Có nên điều trị tuỷ răng khôn không hay nhổ đi là hợp lý hơn

Câu trả lời ngắn: phần lớn răng khôn nên nhổ hơn là chữa tuỷ

Với đa số người, khi răng khôn đã viêm tuỷ thì nhổ là lựa chọn hợp lý hơn điều trị tuỷ. Lý do không phải vì răng khôn "không quan trọng" mà vì ba yếu tố cộng lại: khả năng điều trị thành công thấp hơn, chi phí tổng cộng cao hơn, và lợi ích chức năng thu về thường rất nhỏ.

Điều trị tuỷ một răng hàm lớn có chi phí 1.500.000đ. Nhưng đó chưa phải con số cuối cùng. Răng sau khi lấy tuỷ trở nên giòn và cần được bọc lại để không vỡ dọc, thường kèm chốt: chốt kim loại 500.000đ hoặc chốt thạch anh 800.000đ, cộng thêm mão sứ từ 4.000.000đ trở lên tuỳ dòng. Tổng chi phí để giữ lại một chiếc răng khôn theo hướng đó thường vượt xa chi phí nhổ nó đi.

So sánh trực tiếp: nhổ răng khôn hàm trên mọc thẳng là 1.000.000đ, hàm dưới mọc thẳng 1.500.000đ. Ngay cả ca khó nhất, răng khôn hàm dưới mọc ngầm 3.500.000đ, vẫn thấp hơn tổng chi phí điều trị tuỷ kèm phục hình.

Nhưng "phần lớn" không phải "tất cả". Có những tình huống giữ lại răng khôn và điều trị tuỷ là quyết định đúng, và chúng đủ phổ biến để đáng bàn kỹ. Bài này nói cả hai chiều để bạn có căn cứ hỏi bác sĩ đúng câu.

Vì sao điều trị tuỷ răng khôn khó hơn các răng khác

Ba lý do kỹ thuật khiến răng khôn là chiếc răng khó chữa tuỷ nhất trong miệng.

Thứ nhất là hình thái ống tuỷ. Răng khôn có số lượng và hình dạng ống tuỷ biến thiên rất lớn giữa người này với người khác: có răng ba ống tuỷ tách rõ, có răng các ống dính lại thành hình chữ C, có răng chân cong gập gần chín mươi độ. Ống tuỷ cong và hẹp làm việc đưa dụng cụ xuống hết chiều dài chân răng khó khăn, và phần ống tuỷ không được làm sạch chính là chỗ nhiễm trùng tồn tại tiếp.

Thứ hai là vị trí. Răng khôn nằm cuối cung hàm, sát cành lên xương hàm dưới. Nhiều người không há được đủ rộng để đưa dụng cụ vào theo đúng trục răng, nhất là khi đang viêm và cơ nhai co cứng. Việc đặt đê cao su cách ly nước bọt cũng khó hơn ở vị trí này, mà cách ly kém là một nguyên nhân thất bại phổ biến.

Thứ ba là khả năng quan sát. Đây là vùng khó nhìn nhất trong miệng, kể cả với gương nha khoa. Camera nội soi trong miệng giúp phóng to hình ảnh vùng răng khôn lên màn hình, cho cả bác sĩ lẫn bạn thấy tình trạng thực tế của thân răng, lợi trùm và vùng kẽ giữa răng khôn với răng số 7 bên cạnh.

Cộng ba yếu tố, tỉ lệ thành công của điều trị tuỷ răng khôn thấp hơn so với các răng hàm khác. Và khi thất bại, việc điều trị tuỷ lại tốn 800.000đ đến 2.000.000đ, cũng với chính những khó khăn kỹ thuật cũ.

Khi nào thì nên giữ và chữa tuỷ răng khôn

Có bốn tình huống mà giữ lại răng khôn là quyết định hợp lý, và bạn nên chủ động hỏi bác sĩ xem mình có rơi vào nhóm nào không.

Tình huống thứ nhất là răng khôn mọc thẳng, đủ chỗ, có răng đối diện ăn khớp và bạn vẫn nhai được bằng nó. Một chiếc răng khôn hoạt động bình thường là một răng hàm thật, và nó có giá trị chức năng đúng như răng số 6 hay số 7.

Tình huống thứ hai là bạn đã mất răng số 7 cùng bên. Lúc đó răng khôn trở thành răng cuối cùng chịu lực nhai ở vùng đó, hoặc có thể làm trụ cho cầu răng. Nhổ nó đi nghĩa là mất thêm một đơn vị nhai và có thể phải tính đến trồng răng Implant sau này.

Tình huống thứ ba là kế hoạch chỉnh nha có dự định kéo răng khôn ra thay thế vị trí răng số 7 đã mất. Đây là phương án ít gặp nhưng có thật, và nó đòi hỏi răng khôn còn sống hoặc được điều trị tuỷ tốt.

Tình huống thứ tư là bạn có chống chỉ định tạm thời với phẫu thuật nhổ răng, chẳng hạn đang dùng thuốc chống đông hoặc có bệnh nền chưa ổn định. Trong hoàn cảnh đó, điều trị tuỷ có thể là cách kiểm soát nhiễm trùng ít xâm lấn hơn.

Tình huống	Hướng thường được chọn	Chi phí tham chiếu
Răng khôn mọc lệch, mọc ngầm, đã viêm tuỷ	Nhổ	2.000.000đ đến 3.500.000đ tuỳ hàm và độ lệch
Răng khôn mọc thẳng, có răng đối khớp, viêm tuỷ	Cân nhắc điều trị tuỷ rồi phục hình	1.500.000đ điều trị tuỷ, cộng chốt và mão
Đã mất răng số 7 cùng bên	Ưu tiên giữ và điều trị tuỷ	1.500.000đ cộng phục hình
Răng khôn sâu nhẹ, chưa vào tuỷ	Trám, không cần điều trị tuỷ	150.000đ đến 500.000đ
Viêm lợi trùm quanh răng khôn mọc thẳng	Cắt lợi trùm, giữ răng	500.000đ

Phim chụp quyết định nhiều hơn cảm giác đau

Quyết định giữ hay nhổ phải dựa trên phim, vì mọi thứ quan trọng đều nằm dưới lợi và không nhìn thấy được bằng mắt.

Phim cho biết bốn thứ. Thứ nhất là hình dạng và độ cong của chân răng — chân cong gập nhiều làm điều trị tuỷ khó thành công và cũng làm ca nhổ phức tạp hơn. Thứ hai là mức độ sâu đã lan tới đâu, có còn đủ mô răng lành để giữ mão sau này không. Thứ ba là tình trạng răng số 7 bên cạnh, vì răng khôn mọc lệch thường làm sâu mặt sau răng số 7 mà bạn không hề biết. Thứ tư, với răng khôn hàm dưới, là khoảng cách giữa chân răng với ống thần kinh xương ổ dưới.

Yếu tố thứ tư đáng chú ý: nếu chân răng khôn nằm sát hoặc quấn quanh ống thần kinh, ca nhổ có nguy cơ tê môi cằm cao hơn, và đó là một lý do chính đáng để cân nhắc hướng giữ răng. Phim CBCT 3D cho biết chính xác quan hệ này, khác với phim toàn cảnh hai chiều chỉ cho thấy hình chiếu chồng lên nhau.

Điều bạn nên yêu cầu là được xem phim và nghe giải thích cụ thể trên chính phim của mình, chứ không phải một kết luận chung. Hình dưới là cảnh bác sĩ phân tích phim chụp cùng khách hàng trước khi thống nhất phác đồ.

Nếu răng số 7 bên cạnh đã bị sâu mặt sau do răng khôn mọc lệch chèn vào, thứ tự xử lý thường là nhổ răng khôn trước rồi mới trám hoặc điều trị răng số 7, vì để răng khôn ở đó thì vùng kẽ vẫn không làm sạch được và sâu sẽ tái phát.

Điều gì xảy ra nếu bạn trì hoãn

Trì hoãn khi răng khôn đã viêm tuỷ hiếm khi làm mọi thứ dễ hơn, và có ba hướng diễn biến thường gặp.

Hướng thứ nhất là tuỷ chết dần và cơn đau tự hết. Nhiều người coi đây là dấu hiệu khỏi bệnh, nhưng thực chất là nhiễm trùng đã lan xuống vùng quanh chóp chân răng và sẽ biểu hiện lại sau vài tuần đến vài tháng, thường dưới dạng sưng mặt hoặc áp xe.

Hướng thứ hai là nhiễm trùng lan sang mô mềm quanh hàm. Vùng răng khôn hàm dưới thông với các khoang mô mềm ở sàn miệng và cổ, nên nhiễm trùng ở đây có thể lan nhanh và gây khó há miệng, khó nuốt. Đây là tình huống cần xử lý cấp cứu chứ không phải chờ lịch hẹn.

Hướng thứ ba, âm thầm nhất, là răng số 7 bên cạnh bị hỏng theo. Khi mất răng số 7, bài toán chuyển từ chuyện một chiếc răng khôn sang chuyện phục hồi một răng hàm chính, tốn kém hơn nhiều.

Vì vậy, nếu bạn đang đau răng khôn và định chờ xem sao, việc đáng làm là đi chụp phim để biết mình đang chờ thứ gì. Xem thêm ở trang điều trị tuỷ và nhổ răng khôn.

Khám và quyết định tại Nha khoa Hiếu Minh

Buổi khám để quyết định giữ hay nhổ răng khôn gồm chụp phim, đánh giá răng số 7 bên cạnh, kiểm tra khớp cắn xem răng khôn có răng đối diện hay không, và với răng khôn hàm dưới thì đánh giá quan hệ chân răng với ống thần kinh trên phim CBCT 3D.

Ths.Bs Đàm Trọng Hiếu, Giám đốc chuyên môn, từng công tác tại Viện Răng Hàm Mặt Trung ương với gần 20 năm kinh nghiệm, xử lý các ca răng khôn phức tạp. Bác sĩ Lê Ngọc Ánh phụ trách mảng điều trị tuỷ tại phòng khám. Với những ca nhổ khó, máy Piezotome sóng siêu âm được dùng để cắt xương chọn lọc, và Laser Diode hỗ trợ lành thương sau thủ thuật.

Nha khoa Hiếu Minh ở Tầng 1-2, LK3-10, khu nhà ở thấp tầng TT1, Khu đô thị mới Kim Văn — Kim Lũ, phường Đại Kim, quận Hoàng Mai, Hà Nội, thuận tiện cho người ở Định Công, Linh Đàm, Thanh Xuân và Giáp Bát. Hotline 0354 655 688. Giờ làm việc 8:30–19:30 từ Thứ 2 đến Thứ 7, Chủ nhật 8:30–18:00, nghỉ trưa 12:00–14:00.

Thăm khám và tư vấn miễn phí, chi phí đầy đủ có ở bảng giá.