Kế hoạch điều trị nha khoa toàn diện được lập ra sao?

Kế hoạch toàn diện khác gì chữa từng răng riêng lẻ

Khác biệt lớn nhất nằm ở thứ tự. Chữa từng răng riêng lẻ là đến đâu đau thì xử lý chỗ đó. Kế hoạch toàn diện nhìn cả hai hàm như một hệ thống, xác định điều gì phải làm trước để những việc sau không bị hỏng.

Một ví dụ cụ thể cho thấy vì sao thứ tự quan trọng. Người bệnh muốn bọc sứ tám răng cửa cho đẹp, đồng thời có viêm nha chu chưa điều trị và một răng hàm sâu tới tủy. Nếu làm theo mong muốn, tám mão sứ được gắn lên nền lợi đang viêm. Vài tháng sau lợi tụt, lộ viền mão, và toàn bộ số tiền đó phải làm lại. Nếu làm đúng thứ tự, điều trị nha chu ổn định trước, chữa tủy răng hàm trước, rồi mới bọc sứ, thì kết quả giữ được nhiều năm.

Ví dụ thứ hai liên quan tới chỉnh nha và phục hình. Người mất một răng hàm và răng khấp khểnh muốn vừa trồng Implant vừa niềng răng. Nếu cấy trụ trước, trụ đó cố định trong xương và không di chuyển được khi niềng, làm hỏng kế hoạch sắp răng. Thứ tự đúng là niềng trước, đưa các răng về vị trí cuối cùng, rồi mới cấy Implant vào khoảng trống đã định.

Đây là lý do bác sĩ dành trọn một buổi để lập kế hoạch trước khi động vào bất kỳ chiếc răng nào. Buổi đó không có thủ thuật, và tại phòng khám nó miễn phí.

Bước một: sàng lọc sức khoẻ toàn thân

Buổi khám bắt đầu bằng những câu hỏi có vẻ không liên quan tới răng, nhưng chúng quyết định nhiều thứ trong kế hoạch.

Huyết áp được đo trước, đặc biệt với người trên 40 tuổi hoặc có kế hoạch phẫu thuật như nhổ răng khôn, cấy Implant, ghép xương. Thuốc tê nha khoa thường có chứa chất co mạch, và ở người huyết áp cao chưa kiểm soát, thủ thuật cần được hoãn lại cho tới khi ổn định.

Tiền sử bệnh toàn thân được hỏi kỹ. Tiểu đường chưa kiểm soát làm chậm lành thương và tăng nguy cơ nhiễm trùng sau phẫu thuật, ảnh hưởng trực tiếp tới tỷ lệ thành công của Implant. Người đang dùng thuốc chống đông cần kế hoạch riêng cho các thủ thuật gây chảy máu. Người từng dùng thuốc chống loãng xương nhóm bisphosphonate cần được đánh giá đặc biệt cẩn thận trước bất kỳ can thiệp nào vào xương hàm.

Thói quen cũng được ghi nhận. Hút thuốc lá làm giảm tưới máu mô nướu và xương, ảnh hưởng tới cả điều trị nha chu lẫn cấy ghép. Nghiến răng ban đêm quyết định việc chọn vật liệu phục hình và có cần máng bảo vệ hay không.

Phụ nữ có thai được lập kế hoạch riêng, ưu tiên xử lý các vấn đề cấp tính và hoãn các can thiệp có thể chờ tới sau sinh.

Bước hai: khám lâm sàng và chẩn đoán hình ảnh

Sau sàng lọc là phần thu thập dữ liệu, và đây là phần quyết định chất lượng của cả kế hoạch.

Khám lâm sàng đi theo trình tự cố định: kiểm tra từng răng để phát hiện sâu, nứt, mòn cổ răng và phục hình cũ bị hở; đo độ sâu túi nha chu ở sáu điểm quanh mỗi răng để đánh giá mức độ bệnh nha chu; kiểm tra khớp cắn ở tư thế nghỉ, khi cắn khít và khi đưa hàm sang bên; sờ nắn khớp thái dương hàm và cơ nhai; khám mô mềm gồm lưỡi, sàn miệng, niêm mạc má.

Camera nội soi trong miệng phóng đại hình ảnh từng răng lên màn hình. Giá trị của nó không chỉ nằm ở việc bác sĩ nhìn rõ hơn, mà còn ở chỗ người bệnh cùng thấy được vấn đề của chính mình thay vì chỉ nghe mô tả.

Về chẩn đoán hình ảnh, phim toàn cảnh cho cái nhìn tổng thể cả hai hàm: răng ngầm, chân răng còn sót, mức xương ổ răng, tổn thương quanh chóp. Phim X-quang CBCT 3D Cone Beam được chỉ định khi cần thông tin không gian ba chiều, chẳng hạn đo chính xác chiều cao và chiều rộng xương trước khi cấy Implant, xác định vị trí ống thần kinh răng dưới trước khi nhổ răng khôn, hoặc đánh giá xoang hàm.

Máy quét dấu kỹ thuật số iTero tạo mẫu hàm số hoá, dùng để phân tích khớp cắn, mô phỏng kế hoạch chỉnh nha và thiết kế phục hình.

Bước ba: phân loại theo mức khẩn cấp

Sau khi có đủ dữ liệu, mọi vấn đề tìm được sẽ được xếp vào bốn nhóm theo mức khẩn cấp. Cách phân loại này giúp người bệnh hiểu vì sao có việc phải làm ngay và có việc chờ được vài năm.

Nhóm	Nội dung	Thời điểm xử lý
Cấp cứu	Đau dữ dội, sưng mặt, áp xe, nhiễm trùng lan rộng, chấn thương gãy răng	Trong ngày
Bệnh lý đang tiến triển	Sâu răng, viêm tủy, viêm nha chu, phục hình hở bờ, răng khôn gây biến chứng	Vài tuần tới vài tháng
Phục hồi chức năng	Trồng lại răng đã mất, chỉnh nha khớp cắn sai, phục hình răng vỡ lớn	Sau khi nhóm trên đã ổn định
Thẩm mỹ tự chọn	Tẩy trắng, dán sứ Veneer, chỉnh hình viền lợi	Cuối cùng, hoàn toàn tự nguyện

Ranh giới giữa nhóm hai và nhóm bốn là chỗ hay bị nhập nhèm nhất. Một bác sĩ có trách nhiệm phải nói rõ đâu là việc cần làm về mặt sức khoẻ và đâu là việc làm vì mong muốn thẩm mỹ. Bọc sứ tám răng cửa vì lý do thẩm mỹ là lựa chọn hoàn toàn chính đáng, nhưng nó không nên được trình bày như một chỉ định y khoa.

Đồng thời, cũng cần nói thẳng khi một phương án đắt tiền là không cần thiết. Răng chỉ hơi ố màu thì tẩy trắng tại phòng khám 2.500.000đ giải quyết được, không cần bọc sứ vốn phải mài mất mô răng thật vĩnh viễn.

Bước bốn: sắp xếp thứ tự và chia giai đoạn theo ngân sách

Thứ tự chuẩn của một kế hoạch toàn diện gồm bốn giai đoạn nối tiếp nhau, mỗi giai đoạn tạo nền cho giai đoạn sau.

Giai đoạn kiểm soát: xử lý đau và nhiễm trùng cấp, lấy cao răng, điều trị nha chu, chữa các răng sâu, nhổ những răng không giữ được. Mục tiêu là dừng mọi quá trình bệnh lý đang tiến triển.

Giai đoạn chỉnh nha nếu có: đưa răng về đúng vị trí trước khi làm phục hình cố định, vì răng đã bọc sứ hoặc đã cấy Implant thì khó hoặc không di chuyển được nữa.

Giai đoạn phục hồi: cấy Implant, làm mão sứ, cầu răng, hàm giả tháo lắp.

Giai đoạn duy trì: tái khám định kỳ 6 tháng một lần, lấy cao răng, kiểm tra phục hình và điều chỉnh khi cần.

Về ngân sách, một kế hoạch toàn diện có thể là khoản chi lớn, nên việc chia giai đoạn theo khả năng tài chính là chuyện bình thường và nên bàn thẳng. Nguyên tắc chia là: nhóm cấp cứu và bệnh lý đang tiến triển không hoãn được, vì hoãn thì chi phí sau này cao hơn nhiều. Một răng sâu trám 150.000đ hôm nay, để tới khi viêm tủy thì thành 1.500.000đ, để tới khi vỡ lớn thì thêm mão Zirconia 4.000.000đ, để tới khi phải nhổ thì thành 1.000.000đ tiền nhổ cộng 10.000.000đ trở lên cho một trụ Implant.

Nhóm phục hồi chức năng và thẩm mỹ thì linh hoạt hơn về thời gian. Phòng khám hỗ trợ trả góp 0% lãi suất cho niềng răng và Implant, giúp chia khoản lớn theo tháng.

Bước năm: trình bày kế hoạch và quyết định cùng người bệnh

Kế hoạch chỉ có giá trị khi người bệnh hiểu và đồng ý với nó, nên buổi trình bày quan trọng không kém phần lập kế hoạch.

Bác sĩ trình bày trên màn hình toàn bộ hình ảnh đã thu thập: ảnh camera nội soi từng răng có vấn đề, phim toàn cảnh, phim CBCT nếu có, mẫu hàm số hoá. Từng vấn đề được chỉ ra trực tiếp trên hình, kèm giải thích hậu quả nếu không xử lý và các phương án có thể chọn.

Với mỗi vấn đề, người bệnh cần biết ba điều: có mấy phương án, mỗi phương án tốn bao nhiêu và kéo dài bao lâu, và điều gì xảy ra nếu chọn không làm gì. Câu hỏi cuối cùng thường bị bỏ qua nhưng lại là câu quan trọng nhất, vì không làm gì cũng là một lựa chọn có hậu quả cụ thể.

Một kế hoạch tốt luôn có phương án dự phòng. Ví dụ với răng đã lung lay độ 2, kế hoạch nên ghi rõ: cố giữ bằng điều trị nha chu, nếu sau ba tháng không cải thiện thì chuyển sang nhổ và trồng lại. Người bệnh biết trước ngã rẽ nên không bị bất ngờ.

Đội ngũ bác sĩ tại phòng khám gồm Thạc sĩ Ths.Bs Đàm Trọng Hiếu, Giám đốc chuyên môn, từng công tác tại Viện Răng Hàm Mặt Trung ương và tốt nghiệp Răng Hàm Mặt Đại học Y Hà Nội với gần 20 năm kinh nghiệm; Bác sĩ Lê Ngọc Ánh và Bác sĩ Nguyễn Khánh Huyền. Thông tin chi tiết ở trang đội ngũ bác sĩ, và toàn bộ giá dịch vụ ở trang bảng giá.

Người ở Đại Kim, Kim Văn Kim Lũ, Định Công, Linh Đàm, Thanh Xuân, Hoàng Mai và các khu vực lân cận tại Hà Nội có thể đặt lịch khám tổng quát tại Tầng 1-2, LK3-10, khu nhà ở thấp tầng TT1, Khu đô thị mới Kim Văn — Kim Lũ, phường Đại Kim, quận Hoàng Mai, Hà Nội. Hotline 0354 655 688, hoặc qua trang liên hệ. Giờ làm việc 8h30 tới 19h30 từ Thứ 2 đến Thứ 7, 8h30 tới 18h Chủ nhật, nghỉ trưa 12h tới 14h.