Nhổ răng hàm lớn rồi có cần trồng lại ngay không?

Ngoại lệ quan trọng: răng khôn không cần trồng lại

Trước khi bàn đến việc trồng lại, cần phân biệt hai loại răng hàm lớn. Răng hàm lớn thứ nhất và thứ hai là những chiếc răng chịu lực nhai chính, mất chúng là mất chức năng thật. Răng hàm lớn thứ ba, tức răng khôn, thì khác hẳn: nó nằm ở cuối cung hàm, thường mọc lệch hoặc ngầm, ít tham gia vào việc nhai, và nhổ đi hầu như không ảnh hưởng đến chức năng.

Nhổ răng khôn rồi thì không cần trồng lại. Đây là quy tắc gần như tuyệt đối. Vị trí này khó vệ sinh, không có răng đối diện tương ứng trong nhiều trường hợp, và việc đặt trụ Implant ở đó vừa khó về kỹ thuật vừa không mang lại lợi ích tương xứng. Nếu ai đó tư vấn bạn trồng lại răng khôn vừa nhổ, hãy hỏi lại lý do cụ thể.

Còn với răng hàm lớn thứ nhất, mọc từ lúc 6 tuổi, và răng hàm lớn thứ hai, mọc lúc 12 tuổi, thì câu chuyện hoàn toàn khác. Hai chiếc này chịu phần lớn lực nghiền thức ăn. Mất chúng ảnh hưởng đến hiệu quả nhai, đến khớp cắn, và về lâu dài đến cả hình dạng khuôn mặt nếu mất nhiều răng cùng bên.

Một lưu ý thực tế: nhiều người mất răng hàm lớn thứ nhất từ tuổi thiếu niên do sâu răng, vì chiếc răng này mọc sớm nhất và hay bị nhầm là răng sữa nên không được chăm sóc đúng mức.

Vì sao không nên trồng ngay trong ngày nhổ

Có kỹ thuật cấy Implant tức thì ngay sau khi nhổ, và nó có chỉ định riêng, nhưng không phải mặc định cho mọi trường hợp. Với răng hàm lớn, thường cần chờ.

Lý do thứ nhất là ổ răng sau nhổ chưa lành. Răng hàm lớn có hai đến ba chân, để lại một ổ rộng và có vách ngăn giữa các chân. Đặt trụ vào ổ này ngay sau nhổ khó đạt được độ vững ban đầu, và độ vững ban đầu là điều kiện để trụ tích hợp được với xương.

Lý do thứ hai là nhiễm trùng. Nhiều răng hàm lớn được nhổ chính vì có ổ nhiễm trùng ở chóp chân răng hoặc viêm quanh răng nặng. Đặt trụ vào một ổ vừa có vi khuẩn là đánh cược với tỉ lệ thất bại cao.

Lý do thứ ba là mô mềm. Sau nhổ, lợi cần thời gian để tạo hình lại. Đặt phục hình quá sớm dễ dẫn đến đường viền lợi không đẹp và khó vệ sinh về sau.

Mốc thường dùng là 2 đến 3 tháng cho lành mô mềm và ổn định ban đầu, 3 đến 6 tháng cho xương lấp đầy đủ để đặt trụ an toàn. Trong một số trường hợp bác sĩ ghép bột xương ngay sau nhổ, chi phí 6.000.000đ, để hạn chế tiêu xương trong giai đoạn chờ. Đây là lựa chọn hợp lý khi biết trước sẽ cấy Implant.

Chuyện gì xảy ra nếu để trống nhiều năm

Đây là phần mà nhiều người đánh giá thấp. Khoảng trống không đứng yên, nó thay đổi liên tục.

Xương ổ răng tiêu đi vì mất kích thích. Xương quanh chân răng tồn tại nhờ lực nhai truyền qua dây chằng quanh răng. Không còn răng thì không còn lực, và cơ thể tiêu dần phần xương không dùng đến. Mức tiêu nhanh nhất là trong 6 đến 12 tháng đầu, sau đó chậm lại nhưng vẫn tiếp diễn.

Răng bên cạnh đổ nghiêng vào khoảng trống. Răng phía sau nghiêng về phía trước, tạo ra khe hở hình chêm ở cổ răng, chỗ đó tích tụ thức ăn và trở thành điểm sâu răng mới.

Răng đối diện trồi xuống hoặc trồi lên vì không còn răng chạm vào. Hiện tượng này gọi là trồi răng đối, và khi nó xảy ra, mặt phẳng nhai bị phá vỡ. Điều rắc rối là đến lúc bạn muốn trồng lại, chỗ trống theo chiều đứng không còn đủ để đặt mão răng, và phải xử lý chiếc răng trồi trước, có khi phải mài nhiều hoặc thậm chí nhổ.

Hiệu quả nhai giảm và bạn nhai lệch sang bên còn lại, dẫn đến mòn răng không đều và quá tải khớp thái dương hàm ở bên phải làm việc nhiều.

Hình dưới là bác sĩ phân tích phim chụp cùng khách hàng, bước xác định chính xác mức xương còn lại và tình trạng các răng lân cận trước khi lên phác đồ.

Phim X-quang CBCT 3D là công cụ quyết định ở bước này. Nó cho biết chiều cao xương còn lại tính bằng milimet, khoảng cách đến ống thần kinh răng dưới ở hàm dưới, và độ xuống thấp của xoang hàm ở hàm trên. Ba con số đó quyết định trụ dài bao nhiêu, có cần nâng xoang hay ghép xương hay không.

So sánh ba phương án phục hồi răng hàm lớn

Tiêu chí	Cấy ghép Implant	Cầu răng sứ	Hàm giả tháo lắp
Có mài răng bên cạnh không	Không	Có, mài hai răng trụ	Không
Ngăn tiêu xương	Có	Không	Không
Cảm giác nhai	Gần răng thật nhất	Tốt	Kém hơn rõ rệt
Thời gian hoàn tất	3 đến 6 tháng	1 đến 2 tuần	1 đến 2 tuần
Vệ sinh hằng ngày	Như răng thật, cần bàn chải kẽ	Cần chỉ luồn dưới nhịp cầu	Tháo ra vệ sinh
Chi phí tham khảo	Từ 10.000.000đ mỗi trụ	Tính theo số răng sứ	500.000đ đến 12.000.000đ
Điều kiện bắt buộc	Đủ xương, sức khoẻ ổn định	Hai răng trụ phải chắc	Ít điều kiện nhất

Một điểm cần nói thẳng: cầu răng sứ đòi hỏi mài hai răng lành bên cạnh. Nếu hai răng đó vốn khoẻ mạnh, chưa từng trám hay chữa tuỷ, thì việc mài chúng đi để làm trụ cầu là một đánh đổi đáng cân nhắc kỹ. Ngược lại, nếu hai răng bên cạnh đã có mão sứ cũ cần thay hoặc đã chữa tuỷ, thì làm cầu lại hợp lý hơn về mặt kinh tế.

Riêng với răng hàm lớn thứ hai bị mất mà phía sau không còn răng nào, cầu răng không làm được vì thiếu trụ phía sau. Lúc đó chỉ còn Implant hoặc hàm tháo lắp bán phần.

Chi phí trụ Implant tại phòng khám theo dòng: Biotem Hàn Quốc 10.000.000đ, Osstem Hàn Quốc 13.000.000đ, Osstem Hiossen Mỹ 15.000.000đ, Dentium Hàn Quốc 18.000.000đ, Neodent Straumann Thụy Sĩ 25.000.000đ, Kontact Pháp 28.000.000đ, NTA Thụy Sĩ 30.000.000đ, Straumann Active Thụy Sĩ và Nobel Active Mỹ 40.000.000đ. Các thủ thuật hỗ trợ: ghép bột xương 6.000.000đ, ghép xương tự thân 7.000.000đ, ghép màng xương 3.000.000đ, nâng xoang kín 4.000.000đ, nâng xoang hở 8.000.000đ. Xem bảng giá.

Giai đoạn chờ: làm gì trong ba đến sáu tháng

Giai đoạn chờ không phải là giai đoạn bỏ mặc. Vài việc cần làm để khoảng trống không xấu đi.

Giữ vệ sinh vùng nhổ răng thật kỹ. Mặt bên của các răng kề khoảng trống giờ lộ ra và không còn răng bên cạnh che chắn, nên dễ đọng mảng bám. Dùng bàn chải kẽ hoặc máy tăm nước, giá 1.200.000đ tại phòng khám, cho vùng này.

Tái khám kiểm tra sau 1 tháng và 3 tháng để đánh giá mức lành thương và chụp lại phim nếu cần. Nếu phát hiện răng đối diện bắt đầu trồi, có thể can thiệp sớm thay vì để đến khi đã trồi nhiều.

Xử lý các vấn đề khác trong miệng trong lúc chờ. Nếu bạn có viêm nha chu, sâu răng, hoặc cần lấy cao răng thì đây là lúc làm. Cấy Implant vào một khoang miệng còn ổ nhiễm trùng là làm tăng nguy cơ viêm quanh Implant về sau.

Với các ca có ổ viêm hoặc lành thương chậm, phòng khám dùng Laser hỗ trợ.

Công nghệ Laser bước sóng đỏ 650nm được dùng để kích thích lành thương và giảm viêm tại vùng can thiệp. Nó không thay thế việc làm sạch ổ nhiễm trùng nhưng rút ngắn thời gian khó chịu sau thủ thuật ở nhiều trường hợp.

Về chi phí nhổ, để bạn dự trù: nhổ răng hàm lớn 1.000.000đ, nhổ răng đã điều trị tuỷ 300.000đ, nhổ răng cửa hoặc chân răng hoặc răng hàm nhỏ 500.000đ. Với răng khôn: hàm trên mọc thẳng 1.000.000đ, lệch 90 độ 2.000.000đ, ngầm 3.000.000đ; hàm dưới mọc thẳng 1.500.000đ, lệch 90 độ 2.500.000đ, ngầm 3.500.000đ. Sử dụng máy Piezotome sóng siêu âm 1.000.000đ, PRF từ 500.000đ đến 800.000đ, cắt lợi trùm 500.000đ.

Trường hợp nào có thể không trồng lại

Có những tình huống việc không trồng lại là quyết định hợp lý, và cũng cần nói ra để công bằng.

Mất răng hàm lớn thứ hai trong khi răng hàm lớn thứ nhất và các răng phía trước vẫn đầy đủ và khớp cắn ổn định. Trong trường hợp này, chức năng nhai còn khá tốt và nguy cơ xô lệch thấp hơn vì không có răng nào ở phía sau để di chuyển vào. Cần theo dõi răng đối diện có trồi hay không.

Người cao tuổi có nhiều bệnh nền, sức khoẻ không cho phép phẫu thuật, hoặc đang dùng thuốc chống loãng xương nhóm bisphosphonate đường tiêm. Nhóm này cần đánh giá riêng và thường ưu tiên phương án hàm giả tháo lắp, chi phí từ 500.000đ đến 12.000.000đ tuỳ loại.

Trường hợp mất răng đã lâu, xương tiêu nhiều, và người bệnh không muốn trải qua ghép xương. Đây là lựa chọn cá nhân hợp lệ, miễn là bạn hiểu rõ hệ quả và chấp nhận nó.

Trường hợp bác sĩ chỉnh nha có kế hoạch đóng khoảng bằng cách kéo răng phía sau ra trước. Với người trẻ, phương án này đôi khi thay thế được Implant hoàn toàn.

Nha khoa Hiếu Minh ở Tầng 1-2, LK3-10, khu nhà ở thấp tầng TT1, Khu đô thị mới Kim Văn Kim Lũ, phường Đại Kim, quận Hoàng Mai, Hà Nội, phục vụ khách ở Định Công, Linh Đàm, Thanh Xuân, Pháp Vân và Giáp Bát. Thăm khám và tư vấn miễn phí, hỗ trợ trả góp 0% lãi suất cho Implant. Hotline 0354 655 688, chi tiết tại trang liên hệ.