Răng bị mẻ góc nên trám, dán sứ hay bọc sứ?

Trước hết phải biết mẻ đến đâu

Câu hỏi trám hay bọc không trả lời được nếu chưa xác định vết mẻ chạm tới lớp nào của răng. Răng có ba lớp: men ở ngoài cùng, ngà ở giữa và tuỷ ở trong. Mẻ chỉ trong men thì thường không ê buốt, bờ mẻ sắc, và xử lý rất nhẹ nhàng. Mẻ tới ngà thì răng bắt đầu ê khi uống nước lạnh hay hít gió, vì ngà có các ống nhỏ dẫn kích thích vào tuỷ. Mẻ sâu lộ tuỷ thì đau rõ, có thể thấy chấm hồng hoặc chảy máu ở mặt gãy, và lúc này phải điều trị tuỷ trước khi bàn tới chuyện phục hồi hình thể.

Ngoài độ sâu, bác sĩ còn đánh giá ba yếu tố nữa. Diện tích mẻ so với thân răng: mất một góc nhỏ khác hẳn mất một phần ba thân răng. Vị trí: mẻ ở rìa cắn răng cửa chịu lực khác với mẻ ở mặt bên. Và tình trạng khớp cắn: nếu răng đó vẫn đang chịu lực cắn mạnh hoặc bạn nghiến răng ban đêm, miếng phục hồi nào cũng dễ bong hơn bình thường.

Vì vậy buổi khám luôn gồm chụp phim để loại trừ nứt dọc chân răng và kiểm tra vùng chóp, thử tuỷ để biết tuỷ còn sống hay đã chết, và kiểm tra tiếp xúc khi cắn. Bỏ qua các bước này mà bọc sứ ngay là cách nhanh nhất để vài tháng sau phải tháo mão ra làm lại.

Trám thẩm mỹ: rẻ nhất, giữ được nhiều răng nhất

Trám thẩm mỹ bằng composite là lựa chọn đầu tiên nên cân nhắc với mọi vết mẻ nhỏ và vừa, vì nó gần như không lấy đi mô răng lành. Bác sĩ làm sạch bờ mẻ, xử lý bề mặt men và ngà, rồi đắp composite theo từng lớp, tạo hình lại góc răng, chỉnh màu cho khớp với răng bên cạnh và đánh bóng. Xong trong một buổi, không cần gửi labo, không cần chờ.

Chi phí là điểm mạnh rõ ràng: hàn thẩm mỹ 500.000đ mỗi răng, trám Composite hoặc Fuji thường 150.000đ, hàn cổ răng 200.000đ, kỹ thuật Sandwich 250.000đ. So với vài triệu đến hơn chục triệu của các phương án còn lại, đây là khoảng cách rất lớn cho một vết mẻ nhỏ.

Nhược điểm cũng thật. Composite ngả màu theo thời gian, nhất là ở người uống cà phê, trà đặc hoặc hút thuốc, nên sau vài năm miếng trám có thể nhìn khác màu răng thật. Độ bền cơ học kém hơn sứ, miếng trám lớn ở rìa cắn răng cửa có nguy cơ bong hoặc mẻ lại khi cắn vật cứng. Và nếu vết mẻ chiếm phần lớn thân răng thì composite không đủ chống đỡ lực nhai.

Nói thẳng: với một góc răng cửa mẻ nhỏ, chọn bọc sứ ngay là phí tiền và phí mô răng. Xem thêm về trám răng để hiểu quy trình chi tiết.

Dán sứ veneer: đẹp và ít mài, nhưng kén ca

Veneer là lớp sứ mỏng dán lên mặt ngoài răng, chỉ mài đi một lớp men rất mỏng, có ca gần như không mài. Phương án này hợp lý khi vết mẻ nằm ở mặt ngoài hoặc rìa cắn răng cửa, mô răng còn lại đủ chắc, tuỷ còn sống, và bạn đồng thời muốn cải thiện màu sắc hay hình thể của cả nhóm răng trước chứ không riêng chiếc răng bị mẻ.

Vật liệu quyết định giá và độ trong: Emax hoặc Emax IPS 8.500.000đ, Lisi Press 10.000.000đ, Lisi hoặc Lava 12.000.000đ mỗi răng, tất cả đều bảo hành 15 năm. Sứ giữ màu tốt hơn composite rất nhiều, không nhiễm màu cà phê hay thuốc lá, và độ trong mô phỏng men răng thật sát hơn.

Veneer không hợp trong bốn tình huống: răng đã điều trị tuỷ và đổi màu sẫm, mất quá nhiều mô nên không còn đủ men để dán, khớp cắn sâu khiến rìa veneer chịu lực trực tiếp, và người nghiến răng ban đêm mà không chịu đeo máng bảo vệ. Ở những ca này dán sứ thường bong hoặc nứt sớm.

Quy trình bắt đầu bằng lấy dấu. Ảnh dưới là bước quét dấu răng bằng máy scan kỹ thuật số iTero, cho dữ liệu ba chiều ngay trên màn hình thay cho khuôn thạch cao — độ chính xác của bước này quyết định veneer có sát khít hay không.

Tìm hiểu thêm tại trang dán sứ veneer.

Bọc răng sứ: khi răng cần được bao bọc toàn bộ

Bọc sứ là mài nhỏ thân răng rồi chụp một mão sứ bao trọn bên ngoài. Đây là phương án cần thiết khi mô răng còn lại yếu đến mức không tự chịu được lực nhai: mẻ lớn trên một phần ba thân răng, răng đã điều trị tuỷ nên giòn, răng có vết nứt, hoặc răng vừa mẻ vừa lệch màu nặng.

Với răng đã điều trị tuỷ mất nhiều mô, thường phải đặt chốt để giữ phần tái tạo: chốt kim loại 500.000đ hoặc chốt thạch anh 800.000đ, rồi mới bọc mão bên ngoài.

Dòng sứ	Giá mỗi răng	Bảo hành
Sứ thép thường	1.000.000đ	2 năm
Titan Việt Nam	1.500.000đ	3 năm
Titan Nhật	2.500.000đ	3 năm
Zirconia	4.000.000đ	8 năm
Cercon	5.000.000đ	10 năm
Emax	7.000.000đ	12 năm
Lava Plus	8.500.000đ	12 năm
Orodent Multilayer	13.500.000đ	15 năm

Với răng cửa, sứ toàn phần như Emax, Cercon hay Zirconia cho độ trong tốt hơn hẳn sứ kim loại, vì lõi kim loại làm răng bị xám ở vùng cổ sau vài năm khi lợi tụt nhẹ. Với răng hàm chịu lực lớn, độ bền quan trọng hơn độ trong nên Zirconia là lựa chọn cân bằng phổ biến.

Nhược điểm lớn nhất của bọc sứ là không đảo ngược được: mô răng đã mài đi thì không mọc lại. Vì vậy nguyên tắc là chỉ bọc khi thật sự cần, không bọc vì một vết mẻ nhỏ có thể trám được. Chi tiết tại trang bọc răng sứ.

So sánh ba phương án cạnh nhau

Tiêu chí	Trám thẩm mỹ	Dán veneer	Bọc sứ
Mức mài răng	Gần như không	Mỏng, mặt ngoài	Toàn bộ thân răng
Chi phí mỗi răng	150.000–500.000đ	8.500.000–12.000.000đ	1.000.000–13.500.000đ
Thời gian	Một buổi	Hai buổi, vài ngày	Hai buổi, vài ngày
Giữ màu	Kém, ngả sau vài năm	Rất tốt	Rất tốt
Hợp với mẻ nhỏ	Rất hợp	Được, hơi thừa	Không nên
Hợp với răng đã chữa tuỷ	Không đủ chắc	Thường không	Hợp
Đảo ngược được	Có	Rất hạn chế	Không

Cách chọn thực dụng: mẻ nhỏ, tuỷ còn sống, không đòi hỏi thay đổi màu thì trám. Mẻ vừa ở răng cửa, muốn cả nhóm răng đều đẹp, mô răng còn khoẻ thì cân nhắc veneer. Mẻ lớn, răng yếu hoặc đã điều trị tuỷ thì bọc sứ. Trường hợp mẻ sâu lộ tuỷ thì trình tự là điều trị tuỷ trước, giá theo nhóm răng, răng cửa người lớn 800.000đ, sau đó mới phục hồi thân răng.

Ảnh dưới là kết quả phục hình thẩm mỹ nhóm răng trước hoàn tất tại phòng khám, thời gian từ lúc lấy dấu tới lúc gắn răng khoảng 48 giờ nhờ labo kỹ thuật số tích hợp tại chỗ.

Nếu bạn ở Đại Kim, Kim Văn Kim Lũ, Định Công hay Thanh Xuân và đang phân vân giữa ba phương án, nên đi khám để bác sĩ đánh giá trực tiếp thay vì tự đoán qua ảnh chụp. Nha khoa Hiếu Minh ở Tầng 1-2, LK3-10, khu nhà ở thấp tầng TT1, Khu đô thị mới Kim Văn — Kim Lũ, phường Đại Kim, quận Hoàng Mai, Hà Nội; hotline 0354 655 688, thăm khám và tư vấn miễn phí. Xem thêm bảng giá đầy đủ.