Viêm tủy hồi phục và không hồi phục khác nhau thế nào?

Tủy răng là gì và vì sao nó viêm

Tủy răng là khối mô mềm nằm trong lòng răng, chứa mạch máu, dây thần kinh và tế bào tạo ngà. Nó được bọc kín bởi lớp ngà và men cứng bên ngoài, chỉ thông với cơ thể qua một lỗ nhỏ ở chóp chân răng. Chính đặc điểm bị giam trong một buồng cứng không giãn nở được là nguyên nhân khiến viêm tủy đau dữ dội và khó tự khỏi.

Khi vi khuẩn từ ổ sâu răng tiến sâu qua men và ngà tới gần tủy, độc tố của chúng gây phản ứng viêm. Mô viêm sưng lên nhưng không có chỗ để giãn, áp lực trong buồng tủy tăng, chèn ép chính các mạch máu nuôi tủy. Khi máu không vào được, mô tủy thiếu oxy và bắt đầu hoại tử. Đây là vòng xoắn một chiều: qua một ngưỡng nhất định, tủy không thể phục hồi dù bạn có xử lý ổ sâu bên ngoài.

Ngoài sâu răng, tủy còn có thể viêm do răng nứt vỡ sau chấn thương, do mài răng quá sâu khi làm phục hình, do nhiều lần trám đi trám lại trên cùng một răng, do mòn cổ răng nặng làm lộ ngà, hoặc do viêm nha chu lan tới chóp răng. Nguyên nhân khác nhau nhưng cơ chế tổn thương cuối cùng đều giống nhau.

Ranh giới giữa hai giai đoạn viêm quyết định toàn bộ kế hoạch điều trị và chi phí, nên phần dưới đây đi sâu vào cách nhận biết.

Viêm tủy hồi phục: tủy còn cứu được

Đặc điểm nhận diện chính là cơn đau ngắn và luôn có nguyên nhân kích thích rõ ràng. Bạn uống nước lạnh, ăn kem, hoặc ăn đồ ngọt thì răng nhói lên một cái, nhưng khi rời kích thích thì trong vài giây đến vài chục giây cơn đau tắt hẳn. Bạn không đau khi ngồi yên, ngủ được cả đêm, và có thể chỉ đúng chiếc răng gây đau.

Về bản chất, ở giai đoạn này mô tủy đang viêm nhưng mạch máu chưa bị chèn ép tới mức hoại tử. Nếu loại bỏ nguyên nhân gây kích thích, cụ thể là lấy sạch mô sâu và trám kín răng lại, tủy có khả năng lành và trở về trạng thái bình thường. Điều trị là bảo tồn: làm sạch ngà sâu, đặt vật liệu che tủy nếu cần, rồi trám phục hồi.

Chi phí ở nhóm này thấp hơn hẳn. Trám Composite hoặc Fuji là 150.000đ, kỹ thuật Sandwich cho ổ sâu sâu là 250.000đ, hàn thẩm mỹ 500.000đ, hàn cổ răng 200.000đ. Con số này so với điều trị tủy răng hàm lớn 1.500.000đ cho thấy giá trị của việc đi khám sớm. Xem thêm dịch vụ trám răng.

Điều cần lưu ý: viêm tủy hồi phục không có nghĩa là chắc chắn sẽ khỏi. Sau khi trám, bác sĩ cần theo dõi và bạn cần tái khám. Có tỉ lệ nhất định răng vẫn tiến triển sang giai đoạn sau và phải điều trị tủy. Không ai trung thực có thể cam kết một trăm phần trăm ở bước này.

Viêm tủy không hồi phục: bắt buộc điều trị tủy

Dấu hiệu quyết định là cơn đau kéo dài sau khi kích thích đã ngừng, và đau tự phát không cần lý do. Bạn uống nước lạnh rồi bỏ ra nhưng răng vẫn nhức âm ỉ nhiều phút tới hàng giờ. Đau xuất hiện về đêm khi nằm xuống, có khi làm bạn tỉnh giấc, vì tư thế nằm làm tăng áp lực máu lên vùng đầu mặt. Đau có thể lan lên thái dương, mang tai, xuống hàm, khiến bạn không chỉ rõ được răng nào.

Một dấu hiệu khác đáng chú ý ở giai đoạn muộn hơn: đau tăng khi ăn đồ nóng và giảm khi ngậm nước lạnh. Đây là biểu hiện điển hình khi tủy đã hoại tử một phần và có khí sinh ra trong buồng tủy.

Ở giai đoạn này, mô tủy đã tổn thương không đảo ngược được. Việc trám răng bên ngoài không cứu được tủy, thậm chí trám kín lại còn làm áp lực tăng và đau nặng hơn. Điều trị đúng là lấy sạch mô tủy hoại tử, làm sạch và tạo hình hệ thống ống tủy, rồi trám bít kín để vi khuẩn không quay lại.

Đừng chờ tới lúc hết đau rồi mới đi khám. Cơn đau tự nhiên biến mất sau vài ngày thường không phải dấu hiệu khỏi bệnh mà là dấu hiệu tủy đã chết hoàn toàn nên không còn dây thần kinh để báo đau. Sau đó vi khuẩn tiếp tục lan xuống chóp chân răng, gây viêm quanh chóp, áp xe, và khi đó việc điều trị phức tạp hơn nhiều.

Bảng so sánh nhanh hai giai đoạn

Đặc điểm	Viêm tủy hồi phục	Viêm tủy không hồi phục
Đau khi có kích thích	Nhói ngắn, hết ngay	Đau kéo dài sau kích thích
Đau tự phát	Không	Có
Đau về đêm	Không	Thường có, có thể tỉnh giấc
Xác định được răng đau	Rõ	Thường lan tỏa, khó xác định
Phản ứng với nóng	Bình thường	Đau tăng, dịu khi ngậm lạnh
Hướng điều trị	Trám bảo tồn tủy	Điều trị tủy
Chi phí tham khảo	150.000đ đến 500.000đ	800.000đ đến 1.500.000đ

Bảng này giúp bạn hình dung, nhưng không thay thế được khám. Có những ca triệu chứng nằm giữa hai cột, và có những ca tủy đã hoại tử mà bệnh nhân không hề đau. Chẩn đoán cuối cùng luôn cần nghiệm pháp lâm sàng cộng phim chụp.

Một nhóm dễ bị bỏ sót là người có ngưỡng chịu đau cao hoặc người cao tuổi, ở họ tủy có thể đã hoại tử mà chưa từng đau đáng kể, tổn thương chỉ tình cờ phát hiện trên phim khi đi khám vì lý do khác. Ngược lại, có người rất nhạy cảm, ê buốt nhẹ cũng mô tả thành đau dữ dội. Vì vậy bác sĩ luôn đối chiếu lời kể với kết quả nghiệm pháp khách quan chứ không kết luận chỉ dựa vào mức độ đau bạn mô tả. Cũng đừng tự chẩn đoán rồi trì hoãn: khoảng thời gian giữa hai giai đoạn có thể rất ngắn.

Bác sĩ chẩn đoán bằng gì

Bác sĩ không kết luận chỉ dựa vào lời kể. Nghiệm pháp cơ bản là thử độ sống của tủy: dùng que lạnh áp lên từng răng và quan sát phản ứng. Tủy khỏe cho phản ứng nhói rồi hết ngay; tủy viêm không hồi phục cho đau kéo dài; tủy đã chết thì không phản ứng gì. Bác sĩ luôn thử cả răng lành đối bên để lấy mốc so sánh, vì ngưỡng cảm nhận mỗi người mỗi khác.

Tiếp theo là gõ dọc và gõ ngang thân răng. Đau khi gõ dọc gợi ý viêm đã lan xuống vùng quanh chóp, tức đã qua giai đoạn viêm tủy đơn thuần. Bác sĩ cũng kiểm tra độ lung lay, thăm dò túi lợi để loại trừ nguồn gốc nha chu.

Phim X-quang là bước không thể bỏ. Phim cho thấy độ sâu của ổ sâu so với buồng tủy, hình dạng và số lượng ống tủy, có tổn thương thấu quang ở chóp chân răng hay không. Với các ca phức tạp, ống tủy cong, răng nhiều chân hoặc đã điều trị tủy thất bại trước đó, phim CBCT 3D Cone Beam cho hình ảnh ba chiều giúp thấy những ống tủy phụ mà phim thường bỏ sót. Hình dưới là bước chẩn đoán hình ảnh răng bằng phần mềm nha khoa số hóa tại phòng khám.

Quy trình điều trị tủy và chi phí

Điều trị tủy tại phòng khám luôn bắt đầu bằng gây tê. Một trong những lo lắng lớn nhất của bệnh nhân là đau, nhưng với gây tê đúng kỹ thuật thì trong suốt quá trình bạn không đau. Trường hợp tủy đang viêm cấp, mô viêm làm thuốc tê khó ngấm hơn nên bác sĩ có thể cần bổ sung liều hoặc đổi kỹ thuật tê, hãy nói ngay nếu bạn còn cảm giác.

Sau khi tê, răng được cách ly, mở đường vào buồng tủy, lấy sạch mô tủy, đo chiều dài ống tủy, làm sạch và tạo hình bằng dụng cụ chuyên dụng, sau đó trám bít. Camera nội soi trong miệng cho phép bạn nhìn trực tiếp tình trạng răng trên màn hình trước và sau khi làm.

Bảng chi phí nội nha tại Nha khoa Hiếu Minh: răng cửa người lớn 800.000đ, răng hàm nhỏ 1.000.000đ, răng hàm lớn 1.500.000đ, răng cửa trẻ em 500.000đ, răng hàm trẻ em 1.000.000đ. Trường hợp phải điều trị tủy lại cho răng đã làm trước đó, chi phí từ 800.000đ đến 2.000.000đ tùy mức độ. Nếu thân răng vỡ nhiều cần đặt chốt gia cố, chốt kim loại 500.000đ, chốt thạch anh 800.000đ.

Răng sau điều trị tủy trở nên giòn hơn vì mất nguồn nuôi, đặc biệt là răng hàm chịu lực nhai lớn, nên thường được chỉ định bọc mão sứ để tránh nứt vỡ. Chi phí mão tính theo dòng sứ, từ 1.000.000đ mỗi răng với sứ thép thường tới 4.000.000đ với Zirconia và cao hơn với các dòng cao cấp. Xem dịch vụ điều trị tủy, bọc răng sứ và bảng giá đầy đủ.

Nên làm gì khi răng bắt đầu ê buốt

Hãy đi khám ngay khi có ê buốt kéo dài quá vài ngày, đừng chờ tới lúc đau. Khoảng thời gian giữa viêm tủy hồi phục và không hồi phục là cơ hội duy nhất để giữ được tủy sống, và nó có thể chỉ kéo dài vài tuần. Chi phí chênh lệch giữa hai giai đoạn là từ 150.000đ lên tới hơn một triệu, chưa kể mão sứ sau đó.

Trong lúc chờ tới lịch khám, tránh nhai bên răng đau, tránh đồ quá lạnh, quá nóng và quá ngọt. Không tự đặt thuốc giảm đau lên lợi cạnh răng vì có thể gây bỏng niêm mạc. Nếu đau nhiều, dùng thuốc giảm đau đường uống thông thường theo liều ghi trên nhãn, nhưng hiểu rằng thuốc chỉ che triệu chứng chứ không xử lý được nguyên nhân.

Các ca nội nha tại phòng khám do bác sĩ Lê Ngọc Ánh, tốt nghiệp Đại học Y Hà Nội với chuyên môn điều trị tủy và trám răng thẩm mỹ, cùng Ths.Bs Đàm Trọng Hiếu ở các ca phức tạp thực hiện. Thăm khám và tư vấn miễn phí.

Nha khoa Hiếu Minh, Tầng 1-2, LK3-10, khu nhà ở thấp tầng TT1, Khu đô thị mới Kim Văn — Kim Lũ, phường Đại Kim, quận Hoàng Mai, Hà Nội, gần các khu Kim Văn Kim Lũ, Định Công, Linh Đàm và Thanh Xuân. Hotline 0354 655 688, mở cửa 8:30 đến 19:30 Thứ 2 đến Thứ 7, Chủ nhật đến 18:00, nghỉ trưa 12:00 đến 14:00.