Tẩy trắng răng bằng baking soda và chanh hại thế nào? Sự thật về mẹo dân gian

Vì sao chanh phá men răng chứ không làm trắng răng

Men răng bắt đầu mất khoáng khi pH trong miệng xuống dưới khoảng 5,5. Nước cốt chanh có pH khoảng 2 — thấp hơn ngưỡng đó rất xa. Khi bạn ngậm hoặc chà chanh lên răng, axit citric hoà tan canxi và phosphat khỏi bề mặt men, làm men mềm đi và mỏng dần.

Cảm giác "răng sáng hơn" sau vài lần dùng là có thật, nhưng nguyên nhân không phải răng trắng ra. Bề mặt men bị axit ăn mòn trở nên nhám vi thể, tán xạ ánh sáng mạnh hơn nên trông đục và sáng hơn trong vài ngày đầu. Đó là hiệu ứng quang học của một bề mặt đang bị phá huỷ.

Kết cục dài hạn thì ngược hẳn với mong muốn. Men răng vốn hơi trong; lớp ngà bên dưới có màu vàng tự nhiên. Men càng mỏng thì màu vàng của ngà càng lộ. Nghĩa là sau vài tháng dùng chanh đều đặn, răng bạn sẽ vàng hơn lúc chưa làm gì.

Cùng cơ chế này áp dụng cho giấm táo, nước cốt quất, đồ uống có ga và mọi mẹo dùng axit để làm sạch răng. Điểm mấu chốt cần nhớ: men răng không có tế bào sống, không tái tạo. Mất đi là mất vĩnh viễn.

Baking soda: không vô hại như nhiều người nghĩ

Baking soda phức tạp hơn chanh một chút. Bản thân nó có tính kiềm nhẹ và độ mài mòn tương đối thấp, thấp hơn nhiều loại kem đánh răng làm trắng bán sẵn. Một số kem đánh răng thương mại còn dùng baking soda làm thành phần.

Vấn đề nằm ở cách người ta dùng nó tại nhà. Baking soda dạng bột thô chà trực tiếp bằng bàn chải cứng, với lực mạnh, mỗi ngày, trong nhiều tháng — đó là kịch bản gây mòn men và mòn cổ răng thật sự. Kem đánh răng công nghiệp có hạt được kiểm soát kích thước và có chất bôi trơn; bột trong hộp ở bếp nhà bạn thì không.

Hai điểm hạn chế nữa. Baking soda chỉ loại được vết bám ngoại lai trên bề mặt — vết trà, cà phê, thuốc lá. Nó không tác động tới màu nội tại của răng, thứ nằm bên trong ngà và là nguyên nhân chính khiến răng bị coi là vàng. Và baking soda không chứa fluor, nên dùng nó thay hoàn toàn kem đánh răng đồng nghĩa với việc bỏ mất biện pháp phòng sâu răng cơ bản nhất.

Khi trộn baking soda với chanh, bạn có một hỗn hợp axit mạnh cộng hạt mài, chà lên bề mặt men vừa bị axit làm mềm. Đây là điều kiện gây mòn tệ nhất có thể tạo ra bằng nguyên liệu nhà bếp.

So sánh các cách làm trắng răng

Cách làm	Cơ chế	Hiệu quả	Rủi ro	Chi phí
Chanh, giấm táo	Axit hoà tan khoáng men	Ảo giác sáng vài ngày, sau đó vàng hơn	Mòn men vĩnh viễn, ê buốt, sâu răng	Rẻ nhưng tốn tiền sửa hậu quả
Baking soda chà khô	Mài cơ học vết bám bề mặt	Giảm vết ố ngoại lai	Mòn men và mòn cổ răng nếu chà mạnh, không có fluor	Rẻ
Than hoạt tính	Mài cơ học	Giảm vết bám bề mặt	Hạt mài không kiểm soát, đọng vào rãnh lợi	Rẻ
Lấy cao răng định kỳ	Loại cao và vết bám bề mặt	Trả lại màu răng thật, không làm trắng thêm	Rất thấp	Thấp
Tẩy trắng tại nhà có máng	Peroxide oxy hoá phân tử màu trong ngà	Tác động màu nội tại, hiệu quả rõ	Ê buốt tạm thời	1.500.000đ
Tẩy trắng tại phòng khám	Nồng độ cao, có kiểm soát, đèn Laser	Nhanh nhất, kiểm soát tốt nhất	Ê buốt vài ngày	2.500.000đ
Kết hợp cả hai	Bật tone rồi duy trì tại nhà	Bền màu hơn	Ê buốt tạm thời	3.500.000đ
Dán sứ Veneer	Che phủ bề mặt bằng sứ mỏng	Đổi được cả màu lẫn hình thể	Phải mài mô răng, không hồi lại được	Từ 8.500.000đ mỗi răng

Điểm phân biệt quan trọng nhất trong bảng: mọi cách mài chỉ xử lý vết bám bên ngoài, còn peroxide mới thấm được vào ngà để tác động lên màu nội tại. Đó là lý do không mẹo nhà bếp nào thay được tẩy trắng đúng nghĩa.

Xem thêm ở trang tẩy trắng răng và bảng giá.

Hậu quả thực tế và chi phí sửa chữa

Mòn men do axit tiến triển âm thầm, và người ta thường chỉ nhận ra khi đã muộn. Chuỗi diễn tiến điển hình như sau.

Giai đoạn đầu là ê buốt khi ăn đồ lạnh, đồ chua, hoặc khi hít không khí lạnh. Giai đoạn sau, rìa cắn răng cửa trở nên trong mờ và mỏng dần, đôi khi bị mẻ. Tiếp đó bề mặt răng mất độ bóng tự nhiên, nhìn nhám và xỉn. Cuối cùng là lộ ngà, răng vàng rõ, và nguy cơ sâu răng tăng lên vì bề mặt nhám giữ mảng bám dễ hơn.

Chi phí xử lý hậu quả — tất cả đều là con số thật trong bảng giá của phòng khám:

Hàn cổ răng cho vùng mòn ở cổ: 200.000đ. Trám phục hồi Composite hoặc Fuji: 150.000đ mỗi răng. Hàn thẩm mỹ vùng răng cửa: 500.000đ. Nếu mòn sâu tới tuỷ và răng viêm tuỷ, điều trị tuỷ răng cửa người lớn 800.000đ, răng hàm nhỏ 1.000.000đ, răng hàm lớn 1.500.000đ. Nếu thân răng đã hỏng nhiều và cần bọc, mão Zirconia 4.000.000đ hoặc Cercon 5.000.000đ mỗi răng.

Làm phép cộng đơn giản: chỉ cần bốn răng cửa phải hàn thẩm mỹ là đã 2.000.000đ, nhiều hơn một lần tẩy trắng tại phòng khám. Và khác biệt lớn nhất là tẩy trắng không lấy đi mô răng nào của bạn.

Nếu răng bạn xỉn màu, nguyên nhân thật là gì

Trước khi chọn cách làm trắng, cần biết răng xỉn vì lý do gì — vì có những nguyên nhân mà tẩy trắng không giải quyết được.

Màu ngoại lai đến từ trà, cà phê, thuốc lá, nước ngọt sẫm màu và một số nước súc miệng dùng lâu dài. Nhóm này bám trên bề mặt men và trên cao răng, và cách xử lý đúng đầu tiên là lấy cao răng chứ không phải tẩy trắng.

Màu nội tại nằm trong ngà: do di truyền, do tuổi tác khi lớp ngà dày lên tự nhiên, do nhiễm tetracycline thời thơ ấu, hoặc do nhiễm fluor. Nhóm này cần peroxide, và mức đáp ứng khác nhau nhiều giữa từng người — răng nhiễm tetracycline sọc xám thường đáp ứng kém.

Còn một nhóm nữa: răng đơn lẻ đổi màu sẫm sau chấn thương hoặc sau điều trị tuỷ. Trường hợp này tẩy trắng bên ngoài gần như không tác dụng, cần hướng xử lý riêng.

Và điều thường bị bỏ qua: miếng trám cũ, mão sứ cũ không đổi màu theo thuốc tẩy. Nếu bạn có phục hình ở răng cửa, tẩy trắng sẽ làm chúng nổi bật lên vì trở nên sẫm hơn phần răng thật xung quanh.

Camera nội soi trong miệng giúp phân biệt các nguyên nhân này ngay tại buổi khám: bạn nhìn thấy đâu là cao răng, đâu là vết bám bề mặt, đâu là màu từ bên trong và đâu là miếng trám cũ đã xỉn.

Cách giữ răng sáng mà không phá men

Những việc có tác dụng thật, xếp theo thứ tự nên làm.

Lấy cao răng định kỳ 6 tháng một lần. Đây là biện pháp cho hiệu quả rõ nhất trên mỗi đồng bỏ ra, vì phần lớn cái mà mọi người gọi là "răng vàng" thực chất là cao răng và vết bám bề mặt.

Chải răng hai lần mỗi ngày với kem có fluor, bàn chải lông mềm, lực nhẹ và động tác xoay tròn thay vì chà ngang. Dùng chỉ nha khoa hằng ngày; máy tăm nước hỗ trợ tốt cho người có cầu răng, mắc cài hay Implant, phòng khám bán với giá 1.200.000đ.

Sau khi uống đồ chua hoặc nước có ga, súc miệng bằng nước lọc và chờ ít nhất 30 phút mới chải răng. Chải ngay lúc men còn mềm vì axit sẽ mài đi phần men đang yếu.

Dùng ống hút với đồ uống sẫm màu, giảm tần suất ăn vặt đồ chua, và nếu hút thuốc thì đây là lý do nữa để dừng.

Khi cần trắng hơn màu răng tự nhiên, hãy tẩy trắng có kiểm soát: tại nhà 1.500.000đ, tại phòng khám 2.500.000đ, kết hợp 3.500.000đ. Không có kỹ thuật nào đảm bảo mức trắng cụ thể cho mọi người, và bác sĩ trung thực sẽ nói trước điều này thay vì hứa một con số.

Nha khoa Hiếu Minh ở Tầng 1-2, LK3-10, khu nhà ở thấp tầng TT1, Khu đô thị mới Kim Văn — Kim Lũ, phường Đại Kim, quận Hoàng Mai, Hà Nội, gần Định Công, Linh Đàm, Thanh Xuân và Hạ Đình. Thăm khám và tư vấn miễn phí, hotline 0354 655 688, xem thêm ở trang liên hệ.