Răng móm bọc sứ được không, hay bắt buộc phải niềng?

Trả lời thẳng: tuỳ nguyên nhân móm, và phần lớn ca móm không nên bọc sứ

Răng móm, hay khớp cắn ngược, là tình trạng nhóm răng cửa hàm dưới trùm ra ngoài nhóm răng cửa hàm trên khi cắn lại, ngược với khớp cắn bình thường. Việc bọc sứ có giúp được hay không phụ thuộc hoàn toàn vào việc phần nào đang lệch.

Có ba nhóm nguyên nhân. Móm do răng là khi xương hàm cân đối nhưng răng cửa trên nghiêng vào trong hoặc răng cửa dưới nghiêng ra ngoài quá mức. Móm do xương là khi xương hàm dưới phát triển quá mức hoặc xương hàm trên kém phát triển, khiến toàn bộ tầng mặt dưới nhô ra. Móm hỗn hợp là kết hợp cả hai.

Bọc sứ chỉ can thiệp được vào hình dạng và hướng của thân răng. Nó không di chuyển chân răng, không thay đổi vị trí xương hàm, không tác động gì tới khớp thái dương hàm. Vì thế bọc sứ chỉ có cửa với nhóm móm do răng ở mức nhẹ, khi độ cắn ngược chỉ vài milimet và bác sĩ có thể tạo lại tương quan bằng cách thay đổi hình thể thân răng cửa.

Với móm do xương, bọc sứ không những vô ích mà còn có hại: bạn mất mô răng thật vĩnh viễn, khuôn mặt không thay đổi, và tương quan cắn ngược vẫn còn nguyên.

Phân biệt móm do răng và móm do xương bằng cách nào

Không thể phân biệt bằng mắt thường hay bằng ảnh chụp điện thoại. Cần dữ liệu hình ảnh và đo đạc.

Bác sĩ chụp phim sọ nghiêng để đo các góc xác định tương quan giữa xương hàm trên và xương hàm dưới so với nền sọ. Chỉ số này cho biết ngay móm nằm ở tầng xương hay tầng răng. X-quang CBCT 3D Cone Beam bổ sung hình ảnh ba chiều về vị trí chân răng trong xương, giúp đánh giá xem răng còn dư địa để di chuyển hay không.

Ngoài phim, có vài dấu hiệu lâm sàng gợi ý. Móm do xương thường kèm tầng mặt dưới dài, cằm nhô rõ khi nhìn nghiêng, và môi dưới trùm môi trên ngay cả khi thả lỏng. Móm do răng thì đường viền mặt nhìn nghiêng gần bình thường, chỉ khi cười và cắn lại mới thấy răng dưới trùm ngoài.

Máy quét dấu kỹ thuật số iTero dựng mô hình hàm để mô phỏng tương quan cắn, và camera nội soi trong miệng cho bạn thấy trực tiếp tình trạng răng trên màn hình ngay trong buổi khám. Hình dưới là kết quả sau khi hoàn tất một ca chỉnh nha tại phòng khám, hướng xử lý phù hợp với phần lớn ca móm do răng ở mức trung bình trở lên.

Khi nào bọc sứ thực sự phù hợp với răng móm

Bọc sứ đáng cân nhắc trong một nhóm ca khá hẹp, và nên nói rõ nhóm đó là gì.

Ca phù hợp là móm do răng ở mức nhẹ, độ cắn ngược nhỏ, xương hàm cân đối trên phim sọ nghiêng, và răng cửa còn đủ khoảng để tạo hình lại thân răng mà không phải mài quá sâu. Trường hợp răng cửa đã sẵn có bệnh lý, chẳng hạn vỡ lớn, đã điều trị tuỷ, mòn men nặng, đổi màu không tẩy được, thì bọc sứ hợp lý hơn vì răng dù sao cũng cần phục hồi.

Ca không phù hợp là móm do xương ở bất kỳ mức độ nào, móm do răng mức trung bình đến nặng, và người trẻ có răng thật khoẻ mạnh. Với nhóm cuối, mài răng thật khoẻ để làm sứ là đánh đổi rất thiệt: mô răng mất đi không mọc lại, và tuổi thọ mão sứ chỉ vài năm tới hơn chục năm, nghĩa là sẽ phải làm lại nhiều lần trong đời.

Một điểm cần nói thẳng: quảng cáo kiểu bọc sứ hết móm trong ba ngày thường nhắm vào nhóm ca không phù hợp. Ba ngày đủ để lắp mão sứ, không đủ để giải quyết một sai lệch xương.

Bảng đối chiếu các phương án xử lý răng móm

Phương án	Áp dụng cho	Thời gian	Ảnh hưởng răng thật	Mức chi phí
Bọc răng sứ	Móm do răng mức nhẹ	Vài ngày đến 1 tuần	Mài mô răng, không hồi phục	1.000.000đ–13.500.000đ mỗi răng
Chỉnh nha mắc cài	Móm do răng nhẹ đến nặng	Theo phác đồ từng ca	Giữ nguyên răng thật	25–55 triệu tuỳ khí cụ
Chỉnh nha khay trong suốt	Móm do răng, ca chọn lọc	Theo phác đồ từng ca	Giữ nguyên răng thật	60–130 triệu tuỳ mức
Khí cụ chức năng ở trẻ	Trẻ đang tăng trưởng	Tuỳ ca	Giữ nguyên răng thật	Facemask 10.000.000đ
Phẫu thuật xương hàm	Móm do xương	Theo phác đồ chuyên khoa	Giữ nguyên răng thật	Không thực hiện tại phòng khám

Về răng sứ, dải giá trải rộng theo vật liệu: Titan Việt Nam 1.500.000đ bảo hành 3 năm, Zirconia 4.000.000đ bảo hành 8 năm, Cercon 5.000.000đ bảo hành 10 năm, Emax 7.000.000đ bảo hành 12 năm, Orodent Multilayer 13.500.000đ bảo hành 15 năm. Chi tiết ở trang bọc răng sứ và bảng giá.

Với trẻ em đang trong giai đoạn tăng trưởng, móm do xương hàm trên kém phát triển đôi khi cải thiện được bằng khí cụ chức năng như Facemask 10.000.000đ hoặc hàm nong nhanh RPE 4.000.000đ. Cửa sổ can thiệp này đóng lại khi xương ngừng tăng trưởng, nên phát hiện sớm rất có giá trị.

Rủi ro của việc bọc sứ sai chỉ định cho răng móm

Đây là phần thường bị bỏ qua khi tư vấn, nhưng lại là phần bệnh nhân phải sống chung nhiều năm.

Rủi ro đầu tiên là mài quá nhiều mô răng. Để thay đổi hướng thân răng đủ nhiều nhằm che một tương quan cắn ngược, bác sĩ buộc phải mài lệch và mài sâu về một phía. Mài sâu tới gần tuỷ dẫn tới viêm tuỷ, phải điều trị tuỷ sau đó. Chi phí chữa tuỷ răng cửa người lớn là 800.000đ mỗi răng, chưa kể răng đã chữa tuỷ thì giòn hơn và tuổi thọ giảm.

Rủi ro thứ hai là sai khớp cắn. Răng sứ làm ra để che khuyết điểm thẩm mỹ nhưng không đúng tương quan chức năng sẽ dồn lực nhai lệch, gây mỏi cơ nhai, đau vùng khớp thái dương hàm, và làm sứt vỡ chính mão sứ đó.

Rủi ro thứ ba là viêm lợi mạn tính vùng cổ răng, do đường hoàn tất mão nằm sai vị trí trong ca phải mài lệch nhiều.

Rủi ro thứ tư mang tính chi phí: khi mão sứ hỏng, bạn không quay về được răng thật ban đầu, chỉ có thể làm mão mới. Đó là một cam kết lặp lại suốt đời.

Hình dưới là cung răng của một ca sau chỉnh nha, các răng đã về đúng vị trí trên cung hàm mà không phải mài bất kỳ răng thật nào.

Nên làm gì đầu tiên nếu bạn đang bị móm

Việc đầu tiên và duy nhất nên làm là đi khám để chụp phim xác định nguyên nhân, trước khi nghe bất kỳ báo giá nào.

Buổi khám hợp lý gồm: khám lâm sàng đánh giá khớp cắn và tương quan môi má, chụp phim sọ nghiêng đo tương quan xương, chụp X-quang CBCT 3D nếu cần đánh giá chân răng và xương ổ, lấy dấu kỹ thuật số bằng máy iTero để mô phỏng. Từ dữ liệu đó bác sĩ mới nói được móm của bạn thuộc nhóm nào, và phương án nào thực sự giải quyết được.

Nếu ai đó báo giá bọc sứ cho răng móm ngay khi vừa nhìn vào miệng bạn, chưa chụp phim, đó là dấu hiệu nên đi hỏi thêm nơi khác.

Tại Nha khoa Hiếu Minh, Ths.Bs Đàm Trọng Hiếu — Giám đốc chuyên môn, công tác tại Viện Răng Hàm Mặt Trung ương, tốt nghiệp Răng Hàm Mặt Đại học Y Hà Nội — trực tiếp đánh giá các ca sai lệch khớp cắn phức tạp. Phòng khám ở Tầng 1-2, LK3-10, khu nhà ở thấp tầng TT1, Khu đô thị mới Kim Văn — Kim Lũ, phường Đại Kim, quận Hoàng Mai, Hà Nội, thuận tiện cho khách Định Công, Linh Đàm, Thanh Xuân và Pháp Vân. Thăm khám và tư vấn miễn phí, hotline 0354 655 688. Nếu hướng phù hợp là chỉnh nha, tham khảo thêm tại niềng răng.