Hàm nhựa dẻo và hàm nhựa cứng nên chọn loại nào?

Hai loại hàm khác nhau ở đâu

Hàm giả tháo lắp gồm nền hàm ôm vào sống hàm và các răng giả gắn trên nền đó. Điểm khác biệt lớn nhất giữa hai loại nằm ở vật liệu làm nền.

Hàm nhựa cứng dùng nhựa acrylic, cứng và giữ nguyên hình dạng. Móc giữ thường bằng kim loại, ôm vào các răng thật còn lại. Đây là loại hàm truyền thống, được dùng lâu đời nhất và vẫn phổ biến nhất ở nhóm mất nhiều răng.

Hàm nhựa dẻo dùng nhựa nhiệt dẻo, mềm và có độ đàn hồi. Nền hàm hơi trong và ngả hồng nên hoà vào màu lợi, phần móc giữ cũng làm bằng chính vật liệu này nên không lộ ánh kim loại khi cười. Hàm ôm sát và uốn theo mô mềm, nên nhiều người thấy êm hơn trong tuần đầu.

Sự khác biệt vật liệu này kéo theo mọi thứ còn lại: cách phân bố lực nhai, khả năng sửa chữa, tuổi thọ và cả cách bạn phải chăm sóc hàng ngày. Không có loại nào tốt hơn loại kia một cách tuyệt đối, mà chỉ có loại phù hợp hơn với một tình huống cụ thể.

Có một điểm cần nói rõ ngay: cả hai đều là phương án phục hồi chức năng ở mức cơ bản. Chúng phục hồi khoảng 20 đến 30 phần trăm lực nhai so với răng thật, tùy từng người, và không ngăn được quá trình tiêu xương sống hàm ở vùng mất răng. Đây là khác biệt cốt lõi so với trồng răng Implant.

Ưu và nhược của từng loại

Hàm nhựa dẻo được chọn nhiều khi vấn đề chính là thẩm mỹ và sự thoải mái. Không móc kim loại lộ ra khi cười là ưu điểm lớn với người mất răng ở vùng răng cửa hoặc răng nanh. Nền dẻo cũng ít gây điểm đau tại các gờ xương nhô, và ít vỡ khi rơi xuống sàn.

Nhược điểm của hàm dẻo lại nằm ở chính độ dẻo đó. Vì nền hàm biến dạng nhẹ khi nhai, lực không được phân bố đều mà dồn nhiều hơn vào sống hàm phía dưới, về lâu dài có thể đẩy nhanh tiêu xương ở vùng đó. Hàm dẻo cũng khó sửa chữa: khi bạn mất thêm một răng, việc thêm răng vào hàm dẻo khó hơn nhiều so với hàm cứng, và nhiều trường hợp phải làm hàm mới. Vật liệu dẻo cũng dễ bám màu và khó đánh bóng lại.

Hàm nhựa cứng bền hơn về mặt giữ hình dạng, truyền lực ổn định hơn, và quan trọng nhất là sửa được. Gãy nền thì hàn lại, mất thêm răng thì thêm răng vào, sống hàm tiêu làm hàm lỏng thì đệm lại nền. Với người cao tuổi mất nhiều răng và tình trạng còn thay đổi, khả năng sửa chữa này có giá trị thực tế lớn hơn vẻ ngoài.

Nhược điểm của hàm cứng là móc kim loại có thể lộ khi cười tùy vị trí, nền dày hơn nên vướng lưỡi hơn trong giai đoạn đầu, và dễ vỡ nếu rơi xuống nền cứng. Một số người cũng cần thời gian thích nghi lâu hơn với cảm giác cộm ở vòm miệng.

Bảng so sánh nhanh

Tiêu chí	Hàm nhựa dẻo	Hàm nhựa cứng
Thẩm mỹ móc giữ	Không lộ kim loại	Có thể lộ móc kim loại
Cảm giác đeo ban đầu	Êm, ít điểm đau	Cộm hơn, cần thích nghi
Truyền lực nhai	Kém đều hơn do biến dạng	Ổn định hơn
Sửa chữa, thêm răng	Khó, nhiều ca phải làm lại	Dễ, hàn và thêm răng được
Đệm lại nền khi tiêu xương	Hạn chế	Làm được
Bám màu	Dễ hơn	Ít hơn
Rơi xuống sàn	Ít vỡ	Dễ vỡ
Phù hợp nhất	Mất ít răng, ưu tiên thẩm mỹ	Mất nhiều răng, dùng lâu dài

Tại Nha khoa Hiếu Minh, hàm giả tháo lắp có giá từ 500.000đ đến 12.000.000đ, khoảng dao động rộng vì phụ thuộc số răng giả, loại nền và độ phức tạp của ca. Bác sĩ báo giá cụ thể sau khi khám và chụp phim. Xem thêm bảng giá và trồng răng giả tháo lắp.

Khám sàng lọc trước khi làm hàm là bước không nên bỏ

Nhóm bệnh nhân làm hàm tháo lắp phần lớn là người trung niên và cao tuổi, nên buổi khám không dừng ở chuyện răng. Chúng tôi kiểm tra huyết áp và hỏi kỹ tiền sử bệnh trước khi có bất kỳ can thiệp nào, kể cả các thủ thuật nhỏ như nhổ chân răng còn sót hoặc chỉnh sửa gờ xương nhọn.

Lý do rất thực tế: nhiều người cao tuổi có tăng huyết áp chưa kiểm soát tốt, đang dùng thuốc chống đông máu, hoặc có đái tháo đường ảnh hưởng đến lành thương. Những thông tin này thay đổi kế hoạch điều trị, chẳng hạn cần chờ ổn định huyết áp trước khi nhổ răng, hoặc cần trao đổi với bác sĩ nội khoa về thuốc chống đông.

Hình dưới là bước đo huyết áp sàng lọc sức khỏe trước khi điều trị nha khoa tại phòng khám.

Buổi khám cũng đánh giá tình trạng các răng thật còn lại, vì chính chúng là chỗ neo giữ hàm. Một chiếc răng lung lay do viêm nha chu nặng mà làm móc giữ lên đó thì hàm sẽ nhanh lỏng và răng đó mất sớm hơn. Trong tình huống ấy, nhổ răng và thiết kế lại hàm là lựa chọn đúng dù nghe có vẻ ngược. Chi phí nhổ răng cửa hoặc chân răng là 500.000đ, răng hàm lớn 1.000.000đ.

Phim CBCT 3D được dùng khi cần đánh giá mức tiêu xương sống hàm và các chân răng còn sót dưới lợi. Chân răng sót là nguyên nhân phổ biến của đau và viêm dưới hàm giả, và nó không nhìn thấy được bằng mắt thường.

Thời gian thích nghi và cách chăm sóc hàm

Hai đến bốn tuần đầu là giai đoạn khó nhất với mọi loại hàm. Bạn sẽ tiết nhiều nước bọt hơn, nói hơi ngọng vài âm, và cảm giác vướng. Đây là phản ứng bình thường và giảm dần. Cách rút ngắn giai đoạn này là đeo hàm nhiều nhất có thể trong ngày, tập nói to một mình ở nhà, và bắt đầu ăn bằng thức ăn mềm cắt nhỏ, nhai đều hai bên thay vì một bên.

Điểm đau là chuyện thường gặp trong tuần đầu và cần được chỉnh, không cần chịu đựng. Quan trọng là bạn nên đeo hàm vào ngày đi chỉnh, vì bác sĩ cần nhìn thấy vết hằn trên lợi mới xác định đúng vị trí cần mài. Nhiều người tháo hàm ra cả tuần vì đau rồi mới đến khám, lúc đó vết hằn đã mờ và việc chỉnh khó chính xác hơn.

Về vệ sinh: tháo hàm sau khi ăn và rửa dưới vòi nước, chải hàm bằng bàn chải mềm với xà phòng dịu nhẹ chứ không dùng kem đánh răng vì hạt mài trong kem làm xước nền hàm, tạo chỗ cho vi khuẩn bám. Ban đêm nên tháo hàm ra và ngâm trong nước sạch hoặc dung dịch chuyên dụng, để lợi được nghỉ. Đeo hàm ngủ liên tục làm tăng nguy cơ viêm niêm mạc dưới hàm.

Không tự mài chỉnh hàm ở nhà và không dùng keo dán để khắc phục hàm lỏng kéo dài. Hàm lỏng nghĩa là sống hàm đã tiêu và cần đệm lại nền, keo dán chỉ che đi vấn đề trong khi xương vẫn tiêu tiếp.

Lịch tái khám hợp lý là sáu tháng một lần, kể cả khi không thấy vấn đề gì. Bác sĩ kiểm tra độ khít, tình trạng niêm mạc bên dưới và các răng thật còn lại. Chính nhờ nhịp tái khám đều đặn này mà nhiều khách hàng gắn bó với phòng khám qua nhiều năm, hàm được chỉnh và đệm lại kịp thời thay vì phải làm mới.

Khi nào nên cân nhắc phương án khác

Hàm tháo lắp là lựa chọn hợp lý khi ngân sách hạn chế, khi sức khoẻ toàn thân không cho phép phẫu thuật, hoặc khi cần một giải pháp nhanh trong lúc chờ điều trị khác. Nhưng có những tình huống nên biết trước để không phải làm lại nhiều lần.

Nếu bạn mất một hoặc hai răng xen kẽ giữa các răng thật khoẻ, hàm tháo lắp thường là phương án kém thoải mái nhất so với các lựa chọn cố định. Một trụ Implant Biotem Hàn Quốc 10.000.000đ hoặc Osstem Hàn Quốc 13.000.000đ, cộng mão sứ Zirconia 4.000.000đ, cho cảm giác gần với răng thật hơn nhiều và không phải tháo ra lắp vào mỗi ngày.

Nếu bạn mất toàn bộ răng một hàm và hàm dưới liên tục lỏng lẻo, phương án All-on-4 130.000.000đ hoặc All-on-6 150.000.000đ cố định hàm trên các trụ Implant giải quyết được vấn đề giữ hàm mà hàm tháo lắp không giải quyết được. Phòng khám hỗ trợ trả góp 0% lãi suất cho Implant.

Nếu sống hàm đã tiêu nhiều, có thể cần ghép xương trước, chi phí ghép bột xương 6.000.000đ hoặc ghép xương tự thân 7.000.000đ. Đây là lý do nên đi khám sớm thay vì đeo hàm lỏng nhiều năm: xương càng tiêu thì các phương án về sau càng phức tạp và tốn kém.

Tại Nha khoa Hiếu Minh, Ths.Bs Đàm Trọng Hiếu là Giám đốc chuyên môn, gần 20 năm kinh nghiệm với đào tạo chuyên sâu về Implant và phục hình; Bs. Nguyễn Khánh Huyền phụ trách phục hình thẩm mỹ và điều trị nha chu. Phòng khám ở Tầng 1-2, LK3-10, khu nhà ở thấp tầng TT1, Khu đô thị mới Kim Văn — Kim Lũ, phường Đại Kim, quận Hoàng Mai, Hà Nội, thuận tiện cho khách ở Định Công, Linh Đàm, Thanh Xuân, Thanh Liệt. Thăm khám và tư vấn miễn phí, gọi 0354 655 688 hoặc xem trang liên hệ.