Dùng chỉ nha khoa cho răng sứ và cầu răng thế nào cho đúng?

Vì sao răng sứ và cầu răng cần cách dùng chỉ khác răng thật

Răng sứ không sâu được, nhưng phần răng thật nằm dưới mão thì có, và đường viền nơi mão tiếp giáp với răng thật chính là điểm yếu nhất của cả phục hình. Mảng bám đọng ở đường viền này gây viêm lợi, lợi tụt xuống làm hở cổ mão, rồi sâu tái phát ở phần chân răng bên dưới. Khi đó bạn phải tháo mão, xử lý sâu và làm lại từ đầu, tốn từ 1.000.000đ với sứ thép thường tới 13.500.000đ với Orodent Multilayer cho mỗi răng.

Cầu răng còn phức tạp hơn. Cầu răng gồm hai mão ở hai răng trụ và một nhịp cầu ở giữa thay cho răng đã mất. Nhịp cầu này không có chân răng, nó nằm tì lên lợi. Chỉ nha khoa thông thường không luồn xuống dưới nhịp được vì cả khối được nối liền, nên nếu bạn chỉ chải răng, phần dưới nhịp cầu sẽ tích tụ mảng bám suốt nhiều năm. Đó là lý do rất nhiều cầu răng hỏng không phải vì sứ vỡ mà vì răng trụ bị sâu và viêm nha chu.

Thêm một khác biệt về cơ học: mão sứ được gắn bằng lớp xi măng mỏng, và động tác giật chỉ lên trên theo thói quen dùng cho răng thật tạo lực kéo trực tiếp vào mão. Với mão đã gắn lâu năm, vài lần giật mạnh đủ để làm bong. Xem thêm ở trang bọc răng sứ.

Cách dùng chỉ nha khoa cho răng sứ đơn lẻ

Nguyên tắc là đưa chỉ vào từ trên xuống, làm sạch, rồi kéo ngang ra chứ không giật ngược lên. Thao tác cụ thể gồm bốn bước.

Bước một, lấy đoạn chỉ khoảng bốn mươi centimet, quấn hai đầu vào ngón giữa hai tay, giữ căng bằng ngón trỏ và ngón cái với đoạn làm việc dài chừng hai centimet. Bước hai, đặt chỉ lên điểm tiếp xúc giữa hai răng và kéo qua lại nhẹ nhàng theo chiều ngang để chỉ trượt xuống, tuyệt đối không ấn thẳng xuống vì sẽ cứa vào nhú lợi và gây chảy máu.

Bước ba, khi chỉ đã qua điểm tiếp xúc, ôm chỉ theo hình chữ C quanh mặt bên của răng sứ, đưa xuống dưới viền lợi khoảng một tới hai milimet rồi kéo lên xuống vài lần. Làm tương tự với mặt bên của răng kế cạnh. Bước bốn, thay vì giật chỉ lên, bạn thả một đầu chỉ ra và kéo trượt ngang qua kẽ về phía má hoặc phía lưỡi. Đây chính là điểm khác biệt quan trọng nhất so với răng thật.

Dùng loại chỉ bản dẹt có sáp sẽ trượt êm hơn ở kẽ răng sứ vì bề mặt sứ nhẵn và điểm tiếp xúc thường khít. Chỉ tơ không sáp dễ bị tưa và mắc kẹt.

Làm sạch dưới nhịp cầu răng bằng dụng cụ nào

Với cầu răng, bạn bắt buộc phải đưa được thứ gì đó đi qua bên dưới nhịp cầu, sát mặt lợi. Có ba dụng cụ làm được việc này và mỗi loại có ưu nhược điểm rõ ràng.

Dụng cụ	Cách dùng	Ưu điểm	Hạn chế
Chỉ luồn đầu cứng	Luồn đầu cứng qua khoảng dưới nhịp, kéo phần xốp qua lại	Làm sạch triệt để nhất mặt dưới nhịp	Mất thời gian, cần khéo tay
Bàn chải kẽ	Đưa ngang qua kẽ và dưới nhịp	Nhanh, dễ thao tác, hiệu quả cao	Phải chọn đúng cỡ, cỡ sai gây tổn thương lợi
Máy tăm nước	Xối tia nước dọc viền lợi và dưới nhịp	Dễ dùng nhất, tốt cho người khéo tay kém	Giá 1.200.000đ, không cạo được mảng bám đã bám chặt

Cách hiệu quả nhất là kết hợp: dùng bàn chải kẽ hoặc chỉ luồn mỗi tối một lần, và dùng máy tăm nước sau các bữa ăn. Máy tăm nước rất tốt để đánh bay mảnh thức ăn và làm loãng mảng bám mềm, nhưng nó không thay thế được động tác cọ sát cơ học của chỉ và bàn chải kẽ. Ai bán cho bạn máy tăm nước với lời hứa bỏ hẳn được chỉ nha khoa là đang nói quá.

Riêng với răng Implant đơn lẻ và cầu trên Implant, nguyên tắc tương tự nhưng cần nhẹ tay hơn nữa vì mô quanh trụ không có dây chằng như răng thật. Chi tiết ở trang trồng răng Implant.

Những sai lầm khiến mão bong và lợi viêm

Sai lầm phổ biến nhất là giật chỉ lên sau khi làm sạch. Lực giật này tác động thẳng lên mão theo hướng tháo ra, lặp lại hằng ngày trong nhiều năm sẽ làm lớp xi măng gắn yếu dần. Mão bong thường không rơi ngay mà hở khe trước, thức ăn chui vào và sâu răng phát triển âm thầm bên dưới.

Sai lầm thứ hai là ấn chỉ thẳng xuống kẽ bằng lực mạnh. Nhú lợi giữa hai răng rất mỏng, bị cứa liên tục sẽ viêm rồi tụt, để lộ đường viền mão đen ở cổ răng, thứ mà nhiều người tưởng nhầm là do răng sứ kém chất lượng.

Sai lầm thứ ba là bỏ hẳn kẽ răng sứ vì thấy khó thao tác hoặc thấy chảy máu. Chảy máu khi mới bắt đầu dùng chỉ thường là dấu hiệu lợi đang viêm sẵn, và nó giảm dần sau khoảng một tuần làm đúng cách. Bỏ cuộc lúc này là cách chắc chắn nhất để mất răng trụ.

Sai lầm thứ tư là chọn bàn chải kẽ quá to rồi ép vào kẽ hẹp. Cỡ đúng là cỡ đi qua kẽ với lực cản nhẹ, không phải cỡ phải dùng sức ấn. Hãy để bác sĩ đo và chỉ cỡ phù hợp cho từng kẽ của bạn ngay sau khi gắn sứ.

Tập thói quen cho cả nhà, kể cả trẻ nhỏ

Người lớn làm răng sứ thường là người đã mất răng hoặc sâu răng nặng, và phần lớn thừa nhận rằng họ chưa bao giờ dùng chỉ nha khoa đều đặn trước đó. Đó là bài học đáng để truyền lại cho con.

Trẻ bắt đầu dùng chỉ được từ khi các răng sữa mọc sát nhau, thường quanh hai tới ba tuổi, với dụng cụ chỉ có cán cầm cho dễ thao tác. Cha mẹ làm giúp cho tới khi trẻ khoảng tám tuổi, vì trước độ tuổi đó tay trẻ chưa đủ khéo. Kèm theo đó là bôi Fluor dự phòng định kỳ, chi phí 500.000đ mỗi lần, giúp men răng sữa và răng vĩnh viễn mới mọc bền hơn.

Cách dễ nhất để duy trì là biến nó thành việc chung của cả nhà vào cùng một khung giờ buổi tối, thay vì nhắc riêng từng người. Khi cả nhà cùng đi khám định kỳ, trẻ cũng bớt sợ phòng khám hơn nhiều. Tham khảo thêm ở trang nha khoa trẻ em.

Chỉ nha khoa không thay thế được khám định kỳ

Dù bạn dùng chỉ đúng kỹ thuật tới đâu, vẫn có những thứ chỉ phát hiện được trên ghế nha. Đường viền mão hở vài chục micromet, sâu tái phát dưới mão, tiêu xương quanh răng trụ của cầu răng, hay nứt chân răng đều không gây triệu chứng ở giai đoạn đầu.

Tái khám sáu tháng một lần cho phép bác sĩ lấy cao răng ở vùng bạn không với tới, kiểm tra độ khít của mão bằng camera nội soi trong miệng và chụp phim đối chiếu khi cần. Camera nội soi cho bạn nhìn thấy chính kẽ răng của mình phóng to trên màn hình, cách thuyết phục hơn nhiều so với việc bác sĩ chỉ mô tả bằng lời.

Buổi khám định kỳ cũng là dịp sàng lọc sức khỏe toàn thân. Phòng khám đo huyết áp và hỏi tiền sử bệnh trước khi thực hiện thủ thuật, vì huyết áp cao chưa kiểm soát hay tiểu đường ảnh hưởng trực tiếp tới sức khỏe lợi và khả năng lành thương. Không ít người phát hiện huyết áp cao lần đầu ngay tại phòng khám răng.

Khi nào cần đi khám ngay, không đợi lịch định kỳ

Có năm dấu hiệu bạn không nên chờ đợi. Thứ nhất, chỉ nha khoa bị tưa hoặc mắc kẹt lặp đi lặp lại ở đúng một kẽ, đây thường là dấu hiệu mão hở, bờ sứ nhô hoặc có lỗ sâu ở kẽ. Thứ hai, lợi ở một vị trí chảy máu kéo dài trên hai tuần dù bạn đã vệ sinh đúng cách.

Thứ ba, có mùi hôi khu trú ở một chỗ dù đã làm sạch kỹ, thường do thức ăn đọng dưới nhịp cầu hoặc dưới mão hở. Thứ tư, cảm giác ê buốt ở răng trụ khi ăn đồ lạnh, dấu hiệu có thể của hở cổ mão hoặc sâu tái phát. Thứ năm, cảm giác cả cầu răng hơi lung lay hoặc kênh khi cắn, cần kiểm tra ngay vì cầu răng lỏng một bên làm hỏng răng trụ rất nhanh.

Đừng tự dùng vật nhọn cạy hay bôi keo dán tạm, những xử lý này thường làm tình trạng khó cứu hơn khi bạn tới phòng khám.

Nha khoa Hiếu Minh ở Tầng 1-2, LK3-10, khu nhà ở thấp tầng TT1, Khu đô thị mới Kim Văn — Kim Lũ, phường Đại Kim, quận Hoàng Mai, Hà Nội, thuận tiện cho khách ở Định Công, Linh Đàm và Thanh Xuân. Thăm khám và tư vấn miễn phí, hotline 0354 655 688, xem thêm bảng giá.