Răng sứ bị cộm khi ăn nhai phải làm sao? Nguyên nhân và cách xử lý

Vì sao răng sứ bị cộm khi ăn nhai?

Cộm nghĩa là chiếc răng sứ chạm vào răng đối diện trước các răng khác, khiến lực nhai dồn vào một điểm thay vì phân bố đều. Nguyên nhân phổ biến nhất là mão sứ cao hơn mức cần thiết, dù chỉ chênh vài phần mười milimet. Cảm giác của lưỡi rất nhạy, phát hiện được chênh lệch nhỏ tới mức mắt thường không thấy trên mẫu hàm.

Nhóm nguyên nhân thứ hai nằm ở tiếp xúc bên. Mỗi răng phải chạm nhẹ vào răng kế bên tại một điểm nhất định. Nếu mão sứ làm rộng quá, răng bị đẩy và bạn thấy tức hoặc căng khi cắn. Nếu làm hẹp quá, thức ăn giắt vào kẽ và cảm giác vướng cũng xuất hiện, nhưng kèm theo đau lợi.

Nhóm thứ ba là viền mão không khít với đường hoàn tất trên răng thật. Phần dư ra chỉ vài chục micromet cũng đủ khiến lợi viêm, sưng nhẹ và tạo cảm giác cộm cấn. Kiểu cộm này thường kèm chảy máu khi chải răng.

Cuối cùng, có kiểu cộm không do mão sứ mà do răng thật đối diện đã thay đổi vị trí trong thời gian bạn chờ làm răng, đặc biệt nếu bạn mất răng lâu và các răng đã trồi lên. Trường hợp này cần điều chỉnh cả hai phía chứ không chỉ mài mão sứ.

Cộm bao lâu thì được coi là bất thường?

Cảm giác lạ trong 2 đến 3 ngày đầu là bình thường. Lưỡi và các thụ thể quanh chân răng cần thời gian làm quen với hình dạng mới, giống như đi giày mới. Trong giai đoạn này, nhiều người mô tả là hơi khác chứ không hẳn là cộm.

Cần quay lại phòng khám nếu sau 5 đến 7 ngày cảm giác không giảm, hoặc nếu có bất kỳ dấu hiệu nào sau đây ngay từ đầu: đau khi cắn mạnh, ê buốt kéo dài, không cắn khít được các răng khác, mỏi cơ hàm vào buổi sáng, hoặc tiếng kêu lục cục ở vùng khớp trước tai.

Nói thẳng lý do không nên chịu đựng. Khi một răng cao hơn, toàn bộ lực nhai của một bên hàm dồn vào nó. Hậu quả xảy ra theo trình tự: đầu tiên là dây chằng quanh chân răng bị quá tải gây đau âm ỉ, sau đó là mòn nhanh mặt nhai của răng đối diện, tiếp theo là cơ nhai co thắt bù trừ dẫn tới đau đầu vùng thái dương, và cuối cùng có thể là nứt hoặc bong mão sứ. Chuỗi này thường diễn ra trong vài tháng tới một năm, đủ chậm để người bệnh quen dần và không liên hệ được với nguyên nhân.

Một chi tiết đáng lưu ý: nếu bạn có thói quen nghiến răng khi ngủ, ngưỡng chịu đựng của mô quanh răng thấp hơn nhiều, và mão cao chỉ chút ít cũng gây triệu chứng rõ.

Bác sĩ xử lý tình trạng cộm như thế nào?

Bước đầu tiên là xác định điểm chạm sớm bằng giấy cắn. Bạn cắn lên tờ giấy mỏng có màu, các điểm chạm mạnh sẽ in đậm hơn. Bác sĩ kiểm tra ở cả tư thế cắn khít và các động tác đưa hàm sang bên, ra trước, vì nhiều trường hợp cộm chỉ xuất hiện khi nhai chứ không thấy khi cắn thẳng.

Nguyên nhân	Cách xử lý	Có phải làm lại mão không
Mão cao hơn khớp cắn ít	Mài chỉnh và đánh bóng lại	Không
Mão cao nhiều	Thường phải làm lại mão	Có
Điểm tiếp xúc bên quá chặt	Mài chỉnh mặt bên	Không
Kẽ hở gây giắt thức ăn	Làm lại mão	Có
Viền mão dư, hở	Làm lại mão	Có
Răng đối diện đã trồi	Điều chỉnh cả hai phía, có thể cần chỉnh nha	Tùy ca

Mài chỉnh là thao tác đơn giản, thường xong trong một lần hẹn, nhưng có giới hạn. Mão sứ chỉ mài được một lượng nhất định trước khi lớp sứ mỏng đi tới mức dễ vỡ hoặc lộ sườn bên trong. Nếu chênh lệch lớn, làm lại là phương án đúng dù mất thời gian hơn. Bác sĩ nói thẳng điều này với bạn tốt hơn là cố mài cho xong.

Sau khi mài, bề mặt sứ phải được đánh bóng kỹ. Sứ bị mài mà không đánh bóng có bề mặt nhám, gây mòn nhanh răng đối diện và bám mảng bám nhiều hơn.

Làm sao để hạn chế cộm ngay từ khi làm răng?

Có ba yếu tố kỹ thuật quyết định.

Thứ nhất là chất lượng lấy dấu. Dấu silicon truyền thống có thể bị co ngót hoặc biến dạng khi vận chuyển, dẫn tới mão làm ra sai so với thực tế. Tại Nha khoa Hiếu Minh, máy quét dấu kỹ thuật số iTero ghi trực tiếp hình ảnh ba chiều của cung răng, không có bước đổ mẫu thạch cao nên loại bỏ được một nguồn sai số. Bạn cũng không phải ngậm khay đầy vật liệu gây buồn nôn.

Thứ hai là ghi nhận khớp cắn. Bác sĩ phải ghi lại tương quan hai hàm ở tư thế đúng, và với các ca phục hình nhiều răng thì cần thêm phân tích chuyển động hàm. Bỏ qua bước này là nguyên nhân gốc của phần lớn ca cộm nặng.

Thứ ba là khoảng cách giữa phòng khám và labo. Nha khoa Hiếu Minh có labo kỹ thuật số tích hợp tại chỗ, nên khi thử răng phát hiện sai lệch, kỹ thuật viên chỉnh ngay và bạn không phải hẹn lại sau nhiều ngày. Với các ca phục hình nhiều răng, việc này rút ngắn đáng kể số lần đi lại cho bệnh nhân ở Định Công, Linh Đàm hay Thanh Xuân.

Một lời khuyên thực tế cho bệnh nhân: trong buổi thử răng, hãy nói thật cảm giác của mình. Nhiều người ngại làm phiền nên gật đầu cho xong rồi về nhà mới thấy khó chịu. Giai đoạn thử là lúc chỉnh sửa dễ nhất và không tốn thêm chi phí.

Bảo hành và chi phí khi phải làm lại mão sứ

Các dòng sứ tại phòng khám có thời gian bảo hành khác nhau, và điều này liên quan trực tiếp tới việc bạn được xử lý thế nào nếu mão cần làm lại.

Loại sứ	Giá mỗi răng	Bảo hành
Sứ thép thường	1.000.000đ	2 năm
Titan Nhật	2.500.000đ	3 năm
Zirconia	4.000.000đ	8 năm
Cercon	5.000.000đ	10 năm
Ceramill	7.000.000đ	10 năm
Emax	7.000.000đ	12 năm
Lava Plus	8.500.000đ	12 năm
Orodent Multilayer	13.500.000đ	15 năm

Việc mài chỉnh khớp cắn sau khi gắn răng là một phần của quy trình điều trị, không phải dịch vụ tính thêm. Bạn nên chủ động quay lại kiểm tra trong tuần đầu và sau đó theo lịch tái khám định kỳ. Xem chi tiết ở trang bọc răng sứ và bảng giá.

Nếu cảm giác cộm kèm đau khi cắn và ê buốt tăng dần, cần loại trừ khả năng tủy răng đã viêm dưới mão. Trường hợp này phải tháo mão và điều trị tủy, chi phí từ 800.000đ tới 1.500.000đ tùy vị trí răng.

Phòng khám ở Tầng 1-2, LK3-10, khu nhà ở thấp tầng TT1, Khu đô thị mới Kim Văn — Kim Lũ, phường Đại Kim, quận Hoàng Mai, Hà Nội, hotline 0354 655 688, mở cửa 8:30 đến 19:30 Thứ 2 đến Thứ 7 và 8:30 đến 18:00 Chủ nhật. Bệnh nhân làm răng ở nơi khác vẫn được khám và tư vấn miễn phí để đánh giá nguyên nhân.