguyên nhân chính gây nứt vỡ sứ. Nếu bạn thức dậy với hàm mỏi hoặc người nhà nói bạn nghiến răng khi ngủ, hãy nói với bác sĩ để được tư vấn phương án bảo vệ.

Tránh cắn vật cứng bằng răng sứ. Đá lạnh, cua ghẹ, mở nắp chai, cắn chỉ. Sứ chịu lực nén tốt nhưng kém chịu lực tập trung theo điểm.

Bạn cũng nên tái khám sớm khi có bất kỳ dấu hiệu nào ở mục trên, thay vì đợi lịch định kỳ. Nếu bạn đang cân nhắc phương án ít mài răng hơn cho nhóm răng cửa, tham khảo dán sứ Veneer.

Nha khoa Hiếu Minh ở Tầng 1-2, LK3-10, khu nhà ở thấp tầng TT1, Khu đô thị mới Kim Văn - Kim Lũ, phường Đại Kim, quận Hoàng Mai, Hà Nội, gần Định Công, Linh Đàm và Thanh Xuân. Gọi 0354 655 688 để đặt lịch kiểm tra bộ răng sứ hiện tại, thăm khám và tư vấn miễn phí.