Vì sao răng đã lấy tuỷ rồi vẫn đau và khi nào cần điều trị lại

Vì sao răng không còn tuỷ mà vẫn cảm nhận được đau

Nhiều người hiểu nhầm rằng lấy tuỷ là cắt hết dây thần kinh của răng, nên răng không thể đau nữa. Thực tế chỉ đúng một nửa. Điều trị tuỷ loại bỏ mô tuỷ nằm bên trong buồng tuỷ và hệ thống ống tuỷ, nhưng phần mô bao quanh chân răng vẫn nguyên vẹn và vẫn có thần kinh cảm giác.

Cụ thể, giữa chân răng và xương ổ răng có một lớp dây chằng nha chu mỏng chứa các thụ thể cảm giác. Lớp này báo cho não biết răng đang chịu lực bao nhiêu, và cũng chính nó tạo cảm giác đau khi bị viêm. Vùng quanh chóp chân răng cũng vậy: khi vi khuẩn hoặc chất kích thích thoát ra khỏi chóp, mô xương quanh đó phản ứng viêm và gây đau.

Vì thế kiểu đau của răng đã lấy tuỷ khác với đau tuỷ. Đau tuỷ là kiểu đau nhói, giật theo nhịp mạch, tăng khi ăn nóng lạnh, thường lan và khó chỉ chính xác răng nào. Đau sau lấy tuỷ thường là đau âm ỉ, đau khi cắn hoặc gõ vào răng, và bạn chỉ được đúng chiếc răng đó.

Phân biệt này quan trọng vì nó định hướng chẩn đoán. Nếu bạn vẫn ê buốt với nước lạnh ở đúng chiếc răng đã lấy tuỷ, khả năng cao là còn sót mô tuỷ sống trong một ống tuỷ chưa được xử lý. Nếu đau khi cắn, vấn đề nằm ở vùng quanh chóp hoặc ở khớp cắn.

Đau bao lâu sau điều trị là bình thường

Một mức độ khó chịu sau điều trị tuỷ là bình thường và có cơ chế rõ ràng. Dụng cụ làm sạch ống tuỷ hoạt động sát vùng chóp, và dù kỹ thuật tốt đến đâu, thao tác này vẫn gây phản ứng viêm nhẹ ở mô quanh chóp. Vật liệu hàn cũng cần thời gian để mô xung quanh thích nghi.

Mức bình thường là đau âm ỉ hoặc cảm giác nặng, hơi khó chịu khi cắn, giảm dần trong ba đến bảy ngày, đáp ứng với thuốc giảm đau thông thường theo chỉ định. Với răng đã có nhiễm trùng nặng từ trước hoặc răng điều trị tuỷ lại, thời gian này có thể kéo dài đến hai tuần.

Ngưỡng bất thường cần đi khám lại gồm: đau tăng lên thay vì giảm sau ba ngày, đau dữ dội đến mức mất ngủ, sưng mặt hoặc sưng lợi vùng chân răng, sốt, có mủ chảy ra ở lợi, hoặc răng lung lay rõ. Những dấu hiệu này gợi ý nhiễm trùng chưa được kiểm soát và cần xử lý sớm.

Trường hợp thứ ba là đau quay lại sau nhiều tháng hoặc nhiều năm kể từ khi điều trị xong và đã hết hẳn một thời gian. Đây gần như luôn là dấu hiệu có vấn đề mới, không phải phản ứng còn sót lại của lần điều trị cũ.

Việc gây tê đúng kỹ thuật ở lần điều trị giúp bạn không đau trong lúc làm, nhưng không quyết định mức đau sau đó. Điều quyết định đau sau điều trị là mức độ nhiễm trùng ban đầu và chất lượng làm sạch ống tuỷ.

Sáu nguyên nhân thường gặp khiến răng đã lấy tuỷ vẫn đau

Thứ nhất là sót ống tuỷ. Hình thái ống tuỷ rất đa dạng, một răng hàm lớn có thể có ba, bốn thậm chí năm ống, trong đó ống tuỷ thứ hai của chân gần răng hàm trên nổi tiếng là hay bị bỏ sót. Mô tuỷ còn lại trong ống chưa xử lý tiếp tục hoại tử và gây viêm.

Thứ hai là hàn không kín hoặc hàn thiếu chiều dài. Khoảng trống còn lại trong ống tuỷ là nơi vi khuẩn sinh sôi. Ngược lại, vật liệu hàn thừa đẩy quá chóp cũng gây kích ứng mô quanh chóp kéo dài.

Thứ ba là nứt chân răng. Đây là nguyên nhân khó chẩn đoán nhất và cũng có tiên lượng xấu nhất. Răng đã lấy tuỷ giòn hơn răng sống vì mất nguồn nuôi dưỡng và thường đã mất nhiều mô do sâu, nên dễ nứt dọc khi nhai vật cứng. Đường nứt nhỏ không hiện trên phim thường và đôi khi chỉ thấy khi mở ra kiểm tra.

Thứ tư là viêm quanh chóp mạn tính chưa lành. Nếu tổn thương ở chóp đã lớn từ trước, xương cần nhiều tháng để tái tạo, và trong thời gian đó răng có thể vẫn nhạy cảm khi gõ.

Thứ năm là khớp cắn cao. Sau khi trám hoặc bọc răng, nếu miếng phục hình cao hơn mức cần thiết dù chỉ vài phần mười milimet, chiếc răng đó chịu lực nhai đầu tiên và mạnh nhất, gây viêm dây chằng nha chu. Đây là nguyên nhân dễ xử lý nhất, chỉ cần mài chỉnh khớp cắn.

Thứ sáu là đau không xuất phát từ chiếc răng đó. Đau lan từ răng bên cạnh, viêm xoang hàm trên, hoặc đau cơ nhai đều có thể bị quy nhầm cho chiếc răng vừa điều trị.

Chẩn đoán chính xác cần những gì

Không thể xác định nguyên nhân chỉ bằng khám lâm sàng và phim thường. Phim X-quang hai chiều chồng các cấu trúc lên nhau, nên một ống tuỷ bị sót nằm chồng lên ống đã hàn có thể hoàn toàn không nhìn thấy, và tổn thương quanh chóp nhỏ cũng dễ bị bỏ qua.

Phim CBCT 3D cho phép cắt lớp theo mọi hướng, nhìn được số lượng ống tuỷ thực tế, chiều dài đã hàn tới đâu, kích thước tổn thương quanh chóp và trong nhiều trường hợp phát hiện được đường nứt chân răng. Đây là công cụ quyết định với các ca đau kéo dài sau điều trị tuỷ.

Bên cạnh phim, bác sĩ làm các nghiệm pháp lâm sàng: gõ dọc và gõ ngang để phân biệt viêm quanh chóp với viêm dây chằng, thử nhiệt để kiểm tra tuỷ còn sống hay không, ấn vùng chóp, kiểm tra độ sâu túi lợi, và cho cắn que gỗ từng múi răng để phát hiện nứt.

Hình dưới là bước phân tích hình ảnh trên phần mềm nha khoa số hoá, nơi bác sĩ đo và so sánh chi tiết cấu trúc bên trong chân răng.

Kết quả của quá trình này là một trong ba hướng: theo dõi tiếp nếu tổn thương đang lành, điều trị tuỷ lại nếu có sót ống hoặc hàn chưa đạt, hoặc nhổ răng nếu chân răng nứt dọc không giữ được.

Chi phí xử lý và cân nhắc giữ răng hay nhổ

Tình huống	Hướng xử lý	Chi phí
Khớp cắn cao	Mài chỉnh khớp cắn	Nằm trong tái khám
Sót ống tuỷ, hàn chưa đạt	Điều trị tuỷ lại	800.000đ – 2.000.000đ
Cần phục hồi thân răng sau điều trị	Chốt kim loại	500.000đ
Cần phục hồi thân răng sau điều trị	Chốt thạch anh	800.000đ
Bảo vệ răng sau điều trị tuỷ	Bọc răng sứ, tuỳ loại	Từ 1.000.000đ mỗi răng
Nứt chân răng dọc	Nhổ răng hàm lớn	1.000.000đ
Nhổ răng đã điều trị tuỷ	Nhổ răng	300.000đ

Để tham chiếu, chi phí điều trị tuỷ lần đầu là 800.000đ cho răng cửa người lớn, 1.000.000đ cho răng hàm nhỏ và 1.500.000đ cho răng hàm lớn. Xem thêm ở trang điều trị tuỷ và bảng giá.

Nói thẳng về quyết định giữ hay nhổ: nếu răng nứt dọc chân răng, cố giữ thường là ném tiền qua cửa sổ, vì đường nứt là con đường vi khuẩn đi vào và không có cách bịt kín. Ngược lại, với ca sót ống tuỷ mà chân răng còn nguyên vẹn và mô răng còn đủ, điều trị lại có tỉ lệ thành công tốt và rẻ hơn nhiều so với nhổ rồi trồng lại bằng Implant với chi phí từ 10.000.000đ mỗi trụ.

Một lưu ý thực tế: răng đã lấy tuỷ nên được bọc lại, đặc biệt là răng hàm. Răng không tuỷ giòn và dễ vỡ dọc, mà vỡ dọc thì thường mất răng. Bỏ qua bước bọc để tiết kiệm là lý do phổ biến khiến người ta mất một chiếc răng đã tốn tiền chữa tuỷ.

Khám lại tại Nha khoa Hiếu Minh

Nếu bạn có răng đã điều trị tuỷ mà vẫn đau, dù điều trị ở đâu, buổi khám gồm chụp phim CBCT 3D, các nghiệm pháp lâm sàng và đánh giá khớp cắn để xác định nguyên nhân trước khi đề xuất hướng xử lý. Thăm khám và tư vấn miễn phí.

Bs. Lê Ngọc Ánh phụ trách mảng điều trị tuỷ và trám răng thẩm mỹ, các ca phức tạp có đánh giá của Ths.Bs Đàm Trọng Hiếu, Giám đốc chuyên môn với gần 20 năm kinh nghiệm.

Khi đi khám, bạn nên mang theo phim X-quang cũ và thông tin về thời điểm điều trị nếu có. Dữ liệu này giúp so sánh mức xương quanh chóp giữa hai thời điểm, từ đó biết tổn thương đang lành hay đang tiến triển, điều mà một phim chụp đơn lẻ không nói được. Bạn cũng nên ghi lại kiểu đau của mình: đau khi cắn, đau tự phát ban đêm hay ê buốt với nước lạnh, vì mỗi kiểu hướng đến một nguyên nhân khác nhau.

Phòng khám ở Tầng 1-2, LK3-10, khu nhà ở thấp tầng TT1, Khu đô thị mới Kim Văn — Kim Lũ, phường Đại Kim, quận Hoàng Mai, Hà Nội, thuận tiện cho người ở Định Công, Linh Đàm, Thanh Xuân và Khương Đình. Hotline 0354 655 688. Mở cửa 8:30–19:30 Thứ 2 đến Thứ 7, Chủ nhật 8:30–18:00, nghỉ trưa 12:00–14:00. Đặt lịch qua trang liên hệ.