Điều trị tủy lại khi nào là cần thiết?

Vì sao răng đã chữa tủy vẫn hỏng lại

Điều trị tủy là việc lấy sạch mô tủy hoại tử, làm sạch và tạo hình hệ thống ống tủy, rồi trám bít kín toàn bộ khoảng trống đó. Mục tiêu là loại bỏ vi khuẩn và không để chúng quay lại. Khi một trong ba khâu không đạt, răng có thể tái nhiễm sau vài tháng đến vài chục năm.

Nguyên nhân thường gặp nhất là ống tủy bị bỏ sót. Răng hàm lớn có thể có bốn ống tủy, đôi khi năm, và có những ống nhỏ nằm lệch rất khó phát hiện nếu chỉ dựa vào phim thường. Ống bị bỏ sót vẫn chứa mô hoại tử và vi khuẩn, âm thầm nuôi ổ viêm ở chóp răng.

Nguyên nhân thứ hai là trám bít không kín hết chiều dài ống tủy, để lại khoảng trống ở phần chóp cho vi khuẩn cư trú. Ngược lại, trám quá chóp cũng gây kích ứng mô quanh chóp kéo dài.

Nguyên nhân thứ ba, và bị xem nhẹ nhất, là rò rỉ từ phía thân răng. Một răng đã chữa tủy rất kỹ nhưng miếng trám thân răng bị hở, bong, hoặc mão sứ không khít thì nước bọt và vi khuẩn sẽ thấm ngược xuống ống tủy. Đây là lý do bác sĩ luôn nhấn mạnh phải phục hồi thân răng sớm sau khi chữa tủy, chứ không để trám tạm nhiều tháng.

Nguyên nhân thứ tư là nứt dọc chân răng, thường gặp ở răng chữa tủy đã lâu và chịu lực nhai lớn. Trường hợp này khác hẳn ba trường hợp trên vì làm lại tủy không giải quyết được.

Dấu hiệu cho thấy cần điều trị tủy lại

Một chiếc răng đã chữa tủy thành công thì không đau khi nhai, không sưng, và trên phim vùng quanh chóp răng dần lành lại. Những dấu hiệu dưới đây cho thấy điều ngược lại.

Đau khi cắn hoặc khi nhai vào răng đó, nhất là cảm giác đau khu trú, chạm nhẹ cũng khó chịu. Đây là dấu hiệu viêm dây chằng quanh răng do ổ nhiễm khuẩn ở chóp.

Sưng lợi vùng tương ứng chân răng, có thể sưng thành cục, có thể chỉ hơi nề và ấn đau.

Xuất hiện lỗ rò ở lợi, thường là một nốt nhỏ như mụn, đôi khi chảy dịch hoặc mủ, có thể xẹp rồi lại nổi theo chu kỳ. Nhiều người thấy nó tự xẹp nên tưởng đã khỏi, thực ra ổ viêm vẫn còn và đang phá xương.

Răng đổi màu sẫm dần so với các răng bên cạnh.

Có vị lạ hoặc mùi hôi khu trú ở vùng đó dù vệ sinh tốt.

Tổn thương thấu quang quanh chóp trên phim không nhỏ đi sau nhiều tháng, hoặc lớn thêm.

Điểm quan trọng: nhiều răng tái nhiễm không hề đau. Răng đã chữa tủy không còn dây thần kinh trong buồng tủy nên tín hiệu đau đến muộn hoặc không đến. Có bệnh nhân phát hiện ổ viêm rộng bằng đầu ngón tay trên phim chụp định kỳ trong khi hoàn toàn không có triệu chứng. Đây chính là giá trị của việc chụp kiểm tra và tái khám.

Tại Nha khoa Hiếu Minh, hình ảnh chẩn đoán được xử lý trên phần mềm nha khoa số hóa, và với ca phức tạp thì dùng phim CBCT 3D Cone Beam để nhìn ống tủy theo cả ba chiều, phát hiện ống bị bỏ sót mà phim hai chiều không thấy.

Điều trị tủy lại hay nhổ răng

Đây là quyết định phải cân nhắc thật, không có câu trả lời mặc định là giữ răng bằng mọi giá.

Nên điều trị tủy lại khi: nguyên nhân là ống tủy bỏ sót hoặc trám bít không kín, tức là lỗi có thể sửa được; thân răng còn đủ mô để phục hồi vững chắc; không có nứt dọc chân răng; xương quanh răng còn tốt và răng không lung lay.

Nên cân nhắc nhổ khi: chân răng nứt dọc, đây là chỉ định nhổ gần như tuyệt đối vì đường nứt là con đường vi khuẩn đi vào mà không cách nào bịt được; thân răng vỡ xuống dưới viền lợi quá nhiều, không còn chỗ để bám phục hình; tiêu xương quanh chân răng nặng do bệnh nha chu đi kèm; chân răng đã bị tiêu ngót đáng kể.

Bảng dưới đối chiếu hai hướng đi để bạn hình dung chi phí và hệ quả.

Tiêu chí	Điều trị tủy lại	Nhổ và thay thế bằng Implant
Chi phí phần điều trị	800.000đ đến 2.000.000đ	Nhổ răng đã điều trị tủy 300.000đ
Chi phí phục hồi tiếp theo	Chốt kim loại 500.000đ hoặc chốt thạch anh 800.000đ, cộng mão sứ	Trụ Implant từ 10.000.000đ đến 40.000.000đ
Số buổi hẹn	Thường 2 đến 3 buổi	Nhiều buổi, kéo dài vài tháng chờ tích hợp xương
Giữ được răng thật	Có	Không
Rủi ro	Có thể vẫn thất bại nếu nguyên nhân là nứt chân răng	Cần đủ xương, có thể phải ghép xương

Nhìn bảng này thì thấy rõ: nếu còn cơ hội hợp lý, điều trị tủy lại rẻ hơn nhiều và giữ được chân răng thật cùng dây chằng quanh răng, thứ mà Implant không tái tạo được. Nhưng cố giữ một chiếc răng nứt dọc chỉ tốn tiền hai lần.

Quy trình điều trị tủy lại diễn ra thế nào

Buổi đầu tiên: khám, chụp phim, xác định nguyên nhân thất bại. Nếu răng đang có mão sứ hoặc chốt, bác sĩ đánh giá khả năng tháo mà không làm vỡ chân răng. Sau đó gây tê và mở lại buồng tủy.

Bước khó nhất là lấy toàn bộ vật liệu trám bít cũ ra khỏi ống tủy, bao gồm cả chốt nếu có. Ống tủy cong, chốt gắn chặt, hoặc dụng cụ gãy còn sót lại từ lần trước đều làm bước này kéo dài. Đây cũng là lý do chi phí điều trị tủy lại dao động rộng từ 800.000đ đến 2.000.000đ: một răng cửa một ống tủy thẳng khác hẳn một răng hàm lớn bốn ống tủy có chốt kim loại gắn sẵn.

Tiếp theo là tìm và xử lý các ống bị bỏ sót, làm sạch, bơm rửa bằng dung dịch sát khuẩn với thời gian tiếp xúc đủ dài, đôi khi đặt thuốc sát khuẩn trong ống tủy và hẹn lại sau một đến hai tuần nếu ổ nhiễm khuẩn nặng.

Buổi cuối: trám bít kín toàn bộ hệ thống ống tủy, chụp phim kiểm tra chiều dài và độ kín. Sau đó phục hồi thân răng, thường cần chốt để tăng lưu giữ, chốt kim loại 500.000đ hoặc chốt thạch anh 800.000đ, rồi bọc mão để bảo vệ răng khỏi nứt vỡ. Chi tiết tại trang điều trị tủy và bọc răng sứ.

Camera nội soi trong miệng giúp bác sĩ và người bệnh cùng theo dõi tình trạng buồng tủy và bờ phục hồi trên màn hình trong suốt quá trình.

Sau khi điều trị lại cần theo dõi những gì

Giảm đau sau điều trị lại thường diễn ra trong vài ngày đến một tuần. Cảm giác hơi ê khi cắn trong tuần đầu là bình thường vì dây chằng quanh răng còn viêm. Nếu đau tăng dần, sưng lan hoặc sốt, cần liên hệ phòng khám ngay.

Phần lành xương ở chóp răng thì lâu hơn nhiều. Tổn thương thấu quang trên phim cần từ sáu tháng đến hai năm để thu nhỏ và lấp đầy. Vì vậy lịch chụp phim kiểm tra thường là sau sáu tháng, rồi sau một năm. Đừng đánh giá thành công chỉ bằng việc hết đau.

Ba việc bạn cần làm để giữ kết quả: phục hồi thân răng dứt điểm càng sớm càng tốt, không để trám tạm kéo dài nhiều tháng vì đó là đường vào của vi khuẩn; bọc mão cho răng hàm đã chữa tủy lại vì răng này giòn hơn và dễ nứt dọc; tái khám đúng lịch và vệ sinh kẽ răng hằng ngày để không tạo thêm ổ sâu mới ở cùng chiếc răng.

Cần nói thẳng: điều trị tủy lại có tỷ lệ thành công thấp hơn lần đầu, vì giải phẫu ống tủy đã bị thay đổi và ổ nhiễm khuẩn đã tồn tại lâu. Bác sĩ sẽ ước lượng khả năng thành công dựa trên phim và tình trạng cụ thể, và nói rõ cho bạn trước khi bắt đầu thay vì hứa hẹn kết quả chắc chắn.

Khám và tư vấn tại Nha khoa Hiếu Minh

Nếu bạn có một chiếc răng đã chữa tủy mà thỉnh thoảng đau âm ỉ, sưng lợi hoặc nổi mụn ở lợi, đừng chờ nó tự hết. Ổ viêm quanh chóp phá xương âm thầm và càng để lâu càng khó giữ răng. Thăm khám và tư vấn tại phòng khám là miễn phí, có chụp phim đánh giá.

Bác sĩ phụ trách nội nha gồm Ths.Bs Đàm Trọng Hiếu, Giám đốc chuyên môn, công tác tại Viện Răng Hàm Mặt Trung ương, tốt nghiệp Răng Hàm Mặt Đại học Y Hà Nội với gần 20 năm kinh nghiệm; và Bs. Lê Ngọc Ánh, tốt nghiệp Đại học Y Hà Nội, chuyên về điều trị tủy và trám răng thẩm mỹ. Bảng chi phí đầy đủ có tại bảng giá.

Phòng khám ở Tầng 1-2, LK3-10, khu nhà ở thấp tầng TT1, Khu đô thị mới Kim Văn — Kim Lũ, phường Đại Kim, quận Hoàng Mai, Hà Nội, tiện đường cho khách ở Định Công, Linh Đàm, Thanh Xuân và Pháp Vân. Hotline 0354 655 688. Giờ làm việc 8:30–19:30 Thứ 2 đến Thứ 7, Chủ nhật 8:30–18:00, nghỉ trưa 12:00–14:00.