Khớp cắn sâu là gì và điều trị bằng cách nào?

Khớp cắn sâu là gì

Khớp cắn sâu là tình trạng răng cửa hàm trên phủ xuống răng cửa hàm dưới quá nhiều khi hai hàm cắn khít. Ở khớp cắn bình thường, phần phủ này chiếm khoảng một phần tư đến một phần ba chiều cao thân răng cửa dưới. Khi vượt quá ngưỡng đó, và nhất là khi rìa răng cửa dưới chạm vào lợi mặt trong của răng trên, đó là khớp cắn sâu cần can thiệp.

Đây là sai khớp cắn theo chiều dọc, khác với răng hô hay móm vốn là sai lệch theo chiều trước sau. Chính vì vậy nhiều người có khớp cắn sâu mà không biết: nhìn thẳng vào gương, hàm răng vẫn đều đặn, không chen chúc, không vẩu. Chỉ khi nghiêng mặt hoặc kéo môi ra mới thấy răng dưới gần như biến mất sau răng trên.

Nguyên nhân thường là kết hợp. Yếu tố di truyền quyết định tỷ lệ xương hàm dưới ngắn hơn hàm trên. Thói quen từ nhỏ như mút ngón tay, đẩy lưỡi, cắn môi dưới góp phần làm nặng thêm. Mất răng hàm phía sau cũng gây khớp cắn sâu thứ phát ở người lớn: không còn răng chống đỡ chiều cao cắn, hai hàm sập lại gần nhau và răng cửa trên trượt sâu xuống.

Mức độ được đánh giá theo tỷ lệ phủ. Che phủ trên một phần ba là độ nhẹ, trên hai phần ba là độ trung bình, che gần hết thân răng dưới hoặc chạm lợi là độ nặng. Cách phân loại này ảnh hưởng trực tiếp đến thời gian và chi phí điều trị.

Dấu hiệu nhận biết và hậu quả khi để lâu

Bạn có thể tự kiểm tra tại nhà trong ba mươi giây: cắn hai hàm lại tự nhiên, kéo môi dưới xuống rồi soi gương. Nếu không nhìn thấy hoặc chỉ thấy một phần rất nhỏ rìa răng cửa dưới, khả năng cao bạn có khớp cắn sâu.

Các dấu hiệu đi kèm thường gặp gồm: mòn rìa răng cửa dưới thành mặt phẳng, lợi mặt trong răng cửa trên đỏ hoặc có vết hằn, cằm nhìn nghiêng có vẻ ngắn và lẹm vào trong, môi dưới bị đẩy ra ngoài, mỏi cơ hàm khi nhai đồ dai, và tiếng lục cục ở khớp thái dương hàm khi há miệng.

Để lâu, hậu quả tích lũy chậm nhưng khó đảo ngược. Răng cửa dưới va vào mặt trong răng trên hằng ngày, mài mòn dần men răng, đến khi lộ ngà thì răng ê buốt kéo dài. Lợi mặt trong răng cửa trên bị chấn thương lặp lại dẫn đến tụt lợi và tiêu xương ổ răng. Khớp thái dương hàm chịu tải lệch lâu năm gây đau, giới hạn há miệng, có người phát triển thành rối loạn khớp thái dương hàm thực sự.

Một hệ quả ít được nhắc đến là khó phục hình về sau. Khi khoảng cách giữa hai hàm bị thu hẹp, việc bọc răng sứ hay làm cầu răng cho vùng răng cửa trở nên rất khó vì không đủ chỗ cho vật liệu.

Các phương án điều trị theo từng độ tuổi

Điều trị khớp cắn sâu chia làm hai nhóm rõ rệt, ranh giới nằm ở việc bệnh nhân còn tăng trưởng xương hàm hay không.

Với trẻ từ 7 đến 12 tuổi, xương hàm còn đang phát triển nên có thể can thiệp vào chính hướng tăng trưởng đó. Khí cụ chức năng như hàm Twinblock giá 8.000.000đ giúp đưa hàm dưới ra trước và mở chiều cao cắn ở phía sau. Hàm Trainer thiết kế riêng 7.000.000đ loại bỏ thói quen xấu như đẩy lưỡi hay cắn môi. Trong trường hợp hàm trên hẹp kèm theo, hàm nong nhanh RPE 4.000.000đ hoặc hàm nong chậm 3.000.000đ được dùng trước. Giai đoạn này can thiệp nhẹ mà hiệu quả cao, vì bác sĩ đang định hướng xương chứ không chỉ di chuyển răng.

Với thanh thiếu niên và người trưởng thành, xương đã ngừng phát triển nên hướng điều trị là dựng lại mặt phẳng cắn bằng cách di chuyển răng. Bác sĩ làm trồi nhóm răng hàm phía sau và lún nhóm răng cửa phía trước để giảm độ phủ. Kỹ thuật này cần neo chặn tốt, thường phải cắm minivis giá 2.000.000đ mỗi chiếc làm điểm tựa. Chi tiết quy trình có tại trang niềng răng.

Với ca nặng do lệch xương rõ rệt ở người trưởng thành, chỉnh nha đơn thuần chỉ cải thiện được một phần. Bác sĩ sẽ nói thẳng giới hạn này ngay từ buổi tư vấn thay vì hứa hẹn kết quả không đạt được.

Chi phí chỉnh nha khớp cắn sâu

Chi phí phụ thuộc loại khí cụ và độ phức tạp, chứ không tính riêng theo tên gọi khớp cắn sâu.

Phương án	Chi phí	Ghi chú
Mắc cài kim loại thường	25–35 triệu	Theo độ 1 đến 3
Mắc cài kim loại tự khoá	30–40 triệu	Giảm số lần tái khám
Mắc cài sứ thường	40–45 triệu	Thẩm mỹ hơn
Mắc cài sứ tự khoá	45–55 triệu
Khay trong suốt Invisalign	60 / 80 / 120 / 130 triệu	Bốn mức theo độ phức tạp
Hàm Twinblock	8.000.000đ	Cho trẻ còn tăng trưởng
Hàm Trainer thiết kế	7.000.000đ	Bỏ thói quen xấu
Cắm minivis	2.000.000đ mỗi chiếc	Neo chặn để lún răng cửa
Hàm duy trì	2.000.000đ mỗi năm	Sau khi tháo khí cụ

Khớp cắn sâu thường được xếp vào độ khó trung bình trở lên vì cần kiểm soát cả chiều dọc, nên mức giá thực tế hiếm khi rơi vào bậc thấp nhất của mỗi dải. Phòng khám hỗ trợ trả góp 0% lãi suất cho niềng răng, bạn có thể đối chiếu thêm ở bảng giá đầy đủ.

Thời gian điều trị trung bình 18 đến 30 tháng với người trưởng thành, ngắn hơn với trẻ được can thiệp sớm. Ảnh dưới là cung răng của một khách hàng sau khi hoàn tất chỉnh nha, các răng đã về đúng vị trí trên cung hàm và mặt phẳng cắn được dựng lại đều đặn.

Giữ kết quả sau khi tháo khí cụ

Khớp cắn sâu là dạng sai khớp cắn có xu hướng tái phát cao hơn các dạng khác, vì cơ môi, cơ cằm và thói quen nhai cũ vẫn kéo răng về chỗ ban đầu. Đeo hàm duy trì là phần bắt buộc, không phải khuyến nghị cho có.

Phác đồ thông thường: đeo gần như cả ngày trong sáu tháng đầu, sau đó giảm dần xuống chỉ đeo ban đêm, và duy trì ban đêm trong nhiều năm. Chi phí hàm duy trì là 2.000.000đ mỗi năm. Người bỏ hàm duy trì sau vài tháng thường quay lại phòng khám sau hai đến ba năm với độ phủ tăng trở lại rõ rệt.

Song song với đó, cần xử lý nguyên nhân gốc nếu có. Trẻ còn đẩy lưỡi thì phải tập lại chức năng lưỡi. Người lớn mất răng hàm phía sau thì phải phục hồi những răng đó, bằng Implant hoặc cầu răng, nếu không chiều cao cắn sẽ sập lại lần nữa. Người nghiến răng ban đêm cần máng chống nghiến để bảo vệ răng cửa vừa được sắp lại.

Tái khám định kỳ mỗi sáu tháng giúp phát hiện sớm dấu hiệu tái phát khi còn dễ xử lý.

Khám và tư vấn tại Nha khoa Hiếu Minh

Buổi khám đầu tiên gồm kiểm tra khớp cắn trực tiếp, chụp phim, quét dấu kỹ thuật số bằng máy iTero để dựng mô hình hàm trên máy tính, và phân tích mức độ phủ. Từ đó bác sĩ đưa ra ít nhất hai phương án kèm chi phí và thời gian dự kiến để bạn cân nhắc. Thăm khám và tư vấn miễn phí.

Bác sĩ phụ trách chỉnh nha gồm Ths.Bs Đàm Trọng Hiếu, Giám đốc chuyên môn, công tác tại Viện Răng Hàm Mặt Trung ương với gần 20 năm kinh nghiệm và đào tạo chuyên sâu về chỉnh nha; cùng Bs. Lê Ngọc Ánh và Bs. Nguyễn Khánh Huyền. Thông tin đội ngũ xem tại trang bác sĩ.

Phòng khám tại Tầng 1-2, LK3-10, khu nhà ở thấp tầng TT1, Khu đô thị mới Kim Văn — Kim Lũ, phường Đại Kim, quận Hoàng Mai, Hà Nội. Khách ở Định Công, Linh Đàm, Thanh Xuân, Khương Đình và Thanh Liệt đi lại thuận tiện. Hotline 0354 655 688. Giờ làm việc 8:30–19:30 Thứ 2 đến Thứ 7, Chủ nhật 8:30–18:00, nghỉ trưa 12:00–14:00.