Nước máy ở Hà Nội có Fluor không và có đủ bảo vệ răng không?

Nước máy ở Hà Nội và câu chuyện Fluor

Fluor hoá nước sinh hoạt là chương trình y tế công cộng được triển khai ở một số quốc gia, trong đó cơ quan cấp nước chủ động điều chỉnh nồng độ Fluor trong nước máy lên mức có tác dụng dự phòng sâu răng cho toàn dân. Việt Nam không áp dụng chương trình này trên diện rộng, và nước sinh hoạt cấp cho các khu dân cư ở Hà Nội không nằm trong diện được bổ sung Fluor theo cách đó.

Nước ngầm và nước mặt tự nhiên vẫn chứa một lượng Fluor nhất định, nhưng lượng này thay đổi theo nguồn khai thác và không được kiểm soát theo mục tiêu nha khoa. Nói cách khác, bạn không có cơ sở để biết mình đang nhận bao nhiêu, và cũng không nên xây dựng chiến lược phòng sâu răng dựa trên một biến số không kiểm soát được.

Thêm vào đó, phần lớn hộ gia đình ở các khu đô thị như Kim Văn Kim Lũ, Định Công, Linh Đàm đều dùng máy lọc nước cho nước uống. Nhiều dòng máy lọc, đặc biệt loại dùng màng thẩm thấu ngược, loại bỏ gần như toàn bộ khoáng chất hoà tan, trong đó có Fluor. Nghĩa là kể cả khi nước nguồn có Fluor, phần nước bạn thực sự uống có thể gần như không còn.

Kết luận thực tế: đừng tính nước máy vào kế hoạch bảo vệ răng của gia đình. Nguồn Fluor bạn kiểm soát được là kem đánh răng, nước súc miệng và các can thiệp tại phòng khám.

Fluor thực sự làm gì cho men răng

Men răng liên tục trải qua hai quá trình ngược nhau. Sau mỗi lần ăn uống, vi khuẩn trong mảng bám lên men đường và tạo axit, làm khoáng chất trong men tan ra, gọi là khử khoáng. Khi pH trong miệng trở lại bình thường, nước bọt mang khoáng chất quay lại lấp vào, gọi là tái khoáng. Sâu răng xảy ra khi cán cân nghiêng về phía khử khoáng trong thời gian dài.

Fluor can thiệp vào cán cân đó theo ba cách. Thứ nhất, nó thúc đẩy quá trình tái khoáng, giúp men phục hồi nhanh hơn sau mỗi đợt tấn công axit. Thứ hai, tinh thể men được tái tạo với sự có mặt của Fluor có cấu trúc bền hơn trước axit so với men ban đầu. Thứ ba, ở nồng độ đủ, Fluor ức chế hoạt động chuyển hoá của vi khuẩn gây sâu răng.

Điều quan trọng cần hiểu là tác dụng chính của Fluor xảy ra tại chỗ, tức là khi nó tiếp xúc trực tiếp với bề mặt răng, chứ không phải qua đường toàn thân. Đây là lý do cách bạn đánh răng quan trọng hơn nhiều so với việc bạn nuốt vào bao nhiêu.

Một hệ quả thực tế ít người biết: súc miệng thật kỹ bằng nhiều nước ngay sau khi đánh răng sẽ rửa trôi phần lớn Fluor vừa đưa vào. Cách đúng là nhổ bọt ra và chỉ súc rất nhẹ hoặc không súc, để lớp Fluor còn lưu trên bề mặt răng thêm một thời gian.

Nguồn Fluor thực tế cho một gia đình ở Hà Nội

Kem đánh răng là nguồn quan trọng nhất và cũng dễ kiểm soát nhất. Với người lớn, kem có Fluor với lượng bằng hạt đậu, đánh hai lần mỗi ngày, mỗi lần hai phút. Với trẻ dưới 3 tuổi, lượng kem chỉ bằng hạt gạo và phải có người lớn giám sát để trẻ không nuốt. Với trẻ 3 đến 6 tuổi, lượng bằng hạt đậu và vẫn cần giám sát.

Nước súc miệng chứa Fluor phù hợp với người có nguy cơ sâu răng cao: người đang niềng răng, người khô miệng do thuốc, người đã có nhiều miếng trám. Không dùng cho trẻ nhỏ chưa biết nhổ chắc chắn.

Bôi Fluor tại phòng khám là biện pháp nồng độ cao, thực hiện định kỳ, chi phí 500.000đ tại Nha khoa Hiếu Minh. Đây là can thiệp nhanh, không đau, đặc biệt hữu ích cho trẻ em và cho người có men răng yếu.

Nguồn Fluor	Đối tượng phù hợp	Ghi chú
Kem đánh răng có Fluor	Mọi lứa tuổi	Nguồn chính, hai lần mỗi ngày
Nước súc miệng có Fluor	Người nguy cơ cao, đang niềng	Không dùng cho trẻ nhỏ
Bôi Fluor tại phòng khám	Trẻ em, người men răng yếu	500.000đ, định kỳ theo chỉ định
Nước máy sinh hoạt	Không tính là nguồn chủ động	Không được fluor hoá

Cần lưu ý một điều theo hướng ngược lại: Fluor không phải càng nhiều càng tốt. Trẻ nhỏ nuốt kem đánh răng thường xuyên trong giai đoạn răng vĩnh viễn đang hình thành có thể bị nhiễm Fluor răng, biểu hiện là các đốm trắng đục hoặc vệt ố trên men răng vĩnh viễn về sau. Vì vậy phần giám sát lượng kem ở trẻ nhỏ không phải chuyện vụn vặt.

Fluor không thay thế được việc làm sạch

Đây là phần cần nói thẳng. Fluor giúp men răng chống đỡ tốt hơn, nhưng nó không loại bỏ mảng bám và không xử lý được nguyên nhân gốc là tần suất tiếp xúc với đường.

Số lần ăn quan trọng hơn tổng lượng đường. Mỗi lần ăn hoặc uống thứ gì có đường, miệng bước vào một đợt axit kéo dài khoảng 20 đến 30 phút. Uống một cốc trà sữa trong 10 phút gây ít đợt axit hơn so với nhấm nháp cùng lượng đó suốt hai giờ làm việc. Thói quen uống nước ngọt hoặc cà phê pha đường rải rác cả ngày là kịch bản tệ nhất cho men răng, và không lượng Fluor nào bù lại được.

Làm sạch kẽ răng cũng nằm ngoài tầm với của Fluor trong kem đánh răng, vì bàn chải không tới được vùng tiếp giáp giữa hai răng. Sâu kẽ là loại sâu răng bị phát hiện muộn nhất vì mắt thường không thấy, thường chỉ lộ ra trên phim X-quang. Chỉ nha khoa hoặc máy tăm nước, giá 1.200.000đ tại phòng khám, giải quyết phần này.

Cuối cùng là lấy cao răng định kỳ. Mảng bám khoáng hoá thành cao răng thì bàn chải không xử lý được nữa, và bề mặt cao răng lại là nơi mảng bám mới bám vào dễ hơn. Sáu tháng một lần là nhịp hợp lý cho phần lớn người.

Khi men răng đã hỏng và sâu đã vào ngà, Fluor không đảo ngược được nữa. Lúc đó phương án là trám răng, chi phí Composite hoặc Fuji 150.000đ, Sandwich 250.000đ, hàn thẩm mỹ 500.000đ. Nếu sâu đã vào tủy thì phải điều trị tủy, từ 800.000đ cho răng cửa đến 1.500.000đ cho răng hàm lớn.

Khi mất răng thì phòng ngừa không còn giúp được gì

Có những trường hợp đến phòng khám khi răng đã vỡ lớn hoặc chân răng viêm mạn tính nhiều năm, không giữ được. Khi đó nhổ răng là chỉ định bắt buộc, và đây là kết cục mà toàn bộ phần phòng ngừa ở trên nhằm tránh.

Chi phí nhổ răng tại phòng khám: răng đã điều trị tủy 300.000đ, răng cửa hoặc chân răng hoặc răng hàm nhỏ 500.000đ, răng hàm lớn 1.000.000đ. Với răng khôn, mức giá theo độ khó, từ 1.000.000đ cho răng khôn hàm trên mọc thẳng đến 3.500.000đ cho răng khôn hàm dưới mọc ngầm. Các ca khó dùng máy Piezotome sóng siêu âm, thêm 1.000.000đ, giúp tách xương chọn lọc mà ít tổn thương mô mềm hơn.

Hình dưới là ekip bác sĩ đang thực hiện tiểu phẫu nhổ răng khôn tại phòng khám.

Sau nhổ răng, có thể dùng máy ly tâm PRF lấy huyết tương giàu tiểu cầu từ chính máu bệnh nhân để hỗ trợ lành thương, chi phí 500.000đ đến 800.000đ. Laser Diode được dùng để kích thích lành thương và giảm viêm sau tiểu phẫu.

Điều nên nhớ: mất một chiếc răng kéo theo chi phí phục hồi lớn hơn nhiều lần chi phí phòng ngừa. Một trụ Implant Biotem Hàn Quốc là 10.000.000đ, cộng mão sứ Zirconia 4.000.000đ. So với 500.000đ cho một lần bôi Fluor dự phòng, con số tự nói lên vấn đề.

Khám và phòng ngừa tại Nha khoa Hiếu Minh

Nhiều người ngại đi khám răng vì sợ đau, và nỗi sợ này thường bắt nguồn từ trải nghiệm cũ. Quy trình gây tê hiện nay bắt đầu bằng bôi tê bề mặt, chờ đủ thời gian, rồi tiêm chậm, nên cảm giác khó chịu giảm đáng kể so với trước đây. Hình dưới là bước gây tê trước khi điều trị răng tại phòng khám.

Buổi khám định kỳ tại phòng khám gồm kiểm tra toàn bộ răng bằng camera nội soi trong miệng, chụp phim khi cần đánh giá sâu kẽ hoặc vùng chóp, và tư vấn kế hoạch phòng ngừa phù hợp với mức nguy cơ của từng người. Với trẻ em, bôi Fluor dự phòng thường được chỉ định theo lịch, xem thêm nha khoa trẻ em.

Thăm khám và tư vấn miễn phí. Chi phí đầy đủ các dịch vụ xem tại bảng giá.

Ths.Bs Đàm Trọng Hiếu là Giám đốc chuyên môn, tốt nghiệp Răng Hàm Mặt Đại học Y Hà Nội, công tác tại Viện Răng Hàm Mặt Trung ương, gần 20 năm kinh nghiệm. Bs. Lê Ngọc Ánh phụ trách điều trị tủy, trám răng thẩm mỹ và nha khoa trẻ em. Bs. Nguyễn Khánh Huyền phụ trách phục hình thẩm mỹ và điều trị nha chu.

Phòng khám ở Tầng 1-2, LK3-10, khu nhà ở thấp tầng TT1, Khu đô thị mới Kim Văn — Kim Lũ, phường Đại Kim, quận Hoàng Mai, Hà Nội, thuận tiện cho các gia đình ở Định Công, Linh Đàm, Thanh Xuân, Khương Đình. Giờ làm việc 8:30 đến 19:30 Thứ 2 đến Thứ 7, 8:30 đến 18:00 Chủ nhật, nghỉ trưa 12:00 đến 14:00. Đặt lịch qua 0354 655 688.