Trám răng Composite dùng được bao lâu?

Con số thực tế: bao lâu là hợp lý

Một miếng trám Composite làm đúng kỹ thuật thường phục vụ tốt trong 5 đến 7 năm, nhưng khoảng dao động thực tế rộng hơn nhiều so với con số này.

Có những miếng trám nhỏ ở mặt ngoài răng cửa tồn tại trên mười năm mà không cần đụng đến. Cũng có miếng trám lớn ở mặt nhai răng hàm bong hoặc nứt chỉ sau hai năm ở người nghiến răng. Sự khác biệt không nằm ở loại vật liệu mà ở ba yếu tố: vị trí, kích thước và cách bạn dùng chiếc răng đó.

Composite là vật liệu nhựa tổng hợp có trộn hạt độn vô cơ, đông cứng bằng đèn chiếu và bám dính vào mô răng qua một lớp keo dán. Ưu điểm là màu giống răng thật, chỉ cần lấy đi phần mô sâu chứ không phải mài thêm mô lành để tạo hình lưu như vật liệu cũ, và làm xong ngay trong một buổi.

Nhược điểm cần nói rõ: Composite co ngót một chút khi đông cứng, và chính sự co ngót này tạo ra khe hở siêu nhỏ ở viền miếng trám nếu bác sĩ đặt vật liệu thành khối lớn thay vì từng lớp mỏng. Khe hở đó là nơi vi khuẩn bắt đầu quá trình sâu tái phát. Composite cũng dễ đổi màu ở viền theo thời gian, đặc biệt với người hút thuốc, uống nhiều cà phê hoặc trà đặc.

Tại Nha khoa Hiếu Minh, chi phí trám răng Composite hoặc Fuji là 150.000đ, hàn cổ răng 200.000đ, trám Sandwich 250.000đ và hàn thẩm mỹ 500.000đ.

Vị trí và kích thước quyết định tuổi thọ

Cùng một tay nghề và cùng một vật liệu, miếng trám ở hai vị trí khác nhau có tuổi thọ chênh nhau gấp đôi.

Vị trí và kích thước	Tuổi thọ thường gặp	Ghi chú
Lỗ nhỏ mặt ngoài răng cửa	8–12 năm	Ít chịu lực nhai
Lỗ nhỏ mặt nhai răng hàm	6–8 năm	Chịu lực nhưng diện tích nhỏ
Lỗ trung bình có kẽ răng	4–6 năm	Viền dưới lợi khó vệ sinh
Lỗ lớn mất nhiều thành răng	2–4 năm	Nên cân nhắc phương án khác
Cổ răng do mòn và tụt lợi	4–7 năm	Vùng chịu lực uốn khi cắn

Lực nhai ở vùng răng hàm lớn có thể lên tới vài chục kilogram trên diện tích nhỏ, lặp lại hàng nghìn lần mỗi ngày. Miếng trám ở đây chịu tải chu kỳ liên tục và mỏi dần theo thời gian.

Quy tắc thực dụng: khi lỗ sâu đã phá hủy quá một phần ba đến một nửa bề mặt nhai và làm mất thành răng, trám Composite không còn là lựa chọn bền vững. Miếng trám lớn không có mô răng khỏe đỡ xung quanh sẽ nứt, hoặc tệ hơn là làm nứt luôn phần thành răng còn lại. Khi đó phương án hợp lý hơn là phục hình bằng mão sứ, ví dụ Zirconia 4.000.000đ hoặc Cercon 5.000.000đ mỗi răng, dù chi phí ban đầu cao hơn nhiều lần.

Bác sĩ đề nghị bọc sứ trong tình huống này không phải để bán thêm dịch vụ. Trám đi trám lại một lỗ lớn ba lần trong bốn năm tốn kém hơn và mỗi lần đều mất thêm mô răng thật.

Thói quen của bạn ảnh hưởng thế nào

Sau khi rời phòng khám, phần lớn tuổi thọ miếng trám nằm trong tay bạn.

Nghiến răng ban đêm là kẻ thù số một. Lực nghiến lớn hơn lực nhai bình thường nhiều lần và kéo dài hàng giờ. Người nghiến răng nên đeo máng bảo vệ, nếu không thì miếng trám nào cũng chỉ là giải pháp tạm thời.

Cắn vật cứng: đá viên, xương, hạt cứng, mở nắp chai, cắn chỉ. Mỗi lần như vậy là một cú sốc lực tập trung vào một điểm.

Vệ sinh kẽ răng. Sâu tái phát hầu như luôn bắt đầu ở viền miếng trám, đặc biệt viền nằm giữa hai răng. Bàn chải không với tới được vùng này. Chỉ nha khoa dùng hằng ngày là yêu cầu, máy tăm nước (1.200.000đ) hỗ trợ thêm nhưng không thay thế được chỉ.

Chế độ ăn. Đồ uống có ga và nước chanh làm mòn cả men răng lẫn bề mặt Composite. Ăn vặt nhiều lần trong ngày giữ pH miệng ở mức thấp liên tục, tăng nguy cơ sâu quanh viền trám.

Hút thuốc và cà phê đặc không làm miếng trám yếu đi nhưng làm viền đổi màu nhanh, khiến bạn phải làm lại vì lý do thẩm mỹ trước cả khi nó hỏng về chức năng.

Có một điều đáng nói: người từng sâu răng nhiều thì nguy cơ tái sâu cao hơn hẳn người bình thường, vì hệ vi khuẩn và thói quen ăn uống là như nhau. Trám xong mà không thay đổi gì thì chỉ là dời thời điểm chứ không giải quyết nguyên nhân.

Miếng trám ở trẻ em có khác không

Có, tuổi thọ miếng trám trên răng sữa thường ngắn hơn và điều đó không phải vấn đề.

Men và ngà răng sữa mỏng hơn, buồng tủy lớn hơn tương đối so với thân răng, và sâu răng ở trẻ lan nhanh hơn. Thêm vào đó, trẻ khó hợp tác trong thời gian dài nên việc cách ly nước bọt khi trám không phải lúc nào cũng lý tưởng, mà độ khô của bề mặt lại quyết định trực tiếp độ bám dính.

Tuy nhiên mục tiêu của việc trám răng sữa khác với răng vĩnh viễn. Miếng trám chỉ cần tồn tại đến khi chiếc răng đó rụng theo lịch tự nhiên. Một miếng trám giữ được ba năm trên chiếc răng hàm sữa sắp thay là hoàn toàn đạt yêu cầu.

Điều quan trọng ở trẻ là phát hiện sớm. Lỗ sâu ở trẻ có thể chuyển từ giai đoạn chỉ cần trám 150.000đ sang giai đoạn phải điều trị tủy trong vài tháng. Chi phí điều trị tủy răng hàm trẻ em là 1.000.000đ, tức gấp gần bảy lần.

Với trẻ có nguy cơ sâu răng cao, bôi fluor dự phòng tại phòng khám (500.000đ) định kỳ giúp tăng sức đề kháng của men răng. Thông tin thêm tại trang nha khoa trẻ em.

Dấu hiệu cho biết miếng trám cần thay

Đừng đợi đến lúc đau mới đi khám, vì đau thường có nghĩa là đã muộn.

Có năm dấu hiệu bạn tự nhận biết được. Thứ nhất, cảm giác cộm khi cắn hoặc miếng trám sờ thấy gồ lên. Thứ hai, ê buốt khi ăn nóng lạnh ở đúng chiếc răng đó, tăng dần theo thời gian. Thứ ba, viền miếng trám chuyển màu nâu sẫm hoặc đen, đây thường là dấu hiệu sâu tái phát chứ không phải chỉ nhiễm màu bề mặt. Thứ tư, sờ lưỡi thấy gờ sắc hoặc thấy một mảnh vỡ ra. Thứ năm, thức ăn thường xuyên nhồi vào kẽ giữa hai răng ở vùng đã trám, cho thấy điểm tiếp xúc bị hỏng.

Vấn đề là nhiều trường hợp sâu tái phát diễn ra âm thầm ngay bên dưới miếng trám mà bề mặt vẫn trông bình thường. Bác sĩ phát hiện bằng cách thăm khám kỹ viền trám, chụp phim cắn cánh để nhìn vùng kẽ răng, và dùng camera nội soi trong miệng phóng đại hình ảnh lên màn hình.

Camera nội soi có một giá trị thực tế: bạn nhìn thấy chính chiếc răng của mình thay vì chỉ nghe bác sĩ mô tả, và tự đánh giá được đề nghị điều trị có hợp lý hay không.

Lịch kiểm tra hợp lý là 6 tháng một lần, kết hợp cạo vôi răng. Với người có nhiều miếng trám cũ, đây là khoản đầu tư rẻ nhất trong toàn bộ chi phí nha khoa của bạn.

Làm gì để miếng trám bền hơn ngay từ đầu

Có bốn việc quyết định phần lớn kết quả, và ba trong số đó thuộc về giai đoạn thực hiện.

Cách ly nước bọt tốt. Composite bám dính qua một lớp keo, và lớp keo này hỏng ngay nếu bề mặt răng bị dính nước bọt trong lúc thao tác. Đây là bước hay bị làm vội khi phòng khám đông, và cũng là nguyên nhân số một khiến miếng trám bong sớm.

Đặt vật liệu theo từng lớp mỏng. Mỗi lớp được chiếu đèn riêng để hạn chế co ngót tích lũy. Đổ một khối lớn rồi chiếu một lần nhanh hơn nhưng tạo ứng suất co kéo ở viền.

Tạo hình và chỉnh khớp cắn kỹ. Miếng trám cao hơn mức cần thiết dù chỉ vài chục micromet cũng khiến chiếc răng đó chịu lực trước tất cả các răng khác, dẫn đến ê buốt kéo dài và nứt vỡ sớm. Bác sĩ phải kiểm tra bằng giấy cắn ở cả tư thế cắn thẳng và đưa hàm sang bên.

Phần của bạn: dùng chỉ nha khoa hằng ngày, hạn chế đồ uống có ga, đeo máng nếu nghiến răng, và tái khám định kỳ. Nếu răng đã sâu vào tủy thì trám không còn là lựa chọn, phải điều trị tủy trước với chi phí 800.000đ cho răng cửa, 1.000.000đ cho răng hàm nhỏ và 1.500.000đ cho răng hàm lớn.

Bạn ở Đại Kim, Kim Văn Kim Lũ, Định Công, Linh Đàm, Thanh Xuân hoặc Khương Đình có thể đến kiểm tra các miếng trám cũ tại Nha khoa Hiếu Minh, Tầng 1-2, LK3-10, khu nhà ở thấp tầng TT1, Khu đô thị mới Kim Văn — Kim Lũ, phường Đại Kim, quận Hoàng Mai, Hà Nội. Thăm khám và tư vấn miễn phí, hotline 0354 655 688. Chi phí đầy đủ xem tại bảng giá.