Vệ sinh răng sứ đúng cách để bền trên 10 năm

Răng sứ hỏng ở đâu trước, và vì sao

Nhiều người nghĩ răng sứ hỏng nghĩa là mão sứ nứt hoặc vỡ. Thực tế đó là nguyên nhân hiếm. Chỗ hỏng đầu tiên gần như luôn là đường viền giữa mão sứ và răng thật, sát mép lợi.

Lý do đơn giản: mão sứ là vật liệu trơ, vi khuẩn không phá được sứ. Nhưng phần răng thật nằm dưới mão thì vẫn là mô sống và vẫn sâu được. Nếu mảng bám đọng lại ở đường viền, axit do vi khuẩn tạo ra sẽ tấn công phần răng thật ngay dưới mép mão. Sâu tái phát ở vị trí này rất khó phát hiện sớm vì bị mão che khuất, và khi bạn thấy ê buốt thì tổn thương thường đã lan sâu.

Song song là vấn đề lợi. Mảng bám tích ở viền gây viêm lợi, lợi sưng rồi tụt dần, làm lộ ra đường viền kim loại hoặc ranh giới sứ với răng thật. Lúc này bạn thấy một vệt sẫm ở chân răng, và người ta hay gọi nhầm là răng sứ bị đen. Sứ không đen, chỉ là lợi đã tụt và để lộ phần vốn nằm dưới lợi.

Hiểu điều này thay đổi hoàn toàn cách chăm sóc. Trọng tâm không phải là giữ mặt sứ bóng đẹp, mà là giữ sạch một đường viền dài chưa tới một milimet quanh mỗi chiếc răng.

Quy trình vệ sinh hằng ngày

Chải răng hai lần mỗi ngày, mỗi lần hai phút, bằng bàn chải lông mềm. Lông cứng không làm sạch tốt hơn, chỉ làm mòn cổ răng thật ở các răng chưa bọc và đẩy nhanh tụt lợi ở răng đã bọc.

Đặt bàn chải nghiêng khoảng 45 độ hướng về phía viền lợi, rung nhẹ tại chỗ rồi hất về phía mặt nhai. Động tác chà ngang mạnh là sai và gây hại. Kem đánh răng nên chọn loại có fluor, độ mài mòn thấp; tránh các loại quảng cáo làm trắng cấp tốc vì chúng chứa hạt mài có thể làm xước lớp men sứ theo thời gian, khiến bề mặt bám màu nhanh hơn.

Dùng chỉ nha khoa mỗi ngày một lần, quan trọng nhất là buổi tối. Với răng sứ đơn lẻ, đưa chỉ xuống kẽ rồi ôm sát mặt bên của răng, kéo lên xuống nhẹ nhàng. Với cầu răng sứ, chỉ thường không luồn xuống được dưới nhịp cầu nên phải dùng chỉ luồn chuyên dụng hoặc bàn chải kẽ.

Máy tăm nước là bổ sung hữu ích, đặc biệt với người có cầu răng hoặc nhiều mão liền nhau, vì tia nước đẩy được mảnh vụn ở những chỗ chỉ khó tới. Phòng khám có bán máy tăm nước với giá 1.200.000đ. Cần lưu ý tăm nước không thay thế được chỉ nha khoa, vì tia nước cuốn trôi vụn thức ăn nhưng không cạo được màng bám bám chắc trên bề mặt.

Những việc cần tránh

Không dùng răng sứ để cắn vật cứng: đá lạnh, xương, càng cua, hạt cứng, hay dùng răng mở nắp chai. Sứ chịu lực nén tốt nhưng giòn với lực xoắn và lực điểm. Một lần cắn sai có thể làm mẻ mão mà không có cách sửa nào ngoài làm lại.

Nếu bạn nghiến răng khi ngủ, đây là yếu tố phá răng sứ nhanh nhất và cần được xử lý bằng máng chống nghiến. Nghiến răng tạo lực lặp đi lặp lại suốt đêm, đủ để làm mẻ rìa cắn hoặc bong mão sau vài năm.

Hạn chế đồ ăn thức uống dễ bám màu như cà phê, trà đặc, rượu vang đỏ, nước tương, cà ri. Sứ ít bám màu hơn răng thật, nhưng lớp keo dán ở viền và phần răng thật lộ ra thì vẫn đổi màu, tạo cảm giác răng sứ xỉn đi.

Một điều nữa cần nói rõ: các phương pháp tẩy trắng không có tác dụng lên sứ. Nếu răng sứ đã xỉn màu, tẩy trắng chỉ làm trắng các răng thật xung quanh và khiến chênh lệch màu càng rõ. Muốn thay đổi màu răng sứ thì phải làm lại mão. Nếu bạn đang cân nhắc tẩy trắng răng thật trước khi bọc sứ để chọn màu sáng hơn, hãy làm theo thứ tự đó, tham khảo trang tẩy trắng răng.

Hình dưới là hình ảnh trước và sau khi làm phục hình răng sứ tại phòng khám.

Bảng thời gian bảo hành theo dòng sứ

Dòng sứ	Giá mỗi răng	Bảo hành
Sứ thép thường	1.000.000đ	2 năm
Titan Việt Nam	1.500.000đ	3 năm
Titan Nhật	2.500.000đ	3 năm
Crom Coban	3.000.000đ	5 năm
Katana	3.500.000đ	7 năm
Zirconia	4.000.000đ	8 năm
Cercon	5.000.000đ	10 năm
Cercon HT	6.500.000đ	10 năm
Ceramill	7.000.000đ	10 năm
Emax	7.000.000đ	12 năm
Nacera Q3	9.500.000đ	12 năm
Orodent Bleach	11.500.000đ	15 năm
Orodent Multilayer	13.500.000đ	15 năm

Cần hiểu đúng ý nghĩa của con số bảo hành. Nó phản ánh độ bền của vật liệu sứ trong điều kiện sử dụng bình thường, không phải lời hứa rằng răng bạn sẽ ổn trong ngần ấy năm bất kể chăm sóc thế nào. Một mão Cercon bảo hành 10 năm vẫn có thể phải tháo ra sau ba năm nếu răng thật bên dưới bị sâu do vệ sinh kém, và trường hợp đó không thuộc phạm vi bảo hành vật liệu.

Tái khám định kỳ: phần bị bỏ qua nhiều nhất

Lấy cao răng và kiểm tra định kỳ sáu tháng một lần là yêu cầu bắt buộc với người có răng sứ, không phải khuyến nghị tùy chọn. Có ba việc chỉ làm được ở phòng khám.

Thứ nhất, lấy cao răng dưới viền lợi. Đây là vùng bạn không thể tự làm sạch bằng bàn chải, và cũng là vùng quyết định tuổi thọ mão sứ. Bác sĩ dùng dụng cụ siêu âm làm sạch mà không làm xước bề mặt sứ.

Thứ hai, phát hiện sâu tái phát sớm. Camera nội soi trong miệng cho phép phóng to đường viền lên màn hình để bạn nhìn thấy chính vị trí đang có vấn đề, và phim X-quang phát hiện được sâu nằm dưới mão mà mắt thường không thấy.

Thứ ba, kiểm tra khớp cắn. Sau vài năm, các răng thật mòn đi trong khi sứ gần như không mòn, làm khớp cắn lệch dần và lực dồn lên răng sứ tăng lên. Bác sĩ điều chỉnh lại điểm chạm để phân bố lực đều.

Một chiếc răng sứ được chăm đúng cách và tái khám đều đặn hoàn toàn có thể giữ được vẻ ngoài như ngày đầu sau nhiều năm.

Dấu hiệu răng sứ đang có vấn đề

Cần đi khám sớm nếu gặp một trong các dấu hiệu sau: ê buốt kéo dài khi ăn nóng lạnh, đặc biệt nếu răng bên dưới còn tủy; lợi quanh mão chảy máu khi chải hoặc sưng đỏ dai dẳng; xuất hiện vệt sẫm ở chân răng; cảm giác cộm khi cắn; mùi hôi khu trú ở một vị trí dù đã vệ sinh kỹ; hoặc mão bị lung lay.

Mùi hôi khu trú thường là chỉ điểm sớm nhất của sâu tái phát dưới mão, và nhiều người bỏ qua vì nghĩ đó là vấn đề hơi thở chung. Nếu chỉ một chỗ có mùi, đó là dấu hiệu tại chỗ.

Can thiệp sớm đôi khi chỉ cần làm sạch và trám lại phần răng thật rồi gắn lại mão cũ. Để muộn thì phần răng thật hỏng quá nhiều, có khi phải điều trị tủy, thậm chí nhổ răng và chuyển sang trồng răng Implant, tốn kém hơn nhiều lần.

Một dấu hiệu khác đáng chú ý là cảm giác thức ăn hay giắt vào một kẽ răng nhất định, dù trước đó không bị. Điều này gợi ý điểm tiếp xúc giữa mão sứ và răng bên cạnh đã thay đổi, thường do răng dịch chuyển nhẹ hoặc do mão hở. Kẽ giắt thức ăn thường xuyên là nơi sâu tái phát hình thành nhanh nhất.

Kiểm tra răng sứ tại Đại Kim, Hoàng Mai

Nếu bạn đã bọc răng sứ và chưa đi kiểm tra quá một năm, nên đặt lịch khám. Buổi khám gồm lấy cao răng trên và dưới viền lợi, kiểm tra đường viền từng mão bằng camera nội soi, chụp phim vùng nghi ngờ để loại trừ sâu tái phát dưới mão, và điều chỉnh khớp cắn nếu phát hiện điểm chạm bất thường. Thăm khám và tư vấn tại phòng khám miễn phí.

Nếu bạn đang cân nhắc bọc sứ chứ chưa làm, buổi khám cũng là dịp để bàn xem có thực sự cần bọc hay không. Không phải trường hợp nào cũng nên mài răng thật: răng chỉ sứt nhỏ hoặc đổi màu nhẹ nhiều khi chỉ cần trám thẩm mỹ hoặc tẩy trắng là đủ, giữ được mô răng lành và tránh hoàn toàn các vấn đề về viền lợi nêu ở trên. Bác sĩ có trách nhiệm nói rõ điều đó thay vì mặc định chỉ định bọc sứ.

Nha khoa Hiếu Minh ở Tầng 1-2, LK3-10, khu nhà ở thấp tầng TT1, Khu đô thị mới Kim Văn Kim Lũ, phường Đại Kim, quận Hoàng Mai, Hà Nội, gần Định Công, Linh Đàm và Thanh Xuân. Xem thêm dịch vụ tại trang bọc răng sứ hoặc gọi 0354 655 688 để đặt lịch.