Trám răng sâu và điều trị tuỷ khác nhau ra sao?

Trám răng sâu và điều trị tuỷ khác nhau ở đâu

Ranh giới nằm ở một câu hỏi duy nhất: lỗ sâu đã ăn tới buồng tuỷ chưa. Nếu chưa, bác sĩ chỉ cần lấy sạch phần mô răng bị hỏng rồi lấp lại bằng vật liệu trám — đó là trám răng, làm xong trong một buổi, chi phí từ 150.000đ. Nếu tuỷ đã bị vi khuẩn xâm nhập và viêm, không có cách nào cứu được tuỷ đó, bác sĩ phải lấy toàn bộ tuỷ ra, làm sạch hệ thống ống tuỷ rồi trám bít lại — đó là điều trị tuỷ, thường mất một đến ba buổi, chi phí từ 800.000đ.

Khác biệt về bản chất: trám răng là phục hồi phần cứng bên ngoài, răng vẫn còn sống với đầy đủ mạch máu và thần kinh. Điều trị tuỷ là loại bỏ phần sống bên trong, răng trở thành răng chết — vẫn ăn nhai được nhưng giòn hơn, dễ nứt vỡ hơn và có thể sẫm màu dần theo thời gian.

Điều này dẫn tới hệ quả thực tế quan trọng: mỗi tháng bạn trì hoãn khi răng mới chớm sâu, khả năng phải nhảy từ nhóm 150.000đ sang nhóm 1.500.000đ tăng lên. Bác sĩ tại Nha khoa Hiếu Minh gặp rất nhiều khách hàng ở Đại Kim, Định Công và Thanh Xuân đến khi răng đã đau nhức về đêm — thời điểm đó thì lựa chọn đã bị thu hẹp.

Sâu răng tiến triển qua bốn giai đoạn

Giai đoạn một là sâu men. Men răng mất khoáng, xuất hiện đốm trắng đục hoặc vệt nâu nhạt trên bề mặt. Bạn không đau, không buốt, thường chỉ phát hiện khi khám định kỳ hoặc chụp phim. Ở giai đoạn này, nhiều trường hợp chỉ cần bôi fluor tái khoáng hoá với chi phí 500.000đ mà chưa phải khoan trám.

Giai đoạn hai là sâu ngà nông. Vi khuẩn đã qua lớp men, vào lớp ngà. Bạn bắt đầu ê buốt khi ăn đồ ngọt, chua hoặc lạnh, nhưng cảm giác biến mất ngay sau khi ngừng kích thích. Đây là thời điểm lý tưởng để trám: lấy mô sâu ít, giữ được nhiều mô răng thật, và trám xong là hết ê.

Giai đoạn ba là sâu ngà sâu, gần tuỷ. Ê buốt rõ hơn và kéo dài vài giây sau khi bỏ kích thích. Lỗ sâu nhìn thấy được bằng mắt thường. Ở giai đoạn này, bác sĩ có thể còn cứu được tuỷ bằng cách đặt vật liệu che tuỷ rồi trám phủ lên, gọi là trám Sandwich với chi phí 250.000đ, nhưng khả năng thành công không tuyệt đối và cần theo dõi.

Giai đoạn bốn là viêm tuỷ. Đau tự phát, đau nhiều về đêm, đau lan lên nửa đầu cùng bên, cơn đau kéo dài hàng chục phút sau khi ăn lạnh. Đến mức này thì trám không còn là lựa chọn — trám lên một cái tuỷ đang viêm chỉ làm áp lực trong buồng tuỷ tăng lên và đau dữ dội hơn.

Giai đoạn cuối cùng là tuỷ hoại tử và viêm quanh chóp. Răng có thể hết đau một thời gian khiến bạn tưởng đã khỏi, rồi sưng lợi, nổi mụn mủ ở lợi, đau khi cắn.

Làm sao bác sĩ quyết định trám hay lấy tuỷ

Quyết định dựa trên ba nguồn thông tin, không dựa vào cảm giác đau của bạn một mình.

Thứ nhất là khám lâm sàng: độ sâu lỗ sâu, màu sắc mô ngà, phản ứng khi thăm dò. Phòng khám dùng camera nội soi trong miệng để bạn nhìn thấy chính lỗ sâu của mình phóng to trên màn hình — thường đây là lúc khách hàng hiểu ra vì sao bác sĩ đề xuất phương án đó.

Thứ hai là thử nghiệm tuỷ: dùng lạnh hoặc dòng điện nhẹ để đánh giá tuỷ còn sống và phản ứng thế nào. Tuỷ khoẻ phản ứng rồi hết nhanh. Tuỷ viêm không hồi phục phản ứng rồi đau kéo dài. Tuỷ hoại tử không phản ứng gì.

Thứ ba là phim chụp. Phim cho thấy lỗ sâu cách buồng tuỷ bao nhiêu, có tổn thương vùng chóp chân răng hay không, và hình dạng hệ thống ống tuỷ. Bác sĩ luôn mở phim và giải thích trực tiếp với khách hàng trước khi chốt phác đồ. Hình dưới là buổi phân tích phim chụp cùng khách hàng tại Nha khoa Hiếu Minh.

Có những ca ranh giới mà bác sĩ nói thẳng là chưa chắc chắn: lỗ sâu rất gần tuỷ nhưng tuỷ còn phản ứng bình thường. Lúc đó phương án là trám che tuỷ và hẹn tái khám sau vài tuần. Nếu răng ổn định thì giữ được tuỷ. Nếu bắt đầu đau tự phát thì chuyển sang điều trị tuỷ. Hứa hẹn chắc chắn trong tình huống này là không trung thực.

Quy trình trám răng diễn ra thế nào

Một ca trám đơn giản mất khoảng hai mươi đến bốn mươi phút. Bác sĩ gây tê nếu lỗ sâu sâu, dùng mũi khoan lấy sạch phần ngà mềm nhiễm khuẩn, tạo hình xoang trám, xử lý bề mặt bằng dung dịch dán, đặt vật liệu trám theo từng lớp, chiếu đèn cho đông cứng, rồi mài chỉnh khớp cắn và đánh bóng.

Bước mài chỉnh khớp cắn hay bị xem nhẹ nhưng rất quan trọng. Miếng trám cao hơn khớp dù chỉ một chút cũng gây đau khi nhai và về lâu dài có thể làm nứt răng. Nếu sau khi trám bạn thấy cộm khi cắn, hãy quay lại để bác sĩ chỉnh, đừng chờ tự quen.

Loại trám	Chi phí	Chỉ định
Composite hoặc Fuji	150.000đ	Sâu ngà thông thường
Hàn cổ răng	200.000đ	Mòn cổ răng, tụt lợi
Trám Sandwich	250.000đ	Lỗ sâu sâu, gần tuỷ
Hàn thẩm mỹ	500.000đ	Răng cửa, đóng kẽ, tạo hình

Tuổi thọ miếng trám phụ thuộc vào kích thước xoang trám và thói quen ăn nhai. Miếng nhỏ ở mặt nhai có thể dùng nhiều năm. Miếng lớn chiếm quá nửa thân răng thì độ bền kém hơn nhiều, và trong trường hợp đó bác sĩ thường khuyên cân nhắc bọc răng sứ thay vì trám.

Quy trình điều trị tuỷ và vì sao mất nhiều buổi hơn

Điều trị tuỷ phức tạp hơn hẳn vì bác sĩ phải làm sạch một hệ thống ống rất nhỏ, cong và phân nhánh bên trong chân răng. Bước đầu tiên luôn là gây tê kỹ, vì mô tuỷ đang viêm rất nhạy cảm. Ảnh dưới là bước gây tê trước khi điều trị tại phòng khám.

Sau gây tê, bác sĩ đặt đê cao su cách ly răng khỏi nước bọt, mở đường vào buồng tuỷ, lấy mô tuỷ, đo chiều dài ống tuỷ, tạo hình và bơm rửa nhiều lần bằng dung dịch sát khuẩn. Với răng viêm nhiễm nặng, bác sĩ đặt thuốc sát khuẩn trong ống tuỷ rồi hẹn buổi sau — đó là lý do điều trị tuỷ thường không xong trong một lần.

Buổi cuối là trám bít ống tuỷ bằng vật liệu dẻo, sau đó phục hồi thân răng. Nếu mô răng còn lại quá ít, bác sĩ đặt chốt để tăng lưu giữ: chốt kim loại 500.000đ, chốt thạch anh 800.000đ.

Vị trí răng	Điều trị tuỷ người lớn	Điều trị tuỷ trẻ em
Răng cửa	800.000đ	500.000đ
Răng hàm nhỏ	1.000.000đ	—
Răng hàm lớn	1.500.000đ	1.000.000đ
Điều trị tuỷ lại	800.000đ–2.000.000đ	—

Điều trị tuỷ lại là khi răng đã lấy tuỷ trước đó nhưng còn sót ống tuỷ hoặc nhiễm khuẩn tái phát. Ca này khó hơn ca đầu vì phải tháo bỏ vật liệu cũ trước khi làm sạch lại. Chi tiết ở trang điều trị tuỷ.

Sau điều trị tuỷ có bắt buộc bọc sứ không

Với răng hàm, câu trả lời gần như luôn là có. Răng đã lấy tuỷ mất nguồn nuôi dưỡng nên mô răng giòn hơn, đồng thời bác sĩ đã phải khoan mở một đường vào buồng tuỷ nên thân răng yếu đi về mặt cấu trúc. Lực nhai ở vùng răng hàm rất lớn, và răng đã điều trị tuỷ mà chỉ trám lại thường nứt dọc sau một đến hai năm. Nứt dọc chân răng thì không cứu được — phải nhổ.

Với răng cửa còn nhiều mô răng và không chịu lực nhai mạnh, đôi khi trám thẩm mỹ là đủ. Bác sĩ sẽ đánh giá lượng mô răng còn lại để quyết định.

Chi phí bọc sứ sau điều trị tuỷ bắt đầu từ 1.000.000đ với sứ thép thường cho răng hàm phía trong, và từ 4.000.000đ với Zirconia nếu bạn cần thẩm mỹ tốt hơn. Cộng chi phí điều trị tuỷ, một chiếc răng hàm lớn hỏng tới tuỷ có thể tốn từ 2.500.000đ trở lên — con số này đáng để so sánh với 150.000đ nếu trám sớm.

Phòng khám thăm khám và tư vấn miễn phí, có camera nội soi để bạn tự nhìn tình trạng răng của mình. Bs. Lê Ngọc Ánh, tốt nghiệp Đại học Y Hà Nội, phụ trách mảng điều trị tuỷ và trám răng thẩm mỹ. Địa chỉ: Tầng 1-2, LK3-10, khu nhà ở thấp tầng TT1, Khu đô thị mới Kim Văn — Kim Lũ, phường Đại Kim, quận Hoàng Mai, Hà Nội. Hotline 0354 655 688. Xem thêm bảng giá.