Bọc răng sứ cho răng hàm nên ưu tiên độ bền hay thẩm mỹ

Với răng hàm, độ bền quan trọng hơn độ trong

Câu trả lời không nước đôi: răng hàm nên ưu tiên độ bền. Hai lý do rất đơn giản. Thứ nhất, răng hàm là nơi chịu lực nhai lớn nhất trong khoang miệng. Thứ hai, khi bạn cười bình thường thì răng số 6 và số 7 gần như không lộ ra, nên chi thêm tiền cho độ trong ở vị trí này là trả tiền cho thứ không ai nhìn thấy.

Nghe có vẻ hiển nhiên, nhưng thực tế nhiều người vẫn chọn dòng sứ đắt nhất cho răng hàm vì nghĩ đắt hơn thì tốt hơn ở mọi mặt. Không phải vậy. Trong nha khoa phục hình, độ trong và độ bền là hai đặc tính đánh đổi lẫn nhau ở cấp độ vật liệu. Sứ càng trong thì cấu trúc tinh thể càng cho ánh sáng đi qua, và điều đó thường đi kèm độ chịu uốn thấp hơn.

Điển hình là Emax, tức sứ thuỷ tinh lithium disilicate, giá 7.000.000đ mỗi răng với bảo hành 12 năm. Đây là dòng sứ có độ trong đẹp nhất, được ưa chuộng cho răng cửa và làm mặt dán veneer. Nhưng chính đặc tính thuỷ tinh khiến nó không phải lựa chọn tối ưu cho răng hàm ở người nghiến răng hoặc có lực cắn mạnh.

Ngược lại, Zirconia giá 4.000.000đ mỗi răng, bảo hành 8 năm, có độ chịu lực cao hơn đáng kể nhưng độ trong kém hơn, nhìn hơi đục nếu đặt cạnh răng cửa thật. Ở vùng răng hàm, nhược điểm này không có ý nghĩa thực tế.

Nói cách khác: chọn vật liệu theo vị trí răng và thói quen nhai của bạn, không theo thứ hạng giá.

Lực nhai ở răng hàm lớn đến mức nào

Lực cắn không phân bố đều trên cung hàm. Ở vùng răng cửa, lực cắn khi ăn uống thông thường tương đối nhỏ vì răng cửa có nhiệm vụ cắt chứ không nghiền. Càng lùi về sau, lực càng tăng, và răng số 6 số 7 là nơi tập trung lực lớn nhất vì gần khớp thái dương hàm và gần điểm bám của các cơ nhai khoẻ nhất.

Thêm vào đó, lực ở răng hàm không chỉ theo chiều dọc mà còn có thành phần trượt ngang khi bạn nghiền thức ăn. Lực trượt ngang là thứ làm nứt mão sứ, chứ không phải lực ép thẳng. Một mão sứ chịu được lực ép rất lớn theo trục vẫn có thể nứt vì bị xoắn.

Nhóm cần đặc biệt lưu ý là người nghiến răng khi ngủ. Ban đêm, cơ chế phản xạ bảo vệ giảm đi và lực nghiến có thể vượt xa lực nhai lúc tỉnh, lại kéo dài hàng chục phút mỗi đêm. Với nhóm này, dòng sứ giòn hơn sẽ nứt trong vòng vài năm dù mọi thao tác kỹ thuật đều chuẩn. Nếu bạn hay thấy mỏi hàm khi ngủ dậy, hoặc người nhà nghe thấy tiếng nghiến, hãy nói với bác sĩ trước khi chọn vật liệu, và cân nhắc làm máng chống nghiến sau khi bọc.

Một yếu tố nữa là số lượng răng còn lại. Nếu bạn đã mất vài răng hàm và số răng còn lại phải gánh toàn bộ lực nhai, mỗi chiếc răng còn lại chịu tải nặng hơn bình thường. Trong tình huống đó, phục hồi lại số răng đã mất bằng trồng răng Implant có khi quan trọng hơn việc chọn dòng sứ nào cho chiếc răng đang hỏng.

So sánh các dòng sứ theo độ bền và thời hạn bảo hành

Thời hạn bảo hành là chỉ dấu thực tế nhất về độ bền mà bạn có thể đọc trực tiếp từ bảng giá. Không nhà sản xuất nào cam kết 12 hay 15 năm cho một vật liệu dễ vỡ.

Dòng sứ	Giá mỗi răng	Bảo hành	Ghi chú cho răng hàm
Sứ thép thường	1.000.000đ	2 năm	Chi phí thấp nhất, viền lợi có thể xám sau vài năm
Titan Việt Nam	1.500.000đ	3 năm	Nhẹ hơn sứ thép, vẫn là sườn kim loại
Titan Nhật	2.500.000đ	3 năm	Sườn kim loại chất lượng ổn định hơn
Crom Coban	3.000.000đ	5 năm	Sườn kim loại bền, phù hợp răng hàm
Katana	3.500.000đ	7 năm	Toàn sứ, cân bằng giá và độ bền
Zirconia	4.000.000đ	8 năm	Lựa chọn phổ biến nhất cho răng hàm
Cercon	5.000.000đ	10 năm	Độ bền cao, màu tự nhiên hơn Zirconia thường
Cercon HT	6.500.000đ	10 năm	Trong hơn, dùng khi răng hàm nhỏ lộ khi cười
Emax	7.000.000đ	12 năm	Đẹp nhất nhưng ưu tiên cho răng cửa
Lava Plus	8.500.000đ	12 năm	Zirconia thế hệ mới, bền và thẩm mỹ tốt
Nacera Q3	9.500.000đ	12 năm	Cao cấp, thường dùng cho ca toàn hàm

Nếu phải đưa ra một khuyến nghị thẳng thắn: với răng số 6 và số 7 ở người không có vấn đề gì đặc biệt, Zirconia 4.000.000đ hoặc Cercon 5.000.000đ đã đủ dùng và không có lý do lâm sàng thuyết phục để trả gấp đôi. Khoản tiền chênh lệch đó, nếu bạn có, nên dành cho răng cửa hoặc cho việc điều trị tận gốc nguyên nhân làm hỏng răng.

Các dòng sườn kim loại như sứ thép thường hay Titan có giá thấp và vẫn dùng được ở răng hàm, nhưng có một nhược điểm cần biết trước: sau vài năm khi lợi tụt nhẹ, viền kim loại ở cổ răng có thể lộ thành một đường xám. Ở răng số 7 thì không ai thấy, nhưng ở răng số 4 số 5 thì có.

Khi nào răng hàm vẫn cần cân nhắc thẩm mỹ

Không phải mọi răng phía sau đều khuất. Răng số 4 và số 5, tức răng hàm nhỏ, nằm ở vùng chuyển tiếp và lộ khá rõ khi bạn cười rộng hoặc nói chuyện. Với nhóm răng này, việc dùng một mão sứ đục màu hoặc có viền kim loại sẽ nhìn thấy được.

Mức độ lộ răng khi cười khác nhau ở mỗi người và phụ thuộc vào chiều cao môi trên, độ rộng cung cười. Cách kiểm tra đơn giản: đứng trước gương, cười tự nhiên như khi chụp ảnh, đếm xem thấy răng đến vị trí thứ mấy tính từ răng cửa. Con số đó quyết định ranh giới giữa vùng cần thẩm mỹ và vùng chỉ cần bền.

Một tình huống khác là khi bạn làm nhiều răng cùng lúc trên một cung hàm. Nếu răng cửa dùng Emax rất trong còn răng số 4 dùng sứ thép, sự chênh lệch màu và độ trong giữa hai vùng sẽ lộ ra ở góc nghiêng. Trong trường hợp này, thống nhất một dòng sứ có độ trong tương đương ở toàn bộ vùng lộ khi cười sẽ cho kết quả liền mạch hơn.

Phòng khám dùng phần mềm thiết kế kỹ thuật số và máy quét dấu iTero để mô phỏng trước hình dáng và tỷ lệ răng, nên bạn thấy được kết quả dự kiến trước khi mài răng. Đây là bước đáng làm, vì mài răng là thao tác không đảo ngược được.

Bọc sứ chỉ đúng khi có chỉ định thật

Điều cần nói thẳng: bọc sứ không phải giải pháp cho mọi vấn đề, và mài một chiếc răng khoẻ để bọc sứ vì lý do thẩm mỹ đơn thuần là việc nên tránh.

Chỉ định hợp lý cho răng hàm gồm: răng đã điều trị tuỷ và mất nhiều mô cứng nên dễ vỡ dọc, răng vỡ lớn không còn đủ mô để trám, răng mòn nặng làm giảm chiều cao khớp cắn, hoặc răng làm trụ cho cầu răng.

Ngược lại, một chiếc răng hàm sâu vừa phải, mô còn nhiều thì trám là đủ. Trám Composite hoặc Fuji có giá 150.000đ, trám Sandwich 250.000đ, hàn thẩm mỹ 500.000đ — chênh lệch với một mão sứ là rất lớn và bạn giữ được mô răng thật. Chi tiết ở trang trám răng.

Một lưu ý nữa: nếu răng đã viêm tuỷ, phải điều trị tuỷ trước khi bọc chứ không bọc chồng lên. Điều trị tuỷ răng hàm lớn có giá 1.500.000đ, răng hàm nhỏ 1.000.000đ. Bọc lên một chiếc răng còn viêm tuỷ sẽ dẫn đến việc phải khoan thủng mão sứ mới làm để điều trị lại, tốn cả tiền lẫn thời gian. Xem thêm ở trang điều trị tuỷ.

Phòng khám từ chối làm những ca mà chỉ định không rõ ràng, và điều này đôi khi làm người bệnh thất vọng vì họ đã đến với ý định làm sẵn. Nhưng một chiếc răng thật còn tốt luôn có giá trị hơn bất kỳ mão sứ nào.

Tuổi thọ thực tế và cách giữ mão sứ lâu bền

Thời hạn bảo hành là con số của nhà sản xuất trong điều kiện sử dụng bình thường, không phải lời hứa về tuổi thọ. Mão sứ hỏng sớm thường vì ba nguyên nhân, và cả ba đều liên quan đến người dùng hoặc kỹ thuật, không phải vật liệu.

Nguyên nhân thứ nhất là sâu răng tái phát ở đường viền giữa mão và răng thật. Đây là lý do phổ biến nhất khiến một mão sứ tốt phải tháo ra sau bảy tám năm. Vùng tiếp giáp này rất khó làm sạch bằng bàn chải thường, cần chỉ nha khoa hoặc máy tăm nước, giá 1.200.000đ tại phòng khám.

Nguyên nhân thứ hai là nghiến răng không được xử lý. Nguyên nhân thứ ba là dùng răng làm việc khác ngoài nhai: cắn chỉ, mở nắp chai, cắn đá lạnh, nhai xương cứng.

Dưới đây là hình ảnh trước và sau của một ca phục hình răng sứ thực hiện tại phòng khám.

Lịch kiểm tra hợp lý là sáu tháng một lần, kết hợp lấy cao răng. Bác sĩ sẽ kiểm tra đường viền mão, độ khít, tình trạng lợi quanh răng và dấu hiệu mòn do nghiến. Phần lớn vấn đề phát hiện ở giai đoạn này chỉ cần điều chỉnh nhỏ. Xem chi tiết dịch vụ tại trang bọc răng sứ.

Khám và tư vấn tại Nha khoa Hiếu Minh

Để biết răng hàm của bạn cần bọc sứ hay chỉ cần trám, buổi khám đầu tiên gồm chụp phim đánh giá mức độ mất mô và tình trạng tuỷ, soi camera nội soi trong miệng để bạn nhìn thấy trực tiếp chiếc răng đang bàn tới. Ths.Bs Đàm Trọng Hiếu, Giám đốc chuyên môn với gần 20 năm kinh nghiệm và đào tạo chuyên sâu về phục hình, trực tiếp lên phương án cho các ca nhiều răng.

Phòng khám ở Tầng 1-2, LK3-10, khu nhà ở thấp tầng TT1, Khu đô thị mới Kim Văn — Kim Lũ, phường Đại Kim, quận Hoàng Mai, Hà Nội, thuận tiện cho người ở Định Công, Linh Đàm, Thanh Xuân và Giáp Bát. Hotline 0354 655 688. Giờ làm việc 8:30–19:30 từ Thứ 2 đến Thứ 7, Chủ nhật 8:30–18:00, nghỉ trưa 12:00–14:00.

Thăm khám và tư vấn miễn phí. Bạn có thể xem đầy đủ các dòng sứ tại bảng giá hoặc liên hệ để đặt lịch.