Dấu hiệu nhận biết răng đã chết tủy

Răng chết tủy là gì và vì sao xảy ra

Bên trong mỗi chiếc răng có một buồng rỗng chứa tủy, gồm mạch máu, thần kinh và mô liên kết. Tủy nuôi dưỡng răng và là nơi phát ra cảm giác đau khi có kích thích. Răng chết tủy nghĩa là toàn bộ mô tủy đã hoại tử, mất nguồn cấp máu, không còn khả năng hồi phục.

Nguyên nhân thường gặp nhất là sâu răng để lâu. Vi khuẩn ăn qua men rồi qua ngà, tới buồng tủy gây viêm. Tủy nằm trong một khoang cứng không giãn nở được, nên khi viêm và phù nề, áp lực bên trong tăng lên và tự bóp nghẹt mạch máu nuôi chính nó. Đây là lý do viêm tủy tiến triển thành hoại tử tủy khá nhanh nếu không can thiệp.

Nguyên nhân thứ hai là chấn thương. Một cú va đập vào răng cửa có thể làm đứt bó mạch thần kinh ở chóp chân răng mà không làm vỡ răng. Răng vẫn nguyên vẹn bên ngoài nhưng tủy chết dần, và dấu hiệu đổi màu có khi xuất hiện sau nhiều tháng tới vài năm. Nguyên nhân thứ ba là mòn cổ răng sâu, nứt răng, hoặc răng bị mài nhiều khi làm phục hình khiến tủy bị kích thích kéo dài.

Điều quan trọng cần hiểu: tủy chết không có nghĩa là vấn đề dừng lại. Mô hoại tử trong ống tủy trở thành ổ chứa vi khuẩn, chúng lan qua lỗ chóp chân răng ra vùng xương xung quanh và tạo thành ổ viêm quanh chóp. Xem thêm ở trang điều trị tủy.

Sáu dấu hiệu nhận biết răng đã chết tủy

Bảng dưới tóm tắt các dấu hiệu theo mức độ tin cậy để bạn tự đối chiếu trước khi đi khám.

Dấu hiệu	Mô tả cụ thể	Mức gợi ý
Răng đổi màu	Chuyển xám, nâu sẫm hoặc hồng đục, khác rõ so với răng kế bên	Rất gợi ý
Hết đau đột ngột	Sau vài ngày đau dữ dội thì hết hẳn mà không điều trị gì	Rất gợi ý
Mất cảm giác lạnh	Uống nước đá vào răng đó không thấy buốt trong khi răng khác vẫn buốt	Rất gợi ý
Mụn mủ ở lợi	Nốt nhỏ trắng vàng ở lợi gần chân răng, có thể vỡ ra rồi lại nổi	Rất gợi ý
Đau khi cắn	Đau nhói khi nhai đúng răng đó, cảm giác răng trồi cao hơn	Gợi ý
Mùi hôi khu trú	Mùi khó chịu tập trung ở một vị trí dù đã vệ sinh kỹ	Gợi ý

Dấu hiệu đổi màu là đặc trưng nhất. Khi tủy hoại tử, các sản phẩm phân hủy của hồng cầu thấm vào ống ngà và nhuộm màu từ bên trong, nên răng xỉn từ trong ra chứ không phải bám bẩn bề mặt. Đây cũng là lý do tẩy trắng thông thường không cải thiện được răng chết tủy, một điểm nhiều người hiểu nhầm.

Dấu hiệu hết đau đột ngột là cái bẫy tàn nhẫn nhất, và phần tiếp theo sẽ nói kỹ về nó.

Vì sao răng chết tủy thường không còn đau

Rất nhiều người mất răng chỉ vì hiểu sai một điều đơn giản: hết đau không có nghĩa là đã khỏi. Khi tủy còn sống và đang viêm, thần kinh trong tủy báo động bằng cơn đau dữ dội, nhất là về đêm. Khi tủy chết hoàn toàn, chính bộ phận phát tín hiệu đau đó cũng chết theo. Cơn đau biến mất, người bệnh thở phào và bỏ luôn ý định đi khám.

Trong khi đó, ổ vi khuẩn trong ống tủy vẫn hoạt động và lan dần xuống chóp chân răng. Giai đoạn này có thể kéo dài nhiều tháng tới nhiều năm mà không triệu chứng, gọi là viêm quanh chóp mạn tính. Xương quanh chóp bị tiêu dần, tạo thành một vùng thấu quang chỉ thấy được trên phim X-quang. Nhiều bệnh nhân phát hiện tình cờ khi chụp phim vì lý do khác.

Rồi tới lúc sức đề kháng giảm hoặc vi khuẩn tăng độc lực, ổ viêm bùng phát thành áp xe cấp: sưng mặt, đau dữ dội, sốt, có khi phải cấp cứu. Lúc này răng đã mất nhiều xương nâng đỡ, tiên lượng giữ răng kém hơn nhiều so với nếu điều trị sớm.

Vì vậy, nếu bạn từng có đợt đau răng dữ dội rồi tự hết mà chưa từng điều trị, hãy đi kiểm tra chiếc răng đó ngay cả khi nó đang không làm phiền bạn.

Bác sĩ xác định răng chết tủy bằng cách nào

Chẩn đoán không dựa vào một dấu hiệu đơn lẻ mà kết hợp nhiều bước. Bước đầu là hỏi bệnh sử: răng từng đau chưa, đau kiểu gì, có va đập không, đã trám hay bọc sứ chưa. Riêng tiền sử chấn thương ở răng cửa cần khai thác kỹ vì nhiều người quên hẳn cú va đập từ mấy năm trước.

Tiếp theo là thử tủy. Bác sĩ áp một vật lạnh lên răng nghi ngờ và so sánh phản ứng với răng lành cùng loại ở phía đối diện. Răng tủy sống buốt rồi hết nhanh, răng viêm tủy buốt kéo dài sau khi bỏ kích thích, răng chết tủy không phản ứng gì. Kèm theo là gõ dọc trục để đánh giá vùng quanh chóp: răng có viêm quanh chóp sẽ đau khi gõ.

Camera nội soi trong miệng cho phép phóng to bề mặt răng lên màn hình để tìm đường nứt, bờ trám hở, lỗ sâu ở kẽ và so sánh màu sắc với răng bên cạnh. Bạn nhìn thấy cùng lúc với bác sĩ, nên mọi giải thích đều có bằng chứng cụ thể thay vì chỉ là lời nói.

Phim X-quang cho biết mức độ tổn thương

Thử tủy nói cho bác sĩ biết tủy còn sống hay đã chết, nhưng chỉ phim X-quang mới cho thấy chuyện gì đang xảy ra ở chân răng và vùng xương xung quanh. Đây là bước không thể bỏ qua trước khi lên kế hoạch điều trị.

Trên phim, bác sĩ đọc bốn thông tin. Thứ nhất, có vùng thấu quang ở chóp chân răng hay không và rộng bao nhiêu, đây là hình ảnh của ổ viêm quanh chóp. Thứ hai, hình thái hệ thống ống tủy: số lượng ống, độ cong, có ống tủy phụ hay ống bị canxi hóa hay không, những yếu tố quyết định độ khó của ca. Thứ ba, tình trạng chân răng: có nứt dọc, tiêu chân răng hay không. Thứ tư, mức xương ổ răng còn lại để đánh giá răng có đáng giữ hay không.

Với các ca phức tạp, phim CBCT 3D Cone Beam cho hình ảnh ba chiều, hữu ích khi nghi ngờ ống tủy bị bỏ sót trong lần điều trị trước hoặc khi cần đánh giá tương quan với xoang hàm và ống thần kinh.

Bác sĩ sẽ mở phim ra và phân tích cùng bạn trước khi chốt phác đồ. Bạn có quyền hỏi rõ tiên lượng: khả năng giữ được răng, số buổi hẹn cần thiết và chi phí trọn gói.

Điều trị răng chết tủy và chi phí

Hướng xử lý chuẩn là điều trị nội nha: mở buồng tủy, lấy sạch mô hoại tử, làm sạch và tạo hình hệ thống ống tủy, sát khuẩn rồi trám bít kín để vi khuẩn không còn chỗ trú. Sau đó phục hồi thân răng. Thủ thuật có gây tê nên bạn không đau trong lúc làm, thường mất một tới ba buổi hẹn tùy mức độ nhiễm trùng và số ống tủy.

Hạng mục	Chi phí
Điều trị tủy răng cửa người lớn	800.000đ
Điều trị tủy răng hàm nhỏ	1.000.000đ
Điều trị tủy răng hàm lớn	1.500.000đ
Điều trị tủy lại	800.000đ đến 2.000.000đ
Chốt kim loại	500.000đ
Chốt thạch anh	800.000đ
Nhổ răng đã điều trị tủy	300.000đ

Điều trị tủy lại áp dụng cho răng đã chữa tủy trước đó nhưng vẫn còn ổ viêm, thường do sót ống tủy hoặc trám bít chưa kín. Ca này khó hơn ca đầu nên khoảng giá rộng hơn. Khi thân răng vỡ nhiều, cần đặt chốt để tăng lưu giữ cho phần phục hình bên trên. Các mức giá đầy đủ ở bảng giá.

Có trường hợp răng không giữ được: chân răng nứt dọc, tiêu xương quá nhiều, hoặc phần thân răng còn lại quá ít. Bác sĩ sẽ nói thẳng thay vì cố chữa để rồi hỏng sau vài tháng, và bàn với bạn phương án thay thế như trồng răng Implant.

Sau điều trị tủy: vì sao thường phải bọc mão

Răng đã lấy tủy mất nguồn cấp ẩm và dinh dưỡng từ bên trong, cấu trúc ngà trở nên giòn hơn theo thời gian. Cộng thêm việc bác sĩ phải mở một lỗ vào buồng tủy và lấy đi phần mô sâu, thành răng còn lại mỏng đi đáng kể. Với răng hàm phải chịu lực nhai lớn, nguy cơ vỡ dọc thân răng sau điều trị tủy là có thật, và răng vỡ dọc tới dưới lợi thường không cứu được.

Vì vậy với răng hàm, bác sĩ thường khuyên bọc mão sau khi hoàn tất nội nha. Chi phí tùy loại sứ, từ 1.000.000đ với sứ thép thường có bảo hành 2 năm, 4.000.000đ với Zirconia bảo hành 8 năm, tới 7.000.000đ với Emax bảo hành 12 năm. Với răng cửa ít chịu lực và phần mô còn nhiều, đôi khi chỉ cần trám phục hồi thẩm mỹ là đủ, chi phí 500.000đ. Đây là lúc bạn nên hỏi bác sĩ vì sao chọn phương án này chứ không phải phương án kia, xem thêm ở trang bọc răng sứ.

Răng đã chữa tủy vẫn cần chải răng và dùng chỉ nha khoa bình thường, vì nó vẫn sâu lại được ở phần mô răng còn sống bên ngoài. Tái khám sáu tháng một lần để chụp phim đối chiếu và kiểm tra ổ viêm cũ đã lành chưa.

Tại Nha khoa Hiếu Minh, các ca nội nha do Bs. Lê Ngọc Ánh và đội ngũ thực hiện, dưới sự phụ trách chuyên môn của Ths.Bs Đàm Trọng Hiếu, người có gần 20 năm kinh nghiệm và công tác tại Viện Răng Hàm Mặt Trung ương. Phòng khám ở Tầng 1-2, LK3-10, khu nhà ở thấp tầng TT1, Khu đô thị mới Kim Văn — Kim Lũ, phường Đại Kim, quận Hoàng Mai, Hà Nội, gần Định Công, Linh Đàm và Thanh Xuân. Thăm khám và tư vấn miễn phí, hotline 0354 655 688.