Nhiễm trùng sau nhổ răng: dấu hiệu phải quay lại ngay

Phân biệt phản ứng bình thường với nhiễm trùng

Sau khi nhổ răng, cơ thể phản ứng bằng viêm — đó là cơ chế lành thương, không phải bệnh. Sưng, đau, khó há miệng nhẹ trong vài ngày đầu là điều bác sĩ đã báo trước.

Điểm mấu chốt để phân biệt không nằm ở việc có sưng hay không, mà ở chiều hướng theo thời gian.

Thời điểm	Diễn biến bình thường	Dấu hiệu đáng lo
Ngày 1	Rỉ máu nhẹ, tê thuốc hết dần, bắt đầu sưng	Máu chảy thành dòng không cầm được
Ngày 2	Sưng đạt đỉnh, đau âm ỉ, đáp ứng thuốc giảm đau	Sốt trên 38 độ
Ngày 3	Sưng bắt đầu giảm, đau nhẹ dần	Đau tăng lên, sưng lan rộng hơn
Ngày 4–7	Sưng gần hết, ăn nhai nhẹ được	Có mủ, mùi hôi dai dẳng, hạch cổ sưng đau
Sau 1 tuần	Ổ răng đầy dần mô hạt	Ổ răng vẫn trống, lộ xương trắng, đau lan lên tai

Nói ngắn gọn: bình thường thì mỗi ngày một dễ chịu hơn. Bất kỳ sự đảo chiều nào sau ngày thứ ba đều cần được bác sĩ nhìn tận mắt, không nên tự uống thêm kháng sinh ở nhà rồi chờ.

Sáu dấu hiệu phải quay lại ngay, không chờ đến hẹn

Thứ nhất, sốt từ 38 độ trở lên kéo dài, nhất là khi kèm ớn lạnh. Sốt nhẹ thoáng qua ngày đầu có thể là phản ứng, nhưng sốt kéo dài là dấu hiệu nhiễm trùng đang lan.

Thứ hai, đau tăng dần sau ngày thứ ba thay vì giảm, và thuốc giảm đau không còn tác dụng như những ngày trước.

Thứ ba, sưng lan ra ngoài vùng nhổ: sưng lên má, xuống cằm, sang vùng dưới hàm. Sưng khu trú tại chỗ khác hẳn với sưng lan theo mặt phẳng mô.

Thứ tư, có mủ chảy ra từ ổ răng, hoặc vị mặn tanh trong miệng kèm mùi hôi không hết sau khi súc miệng.

Thứ năm, khó há miệng tăng dần, khó nuốt, hoặc khó thở. Nhóm dấu hiệu này nghiêm trọng nhất vì gợi ý nhiễm trùng đã lan xuống vùng sàn miệng hoặc vùng cổ. Trường hợp có khó thở cần đến cơ sở cấp cứu gần nhất ngay.

Thứ sáu, tê kéo dài ở môi, cằm hoặc lưỡi sau khi thuốc tê đã hết từ lâu. Đây không phải nhiễm trùng nhưng cần được đánh giá sớm.

Đừng ngại gọi điện vì sợ làm phiền. Xử lý sớm một ổ nhiễm trùng đơn giản hơn rất nhiều so với xử lý khi nó đã lan.

Viêm ổ răng khô: một tình huống khác dễ bị nhầm

Viêm ổ răng khô không phải nhiễm trùng theo đúng nghĩa, nhưng gây đau dữ dội và hay bị nhầm. Nó xảy ra khi cục máu đông trong ổ răng bị bong hoặc tan sớm, để lộ xương ổ răng trần ra tiếp xúc với không khí và thức ăn.

Dấu hiệu điển hình: đau bắt đầu vào khoảng ngày thứ ba đến ngày thứ năm sau nhổ, đau sâu và lan lên tai cùng bên, nhìn vào ổ răng thấy trống rỗng hoặc thấy màu trắng của xương thay vì cục máu đỏ sẫm. Miệng có mùi khó chịu nhưng thường không có mủ và không sốt.

Nhóm nguy cơ cao gồm người hút thuốc, người súc miệng mạnh hoặc khạc nhổ nhiều trong 24 giờ đầu, người dùng ống hút, và các ca nhổ răng khôn hàm dưới khó.

Điều trị chủ yếu là làm sạch ổ răng và đặt thuốc giảm đau tại chỗ, thay băng vài lần cho tới khi mô hạt mọc lên. Không tự xử lý ở nhà — việc chọc ngoáy vào ổ răng chỉ làm nặng thêm.

Vì sao nhổ răng khôn hay gặp biến chứng hơn

Răng khôn hàm dưới mọc ngầm hoặc lệch nằm ở vị trí sâu nhất cung hàm, thao tác khó, thời gian mở mô lâu hơn, và vùng đó khó vệ sinh nhất sau mổ. Ngoài ra, nhiều răng khôn đã có sẵn tình trạng viêm lợi trùm hoặc viêm quanh thân răng trước khi nhổ, tức là vùng đó vốn đã nhiễm khuẩn.

Độ khó khác nhau nhiều theo vị trí và hướng mọc, và bảng giá phản ánh điều đó: răng khôn hàm trên mọc thẳng 1.000.000đ, lệch 90 độ 2.000.000đ, ngầm 3.000.000đ; răng khôn hàm dưới mọc thẳng 1.500.000đ, lệch 90 độ 2.500.000đ, ngầm 3.500.000đ. Cắt lợi trùm 500.000đ.

Phòng khám dùng máy Piezotome sóng siêu âm, chi phí 1.000.000đ, cho các ca cần cắt xương chọn lọc. Ưu điểm của kỹ thuật này là đầu rung chỉ tác động lên mô cứng và ít gây tổn thương mô mềm xung quanh, nhờ đó hậu phẫu thường nhẹ nhàng hơn. Ekip cũng chụp CBCT 3D Cone Beam trước để xác định tương quan chân răng với ống thần kinh.

Hình dưới là ekip bác sĩ đang thực hiện tiểu phẫu nhổ răng khôn tại phòng khám.

Màng PRF từ máy ly tâm, chi phí 500.000đ đến 800.000đ, được dùng đặt vào ổ răng trong một số ca để hỗ trợ lành thương. Chi tiết ở trang nhổ răng khôn.

Quay lại phòng khám thì bác sĩ làm gì

Bước đầu là khám và chụp phim để xác định còn sót chân răng, mảnh xương vụn hay không, và đánh giá mức độ lan của nhiễm trùng. Nhiều trường hợp đau kéo dài là do một mảnh xương nhỏ trồi lên chọc vào mô mềm chứ không phải nhiễm trùng thật.

Nếu có ổ mủ, cần dẫn lưu và làm sạch. Ổ răng được bơm rửa, lấy hết mô hoại tử và dị vật. Thao tác này thực hiện sau khi gây tê tại chỗ nên bạn không phải chịu đau trong lúc làm.

Hình dưới là bước gây tê trước khi tiến hành xử lý tại phòng khám.

Laser Diode bước sóng đỏ được sử dụng để hỗ trợ giảm viêm và kích thích lành thương ở vùng vừa xử lý. Kháng sinh chỉ được kê khi có chỉ định rõ ràng; uống kháng sinh tùy tiện ở nhà trước khi đi khám có thể làm mờ triệu chứng và khiến việc chẩn đoán khó hơn.

Sau đó bạn được hẹn tái khám để kiểm tra tiến triển. Đừng bỏ lịch hẹn này vì thấy đã đỡ.

Cách giảm nguy cơ ngay từ đầu

Cắn chặt gạc trong khoảng ba mươi phút đầu và không khạc nhổ, không súc miệng mạnh trong 24 giờ đầu. Cục máu đông là hàng rào bảo vệ ổ răng; làm bong nó là nguyên nhân hàng đầu của viêm ổ răng khô.

Không hút thuốc và không dùng ống hút trong ít nhất vài ngày. Áp lực âm khi hút và các chất trong khói thuốc đều cản trở lành thương rõ rệt.

Chườm lạnh ngoài má trong 24 giờ đầu để giảm sưng, sau đó chuyển sang chườm ấm. Ăn đồ mềm, nguội, nhai bên đối diện. Uống thuốc đúng đơn, đủ liều, không tự bỏ giữa chừng khi thấy đỡ.

Từ ngày thứ hai, súc miệng nước muối ấm pha loãng nhẹ nhàng và chải răng bình thường ở các vùng khác, tránh chải trực tiếp vào ổ răng. Giữ vùng miệng sạch quan trọng hơn nhiều so với việc kiêng đụng vào hoàn toàn.

Nếu bạn có bệnh nền như tiểu đường, đang dùng thuốc chống đông hoặc thuốc ức chế miễn dịch, hãy báo bác sĩ trước khi nhổ. Điều dưỡng tại phòng khám đo huyết áp và sàng lọc sức khỏe trước mỗi ca tiểu phẫu.

Nha khoa Hiếu Minh ở Tầng 1-2, LK3-10, khu nhà ở thấp tầng TT1, Khu đô thị mới Kim Văn — Kim Lũ, phường Đại Kim, quận Hoàng Mai, Hà Nội, gần Định Công, Linh Đàm, Thanh Xuân và Tân Mai. Hotline 0354 655 688, mở cửa 8:30–19:30 Thứ 2 đến Thứ 7 và 8:30–18:00 Chủ nhật. Xem thêm trang liên hệ.