Thang màu Vita khi chọn răng sứ đọc thế nào?

Thang màu Vita là gì và vì sao cần một bảng mã chung

Thang màu Vita là bộ mẫu răng nhựa hoặc sứ có mã màu chuẩn, ra đời để bác sĩ và kỹ thuật viên labo nói cùng một ngôn ngữ. Nếu không có nó, bác sĩ chỉ có thể mô tả bằng lời kiểu răng hơi vàng ngà, và kỹ thuật viên ở phòng labo sẽ hiểu theo cách của họ. Kết quả là mão sứ gắn thử lên miệng rồi phải gửi trả về làm lại.

Bản kinh điển nhất là Vita Classical, gồm 16 mẫu chia thành bốn nhóm theo tông màu. Nhóm A là tông nâu đỏ, gặp nhiều nhất ở người Việt. Nhóm B là tông vàng. Nhóm C là tông xám. Nhóm D là tông nâu xám. Mỗi nhóm có các số 1 đến 4, số càng lớn thì màu càng đậm và bão hòa hơn, ví dụ A1 sáng nhất trong nhóm A còn A4 đậm nhất.

Bản mới hơn là Vita 3D-Master, sắp xếp theo ba trục: độ sáng, độ bão hòa và tông màu. Mã của nó có dạng 2M2 hay 3R1,5, đọc lần lượt là mức sáng, tông trung tính hoặc ngả đỏ ngả vàng, rồi mức bão hòa. Bảng này chính xác hơn nhưng khó đọc hơn với người bệnh, nên trong tư vấn hàng ngày Vita Classical vẫn được dùng phổ biến.

Một điều nên biết trước khi vào ghế: màu răng thật không đồng nhất trên toàn bộ chiếc răng. Vùng cổ răng luôn đậm hơn vì lớp men mỏng, để lộ ngà bên dưới. Vùng rìa cắn thường trong hơn và hơi ngả xanh xám. Một mão sứ tô một màu duy nhất từ cổ tới rìa sẽ trông phẳng và giả, dù mã màu chọn đúng.

Đọc mã A1, A2, B1, A3.5 nghĩa là gì

Chữ cái cho biết tông, con số cho biết độ đậm. Đó là toàn bộ quy tắc của Vita Classical.

A1 là màu sáng, tông nâu đỏ nhạt, thường được chọn cho người trẻ hoặc người vừa tẩy trắng. A2 là màu răng tự nhiên phổ biến nhất ở người trưởng thành Việt Nam, sáng vừa phải và không bị lộ. A3 đậm hơn một bậc, hay gặp ở người trung niên. A3.5 và A4 là các mức đậm dần, thường ứng với răng đã ngả màu theo tuổi.

B1 là mẫu sáng nhất trong bảng Vita Classical, tông ngả vàng nhạt. Đây là mã bị chọn nhiều nhất vì nghe qua thì hấp dẫn, và cũng là mã gây tiếc nuối nhiều nhất khi làm lẻ một hai răng cửa. Nếu các răng còn lại đang ở A3, một chiếc B1 đứng giữa sẽ nổi bật như một điểm sáng lạc lõng.

Bốn nhóm chữ cái nói lên cách răng phản chiếu ánh sáng chứ không chỉ nói răng vàng hay trắng. Người có tông da và tông răng nhóm C khi ép làm màu nhóm A sáng sẽ thấy răng trông như đắp thêm lớp sơn. Đó là lý do bác sĩ so màu bằng cách đặt mẫu ngay cạnh răng thật, ở vùng một phần ba giữa thân răng, chứ không hỏi người bệnh muốn màu số mấy rồi ghi vào phiếu.

Mã màu	Tông	Mức sáng	Thường phù hợp với
B1	Vàng nhạt	Sáng nhất bảng	Làm nguyên hàm, người đã tẩy trắng, tuổi trẻ
A1	Nâu đỏ nhạt	Rất sáng	Người trẻ, làm nhiều răng cùng lúc
A2	Nâu đỏ	Sáng tự nhiên	Lựa chọn an toàn cho phần lớn người Việt
A3	Nâu đỏ	Trung bình	Người trung niên, làm lẻ một vài răng
A3.5 / A4	Nâu đỏ đậm	Đậm	Khớp với hàm răng đã ngả màu theo tuổi
C2 / C3	Xám	Trung bình tới đậm	Răng tông xám bẩm sinh, phục hình đơn lẻ

Chọn màu sáng nhất có phải lựa chọn đúng không

Không, trong hầu hết trường hợp. Đây là nội dung cần nói thẳng vì nó tiết kiệm cho người bệnh cả tiền lẫn sự thất vọng.

Có hai tình huống hoàn toàn khác nhau. Tình huống thứ nhất là làm lẻ một tới bốn răng, thường là răng cửa bị vỡ, đổi màu do chữa tủy hoặc mòn cổ. Ở đây mục tiêu là để không ai nhận ra bạn có răng sứ. Màu phải khớp với các răng thật còn lại, kể cả khi các răng đó đang ở A3. Chọn B1 cho một chiếc răng cửa giữa hàm A3 là cách nhanh nhất để chiếc răng đó thành tâm điểm chú ý.

Tình huống thứ hai là làm cả hàm trên hoặc cả 20 răng cười. Khi đó bạn có quyền chọn tông sáng hơn màu răng gốc, vì không còn răng thật nào để so sánh trực tiếp. Nhưng vẫn có giới hạn: màu quá trắng so với tông da, tuổi và màu lòng trắng mắt sẽ tạo cảm giác nhân tạo. Với người trên 45 tuổi, một hàm răng trắng bóc thường trông thiếu tự nhiên hơn là trẻ trung.

Hình dưới là hình ảnh trước và sau khi làm phục hình răng sứ tại phòng khám — có thể thấy màu được chọn theo hướng khớp với khuôn mặt chứ không đơn thuần là sáng hết mức.

Còn một lối đi rẻ hơn nhiều mà nhiều người bỏ qua: nếu răng chỉ ngả màu chứ không sứt vỡ, không sâu lớn, thì tẩy trắng là lựa chọn hợp lý hơn hẳn bọc sứ. Tẩy tại nhà 1.500.000đ, tại phòng khám 2.500.000đ, kết hợp cả hai 3.500.000đ. So với việc mài răng thật để bọc một mão Zirconia 4.000.000đ mỗi răng, chênh lệch là rất lớn, và răng thật vẫn còn nguyên. Xem thêm dịch vụ tẩy trắng răng.

Loại sứ nào cho ra màu đẹp hơn

Màu cuối cùng của một chiếc răng sứ không chỉ do mã màu quyết định, mà còn do vật liệu. Khác biệt lớn nhất nằm ở độ trong và ở việc bên trong mão có lớp kim loại hay không.

Sứ kim loại như sứ thép thường 1.000.000đ, Titan Việt Nam 1.500.000đ, Titan Nhật 2.500.000đ hay Crom Coban 3.000.000đ có sườn kim loại bên trong. Sườn này chặn ánh sáng, khiến răng trông đục hơn răng thật, và sau vài năm lợi tụt có thể lộ viền sẫm ở cổ răng. Vì vậy nhóm này hợp lý cho răng hàm phía trong, nơi ưu tiên độ bền và chi phí, không hợp cho răng cửa.

Sứ toàn phần cho độ trong gần với men răng thật hơn. Zirconia 4.000.000đ và Venus 4.000.000đ với bảo hành 8 năm là mức phổ thông. Cercon 5.000.000đ, DDBio 5.500.000đ, Cercon HT 6.500.000đ, HT Smile 6.500.000đ và Ceramill 7.000.000đ bảo hành 10 năm. Emax 7.000.000đ và Emax Express 7.500.000đ bảo hành 12 năm nổi bật ở độ trong, phù hợp răng cửa. Các dòng cao hơn gồm Nacera 8.500.000đ, Lava Plus 8.500.000đ, Nacera Q3 9.500.000đ, và Orodent Bleach 11.500.000đ, Orodent Multilayer 13.500.000đ bảo hành 15 năm.

Nếu răng thật còn khỏe và chỉ cần cải thiện màu cùng hình dáng mặt ngoài, dán sứ Veneer mài ít mô răng hơn hẳn: Emax hoặc Emax IPS 8.500.000đ, Lisi Press 10.000.000đ, Lisi hoặc Lava 12.000.000đ, đều bảo hành 15 năm.

Khi mã màu chọn đúng và vật liệu phù hợp, kết quả là một nụ cười đều màu như hình dưới — labo kỹ thuật số tích hợp tại chỗ giúp rút ngắn đáng kể thời gian chờ mão sứ.

So màu đúng cách: những chi tiết quyết định kết quả

So màu là công đoạn ngắn nhất nhưng dễ sai nhất trong cả quy trình phục hình. Vài nguyên tắc thực hành đáng biết để người bệnh hiểu vì sao bác sĩ làm như vậy.

So màu ở đầu buổi hẹn, không phải cuối. Mắt người mỏi rất nhanh khi nhìn lâu vào một tông màu, và sau ba mươi phút há miệng dưới đèn, răng bị mất nước và trông sáng hơn thực tế — chọn màu lúc đó gần như chắc chắn sẽ ra mão quá sáng. Mỗi lần đưa mẫu lên so chỉ nên nhìn khoảng năm giây, sau đó nhìn sang vật màu xanh nhạt để mắt nghỉ.

Ánh sáng phải trung tính. Đèn nha khoa vàng hoặc quá trắng đều làm lệch cảm nhận, nên bác sĩ thường tắt đèn ghế và so dưới ánh sáng phòng hoặc ánh sáng ban ngày gián tiếp. Người bệnh nên tẩy son môi, và nếu mặc áo màu rực nên phủ khăn trung tính lên ngực, vì màu phản chiếu từ áo và môi ảnh hưởng thật sự tới cảm nhận màu răng.

Một quy tắc trình tự quan trọng: nếu có kế hoạch tẩy trắng, phải tẩy trước rồi mới so màu làm sứ, và chờ ít nhất một đến hai tuần cho màu răng ổn định. Làm ngược lại thì sau khi tẩy, các răng thật sẽ sáng hơn mão sứ vốn không đổi màu được.

Tại phòng khám, camera nội soi trong miệng và máy quét dấu kỹ thuật số iTero cho phép người bệnh nhìn thấy màu răng của mình phóng to trên màn hình và so sánh với mẫu ngay tại chỗ, thay vì phải tin hoàn toàn vào mô tả của bác sĩ. Labo kỹ thuật số tích hợp tại chỗ cũng giúp kỹ thuật viên ra tận ghế nhìn màu thật trong những ca khó, điều mà labo ở xa không làm được.

Sau khi làm xong, màu răng sứ có đổi không

Bản thân sứ không đổi màu theo thời gian như men răng thật. Đó là ưu điểm, và cũng là điểm cần cân nhắc khi chọn màu ban đầu.

Răng thật xung quanh vẫn tiếp tục ngả màu theo tuổi, theo thói quen uống trà, cà phê và hút thuốc. Sau năm tới mười năm, một mão sứ chọn màu A2 có thể trở nên sáng nổi bật giữa hàm răng thật đã chuyển sang A3.5. Với người làm lẻ vài răng, đây là lý do nên duy trì lấy cao răng định kỳ và cân nhắc tẩy trắng nhẹ khi cần cân bằng lại.

Thứ thực sự thay đổi là bề mặt và viền lợi. Sứ bị mài mòn lớp men bóng do đánh răng bằng kem có hạt mài mạnh sẽ bám màu ở lớp bề mặt nhám. Cao răng tích tụ ở viền cổ mão làm chỗ tiếp giáp sẫm lại. Và nếu vệ sinh kém dẫn tới viêm lợi và tụt lợi, phần chân răng thật lộ ra sẽ có màu khác hẳn mão sứ.

Nha khoa Hiếu Minh ở Tầng 1-2, LK3-10, khu nhà ở thấp tầng TT1, Khu đô thị mới Kim Văn — Kim Lũ, phường Đại Kim, quận Hoàng Mai, Hà Nội, thuận tiện cho khách ở Linh Đàm, Định Công, Thanh Xuân và Pháp Vân. Khám và tư vấn miễn phí, đặt lịch qua 0354 655 688. Xem thêm dịch vụ bọc răng sứ và bảng giá chi tiết.