Làm mất hàm duy trì phải làm sao và răng có chạy lại ngay không

Mất hàm duy trì thì việc đầu tiên cần làm là gì

Việc đầu tiên là gọi cho phòng khám đã niềng cho bạn và đặt lịch lấy dấu làm lại, càng sớm càng tốt, tốt nhất trong vòng một tuần. Đừng đợi đến buổi tái khám định kỳ tiếp theo, vì khoảng cách giữa hai lần hẹn thường là ba đến sáu tháng, quá dài so với tốc độ răng dịch chuyển.

Trước khi tìm được hàm mới, hãy tìm kỹ lại hàm cũ một lần nữa. Hàm duy trì trong suốt rất dễ bị vứt nhầm cùng khăn giấy ở quán ăn, hoặc rơi trong túi xách. Nếu tìm thấy, kiểm tra xem hàm có nứt, biến dạng hay bám bẩn không. Hàm còn nguyên vẹn thì rửa sạch bằng nước lạnh và đeo lại ngay.

Nếu bạn còn giữ hàm duy trì cũ hơn, loại đã đeo ở giai đoạn trước, có thể thử đeo tạm. Hàm cũ có thể hơi chật vì răng đã dịch nhẹ, nhưng nếu vẫn lắp vào được mà không đau nhiều thì nó giữ chỗ tốt hơn là không đeo gì. Không cố ép một hàm quá chật vào răng, vì lực không kiểm soát có thể làm răng lung lay hoặc dịch sai hướng.

Một điều nên tránh: đặt mua hàm duy trì làm sẵn trên mạng hoặc dùng bộ tự lấy dấu tại nhà. Hàm duy trì phải khớp chính xác từng răng theo tình trạng hiện tại của bạn. Hàm không khớp không giữ được răng, tệ hơn là tạo ra lực lệch và làm khớp cắn sai đi.

Răng chạy lại nhanh đến mức nào

Răng bắt đầu dịch chuyển ngay từ những ngày đầu không đeo hàm duy trì, chỉ là mức độ khác nhau tuỳ thời điểm bạn đang ở đâu sau khi tháo niềng.

Sáu tháng đầu sau tháo niềng là giai đoạn nguy hiểm nhất. Dây chằng quanh chân răng vẫn còn xu hướng kéo răng về vị trí cũ, xương ổ răng chưa tái tạo hoàn chỉnh. Trong giai đoạn này, chỉ vài ngày không đeo là bạn đã cảm thấy hàm chật khi đeo lại. Nếu bỏ hai đến ba tuần, khe hở có thể mở lại thấy rõ, đặc biệt ở vùng răng cửa dưới.

Từ năm thứ hai trở đi, răng ổn định hơn nhưng không bao giờ hoàn toàn đứng yên. Răng dịch chuyển sinh lý theo tuổi ở tất cả mọi người, kể cả người chưa từng niềng. Đây là lý do khuyến cáo hiện nay là đeo hàm duy trì ban đêm lâu dài chứ không phải chỉ một hai năm rồi bỏ hẳn.

Các trường hợp có nguy cơ chạy răng cao hơn: người từng có răng xoay nhiều, người niềng đóng khoảng sau nhổ răng, người có thói quen đẩy lưỡi, và người có răng khôn đang mọc chen. Nếu bạn thuộc nhóm này, mất hàm duy trì cần xử lý trong vài ngày chứ không phải vài tuần.

Trong chỉnh nha, các khí cụ tháo lắp như hàm nong hay hàm duy trì đều hoạt động theo cùng một nguyên tắc: hiệu quả phụ thuộc gần như hoàn toàn vào thời gian đeo thực tế. Hình dưới là một bệnh nhân đang điều trị bằng khí cụ hàm nong tại phòng khám.

Điểm chung của mọi khí cụ tháo lắp là chúng chỉ làm việc khi nằm trong miệng. Hàm duy trì để trong hộp trên bàn không giữ được răng nào cả, dù nó vừa vặn đến đâu.

Làm lại hàm duy trì mất bao lâu và quy trình thế nào

Quy trình làm lại gồm ba bước: khám đánh giá vị trí răng hiện tại, lấy dấu, và nhận hàm mới. Thời gian thường từ hai đến năm ngày tuỳ loại hàm và tình trạng răng.

Bước khám để xác định răng đã dịch chuyển bao nhiêu kể từ khi tháo niềng. Nếu răng vẫn ở đúng vị trí, bác sĩ chỉ cần lấy dấu và làm hàm mới theo tình trạng hiện tại. Nếu răng đã chạy đáng kể, bạn có hai lựa chọn: chấp nhận làm hàm duy trì theo vị trí mới, hoặc chỉnh lại răng về vị trí cũ trước rồi mới làm hàm. Lựa chọn thứ hai tốn thời gian và chi phí hơn, chỉ nên cân nhắc khi mức lệch ảnh hưởng đến thẩm mỹ hoặc khớp cắn.

Bước lấy dấu ngày nay thực hiện bằng máy quét dấu kỹ thuật số iTero, không cần khuôn thạch cao đặt vào miệng. Dữ liệu quét được đưa thẳng vào phần mềm thiết kế, giảm sai số so với lấy dấu truyền thống và rút ngắn thời gian chờ. Phác đồ chỉnh nha và thiết kế khí cụ được xử lý trên phần mềm chuyên dụng trước khi chuyển sang labo.

Trong thời gian chờ hàm mới, nếu răng đang có xu hướng chạy, bác sĩ có thể gắn tạm một dây duy trì cố định mặt trong răng cửa hoặc hướng dẫn bạn cách hạn chế dịch chuyển. Với vài ngày chờ đợi, thường không cần biện pháp gì đặc biệt.

Các loại hàm duy trì và nên chọn loại nào

Có ba nhóm chính, mỗi loại phù hợp với một kiểu người dùng khác nhau.

Loại hàm duy trì	Cách dùng	Ưu điểm	Hạn chế
Khay nhựa trong suốt	Tháo lắp, đeo ban đêm	Thẩm mỹ, dễ vệ sinh, giữ toàn bộ cung răng	Dễ mất, dễ nứt nếu ngâm nước nóng
Hàm Hawley có cung kim loại	Tháo lắp, đeo ban đêm	Bền hơn, điều chỉnh được	Lộ dây kim loại khi nói
Dây duy trì cố định	Dán mặt trong răng cửa	Không thể quên đeo, không mất	Khó vệ sinh, dễ bong, cần tái khám kiểm tra

Nếu bạn đã làm mất hàm một lần, dây duy trì cố định mặt trong đáng cân nhắc, ít nhất cho nhóm răng cửa dưới là vùng hay chạy nhất. Nhiều người kết hợp cả hai: dây cố định phía trong cộng khay trong suốt đeo ban đêm.

Điểm cần biết về dây cố định: nó bám bằng vật liệu dán, có thể bong ra mà bạn không nhận ra ngay. Nếu chọn loại này, phải kiểm tra định kỳ và không dùng để cắn thức ăn cứng bằng răng cửa. Vùng quanh dây cũng dễ tích mảng bám nên cần chỉ nha khoa loại luồn hoặc máy tăm nước, phòng khám có bán với giá 1.200.000đ.

Chi phí hàm duy trì tại phòng khám là 2.000.000đ mỗi năm. So với chi phí một liệu trình chỉnh nha mắc cài kim loại thường từ 25 đến 35 triệu đồng, hay Invisalign từ 60 triệu đồng trở lên, khoản này rất nhỏ. Bỏ qua nó để rồi phải niềng lại là phép tính không có lợi cho ai. Xem thêm ở trang niềng răng và bảng giá.

Cách giữ hàm duy trì không bị mất lần nữa

Phần lớn hàm duy trì bị mất trong ba tình huống: tháo ra khi ăn ở ngoài, để trên bàn cạnh giường rồi bị dọn đi, và bỏ vào túi quần rồi giặt cùng quần áo.

Quy tắc đơn giản nhất là hàm chỉ ở một trong hai nơi: trong miệng hoặc trong hộp. Không đặt lên khăn giấy, không bỏ vào túi áo, không để trên bàn ăn. Nên mang theo hộp mọi lúc, và chọn hộp màu nổi thay vì hộp trong suốt.

Về vệ sinh, rửa hàm bằng nước lạnh và bàn chải mềm sau mỗi lần tháo. Không dùng nước nóng vì nhựa biến dạng ở nhiệt độ cao và hàm biến dạng thì hết tác dụng giữ răng. Không ngâm nước muối đậm đặc hay dung dịch có cồn vì làm nhựa đục và giòn.

Nếu bạn hay quên, đặt báo thức cố định giờ đeo mỗi tối. Với người đeo cả ngày trong giai đoạn đầu, việc tháo ra khi ăn là lúc rủi ro nhất, nên tập thói quen mở hộp trước rồi mới tháo hàm.

Làm lại hàm duy trì tại Nha khoa Hiếu Minh

Nếu bạn niềng răng ở nơi khác và làm mất hàm duy trì, phòng khám vẫn nhận làm lại. Buổi khám đầu tiên là miễn phí, gồm đánh giá mức độ răng đã dịch chuyển và tư vấn xem nên làm hàm theo vị trí hiện tại hay cần chỉnh lại trước.

Bs. Lê Ngọc Ánh và Bs. Nguyễn Khánh Huyền phụ trách mảng chỉnh nha tại phòng khám, cùng Ths.Bs Đàm Trọng Hiếu, Giám đốc chuyên môn với gần 20 năm kinh nghiệm và được đào tạo chuyên sâu về chỉnh nha. Bạn có thể xem thêm ở trang đội ngũ bác sĩ.

Phòng khám ở Tầng 1-2, LK3-10, khu nhà ở thấp tầng TT1, Khu đô thị mới Kim Văn — Kim Lũ, phường Đại Kim, quận Hoàng Mai, Hà Nội, gần Định Công, Linh Đàm và Thanh Xuân. Hotline 0354 655 688. Giờ làm việc 8:30–19:30 Thứ 2 đến Thứ 7, Chủ nhật 8:30–18:00, nghỉ trưa 12:00–14:00. Nếu bạn vừa mất hàm, gọi trước để phòng khám sắp lịch quét dấu sớm thay vì đợi lịch khám thông thường.