Minivis trong chỉnh nha dùng để làm gì và khi nào phải cắm

Minivis chỉnh nha là gì?

Minivis là một ốc vít bằng hợp kim titan, đường kính khoảng 1,4 đến 2mm và dài 6 đến 12mm, được cắm trực tiếp vào xương hàm để làm điểm neo cố định trong quá trình niềng răng. Nó không phải là Implant, không thay thế răng, và sẽ được tháo ra khi kết thúc giai đoạn cần dùng.

Để hiểu vì sao cần minivis, phải hiểu một nguyên tắc vật lý cơ bản của chỉnh nha: mọi lực đều có phản lực. Khi bác sĩ dùng dây thun kéo răng cửa lùi về sau, lực đó đồng thời kéo các răng hàm phía sau tiến về trước. Kết quả là răng cửa lùi được một chút, răng hàm tiến lên một chút, và khoảng nhổ răng bị mất đi vào phần không mong muốn.

Đây là vấn đề gọi là mất neo chặn. Trước khi có minivis, bác sĩ phải dùng các khí cụ khác để hạn chế tình trạng này, ví dụ Headgear giá 8.000.000đ đeo ngoài mặt, hoặc buộc nhiều răng lại thành một khối. Cách nào cũng phụ thuộc vào sự hợp tác của bệnh nhân hoặc chỉ giảm bớt chứ không loại bỏ được vấn đề.

Minivis giải quyết triệt để hơn vì nó neo vào xương, mà xương thì không di chuyển. Bác sĩ kéo răng từ minivis, phản lực dồn vào xương thay vì vào các răng khác. Nhờ vậy có thể kéo lui răng cửa nhiều hơn, đánh lún răng, hoặc dựng trục răng nghiêng mà không phải trả giá bằng việc răng khác chạy lung tung.

Những trường hợp nào cần cắm minivis?

Minivis không phải khí cụ dùng cho mọi ca niềng. Đa số ca lệch lạc nhẹ và trung bình hoàn toàn không cần. Có bốn nhóm chỉ định rõ ràng.

Nhóm thứ nhất là hô do răng, tức răng cửa chìa ra trước nhiều, cần nhổ răng số 4 rồi kéo lui toàn bộ nhóm răng trước. Đây là chỉ định phổ biến nhất. Không có minivis, phần lớn khoảng nhổ răng sẽ bị răng hàm chiếm mất và mức độ cải thiện góc nghiêng môi kém hơn hẳn.

Nhóm thứ hai là răng đã trồi dài do mất răng đối diện lâu ngày. Ví dụ mất răng số 6 hàm dưới nhiều năm, răng số 6 hàm trên trồi xuống chiếm khoảng trống, khiến không đủ chỗ để phục hình. Minivis cho phép đánh lún răng trồi trở lại đúng mặt phẳng nhai, thứ mà mắc cài thông thường gần như không làm được.

Nhóm thứ ba là cười hở lợi có nguyên nhân từ răng cửa trên mọc quá dài. Đánh lún nhóm răng cửa bằng minivis giúp giảm phần lợi lộ ra khi cười.

Nhóm thứ tư là các ca cần dựng trục răng hàm nghiêng vào khoảng mất răng, hoặc cần di xa toàn bộ cung răng mà không nhổ răng. Cả hai đều đòi hỏi một điểm tựa không xê dịch.

Với ca niềng phức tạp, kế hoạch dùng minivis được dựng trên phần mềm chỉnh nha kỹ thuật số trước khi làm, để xác định trước sẽ cắm ở đâu, hướng nào và kéo theo vector nào.

Vị trí cắm minivis được xác định bằng cách nào?

Vị trí cắm phải nằm trong khoảng xương giữa hai chân răng, đủ dày và tránh xa các cấu trúc giải phẫu quan trọng. Xác định sai vị trí là nguyên nhân chính khiến minivis lung lay hoặc phải tháo sớm, nên bước này dựa hoàn toàn vào phim chụp chứ không dựa vào cảm giác tay.

Vị trí hay dùng nhất là vùng xương giữa chân răng số 5 và số 6, cả hàm trên lẫn hàm dưới. Khoảng liên chân răng ở đó thường rộng nhất, xương vỏ đủ dày để giữ vít chắc. Ngoài ra còn có vùng khẩu cái giữa hàm trên, vùng gò má và vùng phía sau răng hàm cuối, tuỳ mục tiêu di chuyển răng.

Trên phim, bác sĩ đo khoảng cách giữa hai chân răng kế cận, độ dày xương vỏ và độ nghiêng của chân răng để chọn hướng cắm sao cho đầu vít không chạm chân răng. Chạm chân răng là biến chứng cần tránh nhất: bệnh nhân đau kéo dài, vít không vững, và chân răng có nguy cơ tiêu ngót. Đây là lý do buổi phân tích phim trước khi lên phác đồ có ý nghĩa thực tế, không phải một thủ tục hình thức.

Trước khi cắm, bác sĩ cũng cân nhắc độ dày lợi ở vị trí đó. Nếu cắm vào vùng lợi di động thay vì lợi dính, mô mềm quanh vít dễ viêm và khó giữ sạch, dẫn tới lung lay. Trường hợp bắt buộc phải cắm ở vùng lợi mỏng, bác sĩ có thể chọn loại vít có đầu dài hơn để phần đầu nhô cao khỏi lợi.

Cắm minivis có đau không và quy trình thế nào?

Quy trình cắm mất khoảng 5 đến 10 phút cho mỗi vít, làm ngay trên ghế nha khoa trong một buổi tái khám bình thường, không cần nhập viện hay chuẩn bị gì đặc biệt. Bác sĩ gây tê tại chỗ vùng lợi, dùng dụng cụ chuyên biệt vặn vít vào xương, kiểm tra độ vững rồi kết thúc. Đa số ca không cần rạch lợi và không cần khâu.

Trong lúc cắm, bạn không đau vì đã tê, chỉ cảm nhận được áp lực đẩy. Sau khi hết tê, cảm giác thường là ê tức nhẹ vùng cắm trong 1 đến 3 ngày, mức độ nhiều người mô tả là nhẹ hơn nhổ răng và nhẹ hơn cả lần siết dây đầu tiên. Thuốc giảm đau thông thường là đủ, nhiều người thậm chí không cần dùng.

Tuần đầu tiên có hai việc phải làm nghiêm túc. Thứ nhất là chải sạch quanh đầu vít bằng bàn chải lông mềm và súc miệng theo chỉ định, vì mảng bám tích tụ quanh vít gây viêm lợi và làm vít lung lay. Thứ hai là tránh dùng lưỡi hay tay đẩy vào vít, kể cả khi thấy vướng.

Minivis được tháo ra khi kết thúc giai đoạn cần neo chặn, thường sau 6 đến 12 tháng. Việc tháo còn đơn giản hơn cắm: vặn ngược ra trong khoảng một phút, thường không cần gây tê. Lỗ ở lợi tự lành trong vài ngày và không để lại dấu vết.

Chi phí minivis và các khí cụ chỉnh nha khác

Tại Nha khoa Hiếu Minh, cắm minivis có giá 2.000.000đ mỗi chiếc. Một ca thường dùng 2 chiếc, ca phức tạp có thể 4 chiếc. Khoản này tính riêng, cộng thêm vào chi phí niềng răng.

Khí cụ	Chi phí	Mục đích chính
Cắm minivis	2.000.000đ mỗi chiếc	Neo chặn cố định, đánh lún, kéo lui răng cửa
Hàm nong chậm	3.000.000đ	Nới rộng cung hàm từ từ
Hàm nong nhanh RPE	4.000.000đ	Nới rộng hàm trên hẹp, thường ở trẻ
Hàm Trainer thiết kế	7.000.000đ	Chỉnh thói quen và hướng dẫn mọc răng
Twinblock	8.000.000đ	Điều chỉnh tương quan hai hàm ở trẻ đang tăng trưởng
Headgear	8.000.000đ	Neo chặn ngoài mặt, kìm hãm hàm trên
Facemask	10.000.000đ	Kéo hàm trên ra trước ở trẻ móm
Hàm duy trì	2.000.000đ mỗi năm	Giữ kết quả sau khi tháo mắc cài

Chi phí niềng răng nền tại phòng khám dao động theo loại khí cụ: mắc cài kim loại thường 25 đến 35 triệu tuỳ độ khó, kim loại tự khoá 30 đến 40 triệu, sứ thường 40 đến 45 triệu, sứ tự khoá 45 đến 55 triệu, Invisalign từ 60 triệu đến 130 triệu theo bốn mức. Minivis dùng được với cả mắc cài lẫn khay trong suốt.

Nói thẳng một điều về chi phí: nếu bác sĩ chỉ định minivis cho ca của bạn, đó thường là vì mục tiêu điều trị không đạt được nếu thiếu nó, chứ không phải để tăng chi phí. Ngược lại, một ca lệch lạc nhẹ không nhổ răng thì không có lý do gì phải cắm. Bạn hoàn toàn có quyền hỏi bác sĩ minivis này phục vụ mục tiêu cụ thể nào và điều gì xảy ra nếu không dùng.

Minivis có rủi ro gì và tỷ lệ hỏng ra sao?

Rủi ro thường gặp nhất là vít lung lay và rơi trước khi hoàn thành nhiệm vụ. Nguyên nhân chủ yếu gồm chất lượng xương ở vị trí cắm kém, viêm mô mềm quanh vít do vệ sinh chưa đủ, hoặc lực kéo đặt lên vít quá lớn ngay từ đầu. Khi vít rơi, cách xử lý là để mô lành vài tuần rồi cắm lại ở vị trí lân cận, không phải là thất bại của toàn bộ ca niềng.

Rủi ro thứ hai là chạm chân răng khi cắm. Bệnh nhân sẽ thấy đau nhói kéo dài chứ không phải ê nhẹ như bình thường. Xử lý là tháo vít và cắm lại đúng vị trí; chân răng bị chạm thường tự phục hồi sau vài tháng. Đây là lý do cần báo ngay cho bác sĩ nếu cơn đau không giảm sau ba ngày.

Rủi ro thứ ba là viêm mô mềm quanh đầu vít, biểu hiện bằng lợi đỏ, sưng, chảy máu khi chải. Phần lớn kiểm soát được bằng vệ sinh đúng cách và súc miệng sát khuẩn. Nếu để kéo dài, viêm sẽ lan xuống làm tiêu xương quanh vít và vít rơi.

Điều không xảy ra, trái với lo lắng của nhiều người: minivis không làm hỏng xương hàm vĩnh viễn, không gây đau kéo dài suốt quá trình niềng, và không để lại sẹo. Lỗ cắm nhỏ và tự lấp đầy sau khi tháo.

Khám và tư vấn chỉnh nha tại Nha khoa Hiếu Minh

Việc bạn có cần minivis hay không chỉ trả lời được sau khi khám khớp cắn, chụp phim và phân tích mức độ hô, độ chen chúc cùng kế hoạch nhổ răng. Tại Nha khoa Hiếu Minh, buổi khám gồm chụp phim, quét dấu bằng máy iTero và lên phác đồ trên phần mềm để bạn thấy trước hướng di chuyển của từng răng. Thăm khám và tư vấn miễn phí, chi phí niềng răng được hỗ trợ trả góp 0% lãi suất.

Ths.Bs Đàm Trọng Hiếu, Giám đốc chuyên môn, tốt nghiệp Răng Hàm Mặt Đại học Y Hà Nội với gần 20 năm kinh nghiệm và được đào tạo chuyên sâu về chỉnh nha, trực tiếp lên phác đồ cho các ca phức tạp. Phòng khám phục vụ bệnh nhân ở Đại Kim, Kim Văn Kim Lũ, Định Công, Linh Đàm, Thanh Xuân, Khương Đình và các khu vực lân cận thuộc Hoàng Mai, Hà Nội.

Địa chỉ: Tầng 1-2, LK3-10, khu nhà ở thấp tầng TT1, Khu đô thị mới Kim Văn — Kim Lũ, phường Đại Kim, quận Hoàng Mai, Hà Nội. Hotline 0354 655 688.

Xem thêm ở trang niềng răng, tra cứu bảng giá hoặc liên hệ để đặt lịch khám khớp cắn.