Sau khi bọc răng sứ cần kiêng gì? Danh sách theo từng mốc thời gian

Sau khi bọc răng sứ, 24 giờ đầu tránh nhai bên răng vừa gắn và tránh đồ quá nóng lạnh. Tuần đầu tránh đồ dai cứng. Lâu dài phải bỏ hẳn thói quen cắn đá, cắn vật cứng và nghiến răng. Nha khoa Hiếu Minh tại Đại Kim, Hoàng Mai, Hà Nội bảo hành răng sứ từ 2 đến 15 năm tùy loại.
Hai mươi bốn giờ đầu: để keo dán đạt độ cứng hoàn toàn
Trong ngày đầu sau khi gắn răng sứ, thứ cần bảo vệ không phải mão sứ mà là lớp keo dán giữa mão và cùi răng. Keo nha khoa đông cứng nhanh dưới đèn quang trùng hợp nhưng chỉ đạt độ bền cơ học tối đa sau khoảng hai mươi bốn giờ.
Ba việc cần làm trong ngày đầu. Thứ nhất, tránh nhai mạnh bên hàm vừa gắn răng, chuyển sang nhai bên đối diện. Thứ hai, tránh đồ quá nóng hoặc quá lạnh, vì chênh lệch nhiệt độ đột ngột làm mão sứ và cùi răng giãn nở khác nhau, tạo ứng suất lên lớp keo còn non. Thứ ba, nếu bác sĩ vừa gắn răng ở vùng sát lợi và có tê, đợi hết tê hẳn mới ăn để tránh cắn vào má hoặc lưỡi mà không biết.
Có một việc nhiều người quên: chỉ nha khoa trong ngày đầu phải luồn vào rồi kéo ra theo chiều ngang, không giật lên. Giật mạnh có thể làm bung mão ở vùng răng cửa. Từ ngày thứ hai trở đi thì dùng bình thường.
Cảm giác ê nhẹ, cộm nhẹ trong một hai ngày đầu là bình thường. Cảm giác cắn không ăn khớp, có một điểm chạm trước các răng khác, thì không bình thường và cần quay lại chỉnh khớp cắn ngay.
Tuần đầu: kiêng dai và cứng, không phải kiêng ăn
Tuần đầu tiên tập trung vào kết cấu thức ăn chứ không phải loại thức ăn. Bạn ăn uống bình thường về mặt dinh dưỡng, chỉ tránh những thứ đòi hỏi lực nhai lớn hoặc lực xé mạnh.
Nhóm nên tránh trong tuần đầu: kẹo cứng, đá viên, xương, sụn, mực khô, thịt bò gân, bánh mì vỏ cứng, các loại hạt rang, hoa quả sấy dai. Nhóm nên tránh thêm nếu bạn vừa bọc răng cửa: cắn trực tiếp táo, ổi, mía, bắp ngô nguyên bắp. Cắt nhỏ ra rồi nhai bằng răng hàm là ổn.
Song song đó, nếu bạn vừa tẩy trắng răng cùng đợt hoặc vừa gắn răng sứ ở vùng cửa, hạn chế thực phẩm màu đậm trong khoảng hai tuần: cà phê, trà đặc, nước tương, cà ri, rượu vang đỏ. Bản thân bề mặt sứ không bắt màu, nhưng lớp keo dán ở viền và phần cùi răng thật kế bên thì có, và vệt màu ở đúng đường viền là thứ khó xử lý nhất về sau.
Một điều nên nói thẳng: không có cơ sở nào để kiêng khem cực đoan kiểu chỉ ăn cháo cả tuần. Răng sứ được thiết kế để nhai, và bỏ ăn uống bình thường không giúp nó bền hơn.
Ba thói quen phải bỏ vĩnh viễn, không phải kiêng tạm
Đây là phần quan trọng nhất của bài, và cũng là phần hay bị bỏ qua nhất vì nó không có thời hạn kết thúc.
Thứ nhất, dùng răng làm dụng cụ. Cắn chỉ, mở nắp chai, xé bao bì, cắn móng tay, cắn bút. Sứ chịu lực nén rất tốt nhưng chịu lực xé và lực điểm rất kém. Một cú cắn sai hướng đủ để nứt mão sứ đã dùng nhiều năm không sao.
Thứ hai, cắn đá viên. Đây là thói quen phá răng sứ nhanh nhất, vì nó cộng cả hai yếu tố: lực điểm lớn và sốc nhiệt. Rất nhiều ca vỡ mão sứ mà khách hàng kể lại đều bắt đầu từ một viên đá.
Thứ ba, nghiến răng khi ngủ. Người nghiến răng tạo lực gấp nhiều lần lực nhai bình thường và duy trì hàng giờ mỗi đêm. Nếu bạn có dấu hiệu nghiến răng, mòn mặt nhai, mỏi cơ hàm buổi sáng, hoặc người ngủ cạnh nghe tiếng ken két, hãy nói với bác sĩ trước khi bọc chứ đừng chờ đến khi nứt. Máng chống nghiến không nằm trong bảng giá phòng khám nên bác sĩ báo giá theo từng ca sau khi khám.
Hút thuốc cũng nên xếp vào nhóm này. Thuốc lá không làm hỏng sứ nhưng làm sẫm màu viền lợi và làm lợi tụt nhanh hơn, mà lợi tụt là nguyên nhân hàng đầu khiến một mão sứ đẹp trở nên lộ viền sau vài năm.
Độ khít của mão sứ quyết định bạn phải giữ gìn nhiều hay ít
Một mão sứ khít với cùi răng thì mảng bám không chui được xuống dưới viền, và phần lớn rắc rối về sau không xảy ra. Một mão hở viền thì dù bạn kiêng khem đến đâu vẫn sẽ viêm lợi, hôi miệng và sâu cùi răng bên dưới. Nên độ khít là thứ quyết định, và nó được định đoạt ở giai đoạn lấy dấu và thiết kế chứ không phải giai đoạn kiêng cữ.
Tại Nha khoa Hiếu Minh, bước lấy dấu dùng máy quét kỹ thuật số iTero thay cho khuôn thạch cao. Máy quét dựng hình cùi răng và các răng lân cận trực tiếp thành mô hình ba chiều, không có sai số do vật liệu lấy dấu co ngót hay do khách hàng buồn nôn làm lệch khuôn.

Dữ liệu quét được đưa sang phần mềm thiết kế, nơi kỹ thuật viên dựng hình dáng mão, kiểm tra điểm chạm khớp cắn và đường viền tiếp giáp lợi trên màn hình trước khi chế tác. Labo kỹ thuật số tích hợp ngay tại phòng khám nên bác sĩ và kỹ thuật viên trao đổi trực tiếp, chỉnh sửa được ngay thay vì gửi qua lại nhiều ngày.

Đây cũng là lý do bác sĩ luôn kiểm tra khớp cắn kỹ ở buổi gắn. Một điểm chạm cao chỉ vài phần mười milimet cũng dồn toàn bộ lực nhai vào một chỗ, và đó là nguyên nhân cơ học của phần lớn ca nứt sứ sớm.
Vệ sinh hằng ngày: làm đúng ba việc là đủ
Răng sứ không cần quy trình chăm sóc phức tạp, nhưng cần làm đủ ba việc.
Chải răng hai lần mỗi ngày bằng bàn chải lông mềm và kem đánh răng có fluor. Không dùng kem đánh răng loại mài mòn mạnh hoặc quảng cáo làm trắng cấp tốc, vì hạt mài làm xước bề mặt sứ, mà sứ đã xước thì bắt màu nhanh hơn và không đánh bóng lại được như ban đầu.
Làm sạch kẽ răng mỗi ngày một lần, bằng chỉ nha khoa hoặc máy tăm nước. Vùng tiếp giáp giữa mão sứ và lợi là nơi mảng bám tích tụ nhiều nhất và bàn chải không với tới. Máy tăm nước có ở phòng khám mức 1.200.000đ, đặc biệt hữu ích cho người làm cầu răng nhiều đơn vị vì chỉ nha khoa khó luồn qua nhịp cầu.
Lấy cao răng và khám định kỳ sáu tháng một lần. Buổi khám này bác sĩ kiểm tra viền mão, độ khít, tình trạng lợi và khớp cắn. Phát hiện một điểm hở viền sớm là chuyện xử lý đơn giản, phát hiện muộn thường đồng nghĩa với việc phải tháo mão và chữa tủy, chữa tủy răng hàm lớn 1.500.000đ, xem thêm ở điều trị tủy.
Bảng tuổi thọ bảo hành và mức giữ gìn tương ứng
Loại sứ bạn chọn quyết định thời gian bảo hành, nhưng cách bạn dùng răng quyết định răng có sống hết thời gian đó không.
| Loại răng sứ | Giá mỗi răng | Bảo hành |
|---|---|---|
| Sứ thép thường | 1.000.000đ | 2 năm |
| Titan Việt Nam | 1.500.000đ | 3 năm |
| Titan Nhật | 2.500.000đ | 3 năm |
| Katana | 3.500.000đ | 7 năm |
| Zirconia | 4.000.000đ | 8 năm |
| Cercon | 5.000.000đ | 10 năm |
| Emax | 7.000.000đ | 12 năm |
| Lava Plus | 8.500.000đ | 12 năm |
| Orodent Multilayer | 13.500.000đ | 15 năm |
Nhóm sứ kim loại như sứ thép và Titan có sườn kim loại bên trong, sau vài năm lợi tụt thì lộ ánh xám ở viền, nên hợp lý hơn cho răng hàm phía trong. Nhóm toàn sứ như Zirconia, Cercon, Emax không có sườn kim loại nên viền không bị đen, phù hợp cho răng cửa. Danh sách đầy đủ ở bảng giá và chi tiết dịch vụ ở bọc răng sứ.
Lưu ý về bảo hành: mọi chính sách bảo hành đều loại trừ hư hỏng do va đập và do dùng răng sai mục đích. Cắn đá làm nứt sứ không phải lỗi vật liệu.
Khi nào cần quay lại phòng khám ngay
Có vài dấu hiệu không nên chờ đến lịch khám định kỳ.
Cắn thấy vướng, có một điểm chạm trước các răng khác, hoặc mỏi cơ hàm sau khi gắn răng vài ngày: đây là khớp cắn chưa chuẩn, chỉnh lại rất nhanh và nên chỉnh sớm trước khi gây nứt sứ.
Ê buốt kéo dài quá hai tuần, hoặc ê tăng dần thay vì giảm dần: có thể tủy răng bên dưới đang phản ứng và cần chụp phim kiểm tra.
Lợi quanh răng sứ sưng, chảy máu khi chải, hoặc hôi miệng khu trú ở một chỗ: thường là dấu hiệu hở viền hoặc còn sót keo dán dưới lợi.
Mão lung lay hoặc bung ra: giữ lại mão, không tự dán bằng keo gia dụng, và gọi phòng khám hẹn gắn lại. Cùi răng để trần lâu ngày sẽ bị lệch vị các răng kế cận và mão cũ có thể không lắp lại vừa nữa.
Nha khoa Hiếu Minh nhận khám và tư vấn miễn phí tại Tầng 1-2, LK3-10, khu nhà ở thấp tầng TT1, Khu đô thị mới Kim Văn - Kim Lũ, phường Đại Kim, quận Hoàng Mai, Hà Nội, thuận đường cho khách ở Linh Đàm, Định Công, Thanh Xuân và Tân Mai. Hotline 0354 655 688, giờ làm việc 8:30 đến 19:30 Thứ 2 đến Thứ 7, Chủ nhật đến 18:00, nghỉ trưa 12:00 đến 14:00.
- bọc răng sứ
- chăm sóc răng sứ
- kiêng sau bọc sứ
- răng sứ Zirconia
- khớp cắn
Câu hỏi thường gặp
Bọc răng sứ xong bao lâu thì ăn uống bình thường được?
Sau khoảng hai mươi bốn giờ là ăn uống gần như bình thường, vì lúc đó lớp keo dán đã đạt độ bền tối đa. Riêng nhóm đồ dai và cứng như đá viên, xương, sụn, mực khô nên tránh thêm khoảng một tuần. Nếu vừa bọc răng cửa thì cắt nhỏ táo, ổi, mía thay vì cắn trực tiếp, và duy trì thói quen này lâu dài.
Răng sứ có bị ố vàng vì cà phê và trà không?
Bề mặt sứ nguyên vẹn gần như không bắt màu. Vấn đề nằm ở hai chỗ khác: lớp keo dán ở viền và phần răng thật kế bên vẫn nhiễm màu bình thường, tạo ra vệt sẫm ngay đường tiếp giáp. Và nếu bề mặt sứ đã bị xước do kem đánh răng mài mòn mạnh thì màu bám nhanh hơn hẳn. Lấy cao răng định kỳ sáu tháng xử lý được phần lớn.
Nghiến răng ban đêm có bọc răng sứ được không?
Được, nhưng phải nói với bác sĩ trước khi bọc chứ không phải sau khi nứt. Người nghiến răng tạo lực gấp nhiều lần lực nhai bình thường và duy trì hàng giờ mỗi đêm, đây là nguyên nhân cơ học phổ biến nhất gây nứt sứ. Bác sĩ sẽ cân nhắc loại sứ chịu lực tốt hơn và chỉ định máng chống nghiến, mức giá báo theo từng ca.
Bị ê buốt sau khi bọc răng sứ có bình thường không?
Ê nhẹ trong một đến hai tuần đầu là phản ứng thường gặp, đặc biệt khi mài cùi nhiều hoặc răng chưa lấy tủy. Cần lưu ý khi ê kéo dài quá hai tuần, hoặc ê tăng dần thay vì giảm dần, hoặc đau tự phát về đêm. Những trường hợp đó cần chụp phim kiểm tra tủy răng bên dưới và có thể phải điều trị tủy trước khi gắn lại mão.
Dùng máy tăm nước cho răng sứ có làm bung mão không?
Không, máy tăm nước dùng áp lực nước nên an toàn cho mão sứ đã gắn ổn định và rất hữu ích ở vùng tiếp giáp mão với lợi mà bàn chải không với tới. Nó đặc biệt hợp với người làm cầu răng nhiều đơn vị vì chỉ nha khoa khó luồn qua nhịp cầu. Máy tăm nước tại phòng khám ở mức 1.200.000đ.
Mão sứ bị bung ra thì tự dán lại được không?
Không nên tự dán, đặc biệt là bằng keo gia dụng, vì keo không đúng chuẩn nha khoa gây kích ứng tủy và làm mão không thể gắn lại đúng cách sau này. Giữ nguyên mão đã bung, gọi phòng khám hẹn lịch sớm. Để cùi răng trần lâu ngày khiến các răng kế cận dịch chuyển và mão cũ có thể không lắp vừa nữa, khi đó phải làm lại từ đầu.
Cần bác sĩ tư vấn cụ thể?
Bài viết mang tính tham khảo chung. Tình trạng răng miệng mỗi người mỗi khác — hãy đặt lịch để bác sĩ thăm khám trực tiếp.


