Cầu răng sứ mấy đơn vị là hợp lý? Quy tắc bác sĩ dùng để quyết định

Đơn vị cầu răng nghĩa là gì

Một đơn vị tương ứng với một mão sứ trong dãy. Cầu răng sứ là khối phục hình liền một dải, gồm các mão bọc lên răng trụ hai đầu và các nhịp cầu treo ở giữa để thay cho răng đã mất. Nói cầu ba đơn vị nghĩa là hai mão ở hai răng trụ cộng một nhịp cầu thay một răng mất ở giữa.

Con số đơn vị vì thế luôn lớn hơn số răng cần thay. Mất một răng cần cầu ba đơn vị. Mất hai răng liền kề cần cầu bốn đơn vị. Mất ba răng liền kề cần cầu năm đơn vị. Đây là điều nhiều người hiểu nhầm khi hỏi giá: báo giá cầu răng luôn tính theo số đơn vị, tức là số mão, chứ không tính theo số răng bị mất.

Điều quan trọng hơn con số là hệ quả cơ học. Hai răng trụ phải gánh toàn bộ lực nhai của cả dải cầu, bao gồm cả phần nhịp cầu treo lơ lửng không có chân răng đỡ. Lực nhai vùng răng hàm ở người trưởng thành có thể lên tới hàng chục kilogam. Khi nhịp cầu càng dài, mô men uốn tác động lên răng trụ càng lớn, và độ võng của dải cầu tăng theo lũy thừa bậc ba của chiều dài nhịp.

Đó là lý do cầu năm đơn vị không phải là cầu ba đơn vị nhân lên một chút, mà là một bài toán khác hẳn về độ bền.

Cầu 3 đơn vị: phương án chuẩn mực

Cầu ba đơn vị thay một răng mất là chỉ định kinh điển và cho kết quả ổn định nhất. Hai răng trụ, một nhịp cầu ngắn, lực phân bố đều. Nếu hai răng kề chỗ mất răng vốn đã cần bọc sứ vì đã điều trị tủy, vỡ lớn hoặc có miếng trám cũ chiếm phần lớn thân răng, thì cầu ba đơn vị là lựa chọn rất hợp lý — bạn giải quyết ba vấn đề bằng một lần điều trị.

Thời gian thực hiện là ưu điểm rõ nhất. Từ lúc mài răng trụ đến lúc gắn cầu chính thức thường mất một đến hai tuần, so với bốn đến bảy tháng nếu chọn Implant. Với người cần có răng gấp vì lý do công việc hoặc sự kiện, đây là khác biệt thật.

Nhược điểm phải nói thẳng: để làm cầu, hai răng trụ bắt buộc phải mài nhỏ đi. Nếu hai răng đó đang khỏe mạnh, còn nguyên vẹn, chưa từng trám, thì mài chúng để làm cầu là đánh đổi lớn. Mài răng khỏe làm tăng nguy cơ viêm tủy về sau, và một khi đã mài thì không quay lại được. Trong tình huống này, trồng răng Implant là lựa chọn bảo tồn hơn dù đắt hơn và lâu hơn.

Một điểm nữa: cầu răng không ngăn được tiêu xương ở vùng răng đã mất, vì không có chân răng truyền lực xuống xương. Sau vài năm, sống hàm dưới nhịp cầu tụt xuống và tạo khe hở, thức ăn dễ giắt vào.

Cầu 4 đơn vị và ngưỡng cần cân nhắc lại

Cầu bốn đơn vị thay hai răng mất liền kề vẫn nằm trong vùng làm được, nhưng điều kiện chặt hơn. Bác sĩ phải kiểm tra ba thứ trên phim và trên lâm sàng.

Thứ nhất là tỷ lệ thân chân răng của hai răng trụ. Chân răng phải đủ dài và xương quanh chân phải còn ít nhất hai phần ba chiều cao. Răng trụ đã tiêu xương do viêm nha chu thì không gánh nổi.

Thứ hai là hai răng trụ nên là răng có nhiều chân. Một răng hàm lớn ba chân làm trụ tốt hơn nhiều so với một răng cửa một chân, đơn giản vì diện tích bám vào xương lớn hơn.

Thứ ba là vị trí. Nhịp cầu ở vùng răng cửa chịu lực cắt, còn nhịp cầu ở vùng răng hàm chịu lực nghiền lớn hơn nhiều. Cầu bốn đơn vị ở vùng răng hàm rủi ro cao hơn hẳn cùng loại ở vùng răng cửa.

Có một quy tắc lâm sàng được dùng rộng rãi để đánh giá: tổng diện tích bề mặt chân răng của các răng trụ phải bằng hoặc lớn hơn tổng diện tích bề mặt chân răng của các răng đã mất mà cầu thay thế. Khi kiểm tra bằng quy tắc này, phần lớn ca mất ba răng liền kề không đạt, và đó là căn cứ để bác sĩ nói không với cầu năm đơn vị.

Từ 5 đơn vị trở lên: vì sao thường nên chuyển sang Implant

Cầu năm đơn vị trở lên có ba vấn đề chồng lên nhau. Nhịp cầu ba răng bị võng khi nhai, tạo lực xoắn lên hai răng trụ. Lực này làm bong xi măng gắn ở một đầu trước, và điều nguy hiểm là bong một đầu thường không gây đau — thức ăn và vi khuẩn chui vào dưới mão, gây sâu chân răng âm thầm cho tới khi răng trụ hỏng hoàn toàn. Lúc phát hiện thì mất luôn cả hai răng trụ chứ không chỉ mất cầu.

Thứ hai, khi một cầu dài hỏng, chi phí làm lại không chỉ là tiền cầu mới. Răng trụ đã hỏng phải nhổ, sống hàm đã tiêu thêm nhiều năm, và phương án cứu vãn lúc đó thường là Implant kèm ghép xương — đắt hơn nhiều so với việc chọn Implant ngay từ đầu.

Thứ ba, mất ba răng liền kề nghĩa là vùng xương đó đã tiêu đáng kể. Nhịp cầu dài treo trên sống hàm lõm tạo khoảng trống lớn ở phía dưới, giắt thức ăn liên tục và rất khó vệ sinh.

Phương án hợp lý cho các ca này thường là cấy hai trụ Implant làm trụ cho một cầu ngắn, hoặc trồng từng răng riêng. Với ca mất gần hết hàm, phục hình toàn hàm theo kiểu All-on-4 giá 130.000.000đ hoặc All-on-6 giá 150.000.000đ là bài toán kinh tế hơn nhiều so với các cầu răng dài chắp vá.

Bảng giá cầu răng sứ tại Nha khoa Hiếu Minh

Giá tính theo mỗi đơn vị, tức mỗi mão sứ. Nhân với số đơn vị để ra tổng chi phí cầu.

Dòng sứ	Giá mỗi đơn vị	Cầu 3 đơn vị	Bảo hành
Sứ thép thường	1.000.000đ	3.000.000đ	2 năm
Titan Việt Nam	1.500.000đ	4.500.000đ	3 năm
Titan Nhật	2.500.000đ	7.500.000đ	3 năm
Crom Coban	3.000.000đ	9.000.000đ	5 năm
Katana	3.500.000đ	10.500.000đ	7 năm
Zirconia	4.000.000đ	12.000.000đ	8 năm
Cercon	5.000.000đ	15.000.000đ	10 năm
Cercon HT	6.500.000đ	19.500.000đ	10 năm
Ceramill	7.000.000đ	21.000.000đ	10 năm
Emax	7.000.000đ	21.000.000đ	12 năm
Lava Plus	8.500.000đ	25.500.000đ	12 năm

Một lưu ý về chọn vật liệu cho cầu răng: sứ Emax là sứ thủy tinh, đẹp nhất về mặt trong mờ nhưng độ bền uốn kém hơn Zirconia. Với cầu răng có nhịp treo, đặc biệt ở vùng răng hàm, các dòng khung Zirconia như Cercon hay Lava Plus phù hợp hơn Emax dù giá tương đương. Đây là ví dụ điển hình cho chuyện đắt hơn không đồng nghĩa hợp hơn.

Giá đầy đủ tại bảng giá, thông tin dịch vụ tại bọc răng sứ.

Chăm sóc cầu răng sứ để dùng được lâu

Điểm yếu của cầu răng không nằm ở phần sứ mà ở đường viền nơi mão tiếp giáp răng thật, và ở khoảng dưới nhịp cầu. Đó là hai chỗ mảng bám tích tụ và cũng là hai chỗ bàn chải thường bỏ sót.

Chỉ nha khoa thường không luồn qua được vì cầu là khối liền. Bạn cần chỉ luồn chuyên dụng có đầu cứng để xỏ dưới nhịp cầu, hoặc dùng tăm nước — máy tăm nước tại phòng khám có giá 1.200.000đ và là khoản đầu tư đáng cho người mang cầu răng. Làm sạch dưới nhịp cầu mỗi ngày một lần là yêu cầu tối thiểu.

Lấy cao răng và kiểm tra định kỳ sáu tháng một lần. Trong buổi kiểm tra, bác sĩ soi bằng camera nội soi trong miệng và chụp phim để phát hiện sâu chân răng trụ hoặc dấu hiệu bong xi măng ở một đầu. Phát hiện sớm thì tháo cầu gắn lại được, phát hiện muộn thì mất răng trụ.

Tránh cắn vật cứng bằng vùng có cầu: đá lạnh, xương, mai cua. Người nghiến răng ban đêm nên dùng máng bảo vệ, vì lực nghiến lặp lại là nguyên nhân làm nứt sứ và bong cầu hàng đầu.

Nha khoa Hiếu Minh ở Tầng 1-2, LK3-10, khu nhà ở thấp tầng TT1, Khu đô thị mới Kim Văn — Kim Lũ, phường Đại Kim, quận Hoàng Mai, Hà Nội, gần Định Công, Linh Đàm và Thanh Xuân. Gọi 0354 655 688 để khám và tư vấn miễn phí trước khi quyết định làm cầu hay trồng Implant.