Nên đánh răng trước hay sau bữa sáng?

Nên đánh răng trước hay sau bữa sáng?

Trước bữa sáng. Đây là câu trả lời đúng trong đa số trường hợp, và lý do không phải là chuyện sạch hay bẩn mà là chuyện bảo vệ men răng.

Suốt đêm, lượng nước bọt tiết ra giảm mạnh, vi khuẩn trong miệng nhân lên và tạo ra một lớp mảng bám cùng axit. Chải răng ngay khi thức dậy loại bỏ lớp này trước khi bạn đưa thức ăn vào miệng, đồng thời phủ một lớp fluor lên men răng để men chịu axit tốt hơn trong bữa ăn sắp tới.

Nếu làm ngược lại, tức là ăn sáng xong rồi mới chải, bạn sẽ chải răng đúng vào lúc men răng vừa bị axit từ thức ăn làm mềm tạm thời. Bàn chải lúc này mài đi một lớp men đã suy yếu. Lặp lại mỗi ngày trong nhiều năm, hậu quả là mòn men và ê buốt cổ răng — một dạng tổn thương không hồi phục.

Vấn đề trở nên rõ hơn khi bữa sáng có tính axit cao: nước cam, nước chanh, sữa chua, cà phê, hoa quả chua. Với những bữa sáng này, chải răng ngay sau khi ăn là lựa chọn tệ nhất trong các lựa chọn.

Điều này không có nghĩa là phải để miệng bẩn suốt buổi sáng. Có cách xử lý, và phần dưới sẽ nói rõ.

Nếu vẫn muốn chải sau khi ăn sáng thì làm thế nào

Nhiều người không chịu được cảm giác đi làm với mùi thức ăn trong miệng, và đó là nhu cầu chính đáng. Cách xử lý là chờ đủ thời gian.

Sau khi ăn, độ pH trong miệng giảm xuống mức axit và men răng ở trạng thái mềm tạm thời. Nước bọt cần khoảng 30–60 phút để trung hòa lại và cho men răng tái khoáng. Chải răng sau mốc này thì an toàn.

Trong khoảng thời gian chờ, có ba việc nên làm. Thứ nhất là súc miệng bằng nước lọc ngay sau khi ăn, giúp rửa trôi bớt đường và axit mà không cọ xát vào men. Thứ hai là nhai kẹo cao su không đường trong khoảng mười phút, việc này kích thích tiết nước bọt và đẩy nhanh quá trình trung hòa. Thứ ba là uống nước lọc, đơn giản nhưng hiệu quả.

Vậy phương án tốt nhất cho người muốn miệng sạch cả buổi sáng là: chải răng ngay khi thức dậy, ăn sáng, súc miệng bằng nước, rồi nếu vẫn muốn thì chải lại sau khoảng 30–60 phút. Hai lần chải trong buổi sáng không gây hại nếu dùng bàn chải lông mềm và lực nhẹ.

Điều tuyệt đối nên tránh là chải răng ngay lập tức sau khi uống nước cam hoặc ăn đồ chua. Đây là thói quen phổ biến và cũng là thói quen gây mòn men nhiều nhất trong nhóm này.

Cách chải răng quan trọng hơn thời điểm chải

Nói cho công bằng: tranh luận trước hay sau bữa sáng có giá trị, nhưng nó không quan trọng bằng việc bạn chải như thế nào. Một người chải sau bữa sáng nhưng đúng kỹ thuật vẫn có răng khỏe hơn người chải trước bữa sáng mà chải sai.

Bốn điểm quyết định:

Lực chải. Chải mạnh không làm sạch hơn, chỉ làm mòn cổ răng và tụt lợi. Cầm bàn chải bằng ba ngón như cầm bút thay vì nắm cả bàn tay là cách đơn giản nhất để giảm lực.

Góc đặt. Nghiêng lông bàn chải khoảng 45 độ vào rìa lợi, rung nhẹ tại chỗ rồi hất xuôi theo chiều răng. Mảng bám tích tụ nhiều nhất ở đúng đường viền lợi, và chải ngang trên bề mặt răng bỏ sót hoàn toàn vùng này.

Thời gian và thứ tự. Hai phút, chia đều bốn vùng, có thứ tự cố định để không bỏ sót. Mặt trong răng hàm dưới là vùng bị bỏ quên nhiều nhất.

Loại bàn chải. Lông mềm, đầu nhỏ. Bàn chải lông cứng không dành cho ai cả, kể cả người thấy răng mình nhiều mảng bám.

Một chi tiết ít người biết: sau khi chải, chỉ nên nhổ kem ra và súc rất nhẹ hoặc không súc, để lớp fluor còn lưu lại trên men răng. Súc miệng thật kỹ bằng nhiều nước ngay sau chải làm trôi mất phần lớn tác dụng của kem đánh răng.

Khi khám, bác sĩ có thể dùng camera nội soi chiếu lên màn hình để chỉ cho bạn thấy chính xác vùng nào đang mòn cổ răng và vùng nào còn mảng bám, như trong hình dưới.

Bảng tóm tắt: nên và không nên theo từng tình huống

Tình huống	Nên làm	Không nên
Vừa thức dậy	Chải răng ngay, hai phút, lông mềm	Bỏ qua vì nghĩ chưa ăn gì nên chưa bẩn
Sau bữa sáng thông thường	Súc miệng nước lọc, chờ 30–60 phút nếu muốn chải lại	Chải ngay lập tức
Sau khi uống nước cam, ăn đồ chua	Súc miệng nước lọc, chờ ít nhất 30 phút	Chải ngay, đây là lúc men mềm nhất
Sau khi uống cà phê	Súc miệng nước lọc	Chải ngay nếu cà phê có đường và axit
Trước khi đi ngủ	Chải kỹ nhất trong ngày, kèm chỉ nha khoa	Bỏ qua vì buồn ngủ
Sau khi nôn hoặc trào ngược	Súc miệng bằng nước, chờ 30 phút	Chải ngay, axit dạ dày làm men rất mềm

Bữa tối và trước khi ngủ mới là thời điểm quan trọng nhất trong ngày. Ban đêm nước bọt tiết ít nhất, nên bất cứ mảng bám nào còn sót lại đều có tám tiếng để hoạt động mà không bị rửa trôi. Nếu vì lý do nào đó bạn chỉ chải răng được một lần mỗi ngày, hãy chọn lần trước khi ngủ.

Chỉ nha khoa nên dùng ít nhất một lần mỗi ngày, và tốt nhất là buổi tối trước lần chải cuối. Bàn chải không làm sạch được mặt tiếp giáp giữa hai răng, và đó chính là nơi sâu răng thường bắt đầu ở người lớn.

Người trào ngược dạ dày và người niềng răng cần lưu ý riêng

Người bị trào ngược dạ dày thực quản nằm trong nhóm nguy cơ mòn men cao nhất, vì axit dạ dày mạnh hơn nhiều so với axit từ thức ăn. Nguyên tắc với nhóm này rất rõ: không bao giờ chải răng ngay sau khi trào ngược hoặc sau khi nôn. Súc miệng bằng nước lọc, hoặc nước pha một chút muối nở nếu có, chờ ít nhất 30 phút rồi mới chải. Dấu hiệu cần đi khám gồm mặt trong răng cửa trên mỏng dần và trong hơn bình thường, răng ê buốt khi uống nước lạnh.

Người đang niềng răng cần chải sau mỗi bữa ăn chứ không chỉ hai lần một ngày, vì thức ăn đọng lại quanh mắc cài. Với bữa sáng, thứ tự hợp lý là chải trước khi ăn như bình thường, sau đó súc miệng thật kỹ và dùng bàn chải kẽ hoặc máy tăm nước để làm sạch quanh khí cụ. Máy tăm nước tại phòng khám có giá 1.200.000đ và là món đáng đầu tư cho người đeo mắc cài. Chi tiết chăm sóc khi chỉnh nha xem tại trang niềng răng.

Người mới bọc răng sứ hoặc dán veneer cũng nên dùng bàn chải lông mềm và tránh chải ngang mạnh ở vùng viền phục hình, vì mòn men ở răng thật kế bên viền là nguyên nhân dẫn tới hở viền về sau. Xem thêm tại trang bọc răng sứ.

Ngoài ra, người dùng kem đánh răng làm trắng có độ mài mòn cao nên hạn chế dùng hằng ngày, đặc biệt nếu đã có dấu hiệu ê buốt cổ răng.

Khi nào cần đi khám và khám ở đâu tại Hà Nội

Có năm dấu hiệu cho thấy nên đi khám thay vì tiếp tục tự điều chỉnh thói quen: ê buốt khi uống nước lạnh hoặc hít không khí lạnh, thấy vùng cổ răng bị lõm hình chêm, chảy máu lợi khi chải răng kéo dài quá hai tuần, rìa cắn răng cửa mỏng đi và trong hơn trước, hoặc hơi thở có mùi dù đã chải răng đầy đủ.

Khám răng định kỳ mỗi sáu tháng vẫn là biện pháp có hiệu quả kinh tế cao nhất trong nha khoa. Một buổi khám phát hiện lỗ sâu nhỏ chỉ cần trám bằng Composite hoặc Fuji với chi phí 150.000đ; cùng chiếc răng đó để thêm một năm có thể phải điều trị tủy răng hàm lớn 1.500.000đ rồi bọc mão sứ từ 4.000.000đ. Toàn bộ mức giá xem tại bảng giá.

Trong mỗi buổi khám, ngoài việc kiểm tra răng, điều dưỡng và bác sĩ của phòng khám còn hướng dẫn lại kỹ thuật chải răng cho từng người dựa trên chính vùng đang có vấn đề của người đó, như trong hình dưới.

Nha khoa Hiếu Minh thăm khám và tư vấn miễn phí. Đội ngũ gồm Ths.Bs Đàm Trọng Hiếu, Giám đốc chuyên môn với gần 20 năm kinh nghiệm; Bs. Lê Ngọc Ánh và Bs. Nguyễn Khánh Huyền. Phòng khám hiện đạt 5.0/5 từ 47 đánh giá trên Google.

Địa chỉ: Tầng 1-2, LK3-10, khu nhà ở thấp tầng TT1, Khu đô thị mới Kim Văn — Kim Lũ, phường Đại Kim, quận Hoàng Mai, Hà Nội, thuận tiện cho khách ở Đại Kim, Kim Văn Kim Lũ, Định Công, Linh Đàm, Thanh Xuân và Khương Đình. Đặt lịch qua 0354 655 688 hoặc trang liên hệ. Giờ làm việc 8:30–19:30 Thứ 2 đến Thứ 7, 8:30–18:00 Chủ nhật, nghỉ trưa 12:00–14:00.