Có nên điều trị tuỷ răng sữa cho trẻ không?

Có nên điều trị tuỷ răng sữa cho trẻ không

Có, trong phần lớn trường hợp răng còn cứu được và trẻ chưa tới tuổi thay chiếc răng đó. Lý do không nằm ở việc giữ cho đẹp mà ở chức năng giữ chỗ. Mỗi chiếc răng sữa chiếm một khoảng trên cung hàm, và mầm răng vĩnh viễn bên dưới dùng chính khoảng đó làm đường mọc. Mất răng sữa quá sớm, các răng bên cạnh nghiêng vào lấp chỗ trống, tới lúc răng vĩnh viễn mọc thì không đủ chỗ, phải mọc lệch, mọc chen hoặc kẹt ngầm.

Khoảng cách thời gian mới là yếu tố quyết định. Răng hàm sữa thứ hai thường thay vào khoảng mười tới mười hai tuổi. Nếu một bé sáu tuổi bị viêm tuỷ chiếc răng này, mất răng nghĩa là mất chỗ suốt năm tới sáu năm, quá đủ để cung hàm biến dạng. Ngược lại, một bé mười một tuổi có răng lung lay sắp thay thì nhổ hợp lý hơn nhiều so với bỏ tiền và thời gian chữa tuỷ.

Lý do thứ hai là ăn nhai. Trẻ đau răng hàm sẽ nhai một bên, ăn ít, nuốt vội, và điều này ảnh hưởng tới tiêu hoá cũng như phát triển cơ hàm hai bên. Lý do thứ ba là nhiễm trùng: tuỷ hoại tử không điều trị dẫn tới áp xe, và ổ nhiễm trùng ở chóp răng sữa nằm rất gần mầm răng vĩnh viễn, có thể làm men răng vĩnh viễn khiếm khuyết vĩnh viễn.

Khi nào nên chữa tuỷ, khi nào nên nhổ

Quyết định dựa trên bốn yếu tố cụ thể chứ không phải cảm tính: tuổi của trẻ so với thời điểm thay răng, mức độ phá huỷ thân răng, tình trạng chân răng trên phim, và khả năng hợp tác của trẻ.

Tình huống	Hướng xử lý	Chi phí tham khảo
Sâu chưa tới tuỷ, trẻ hợp tác	Trám Composite hoặc Fuji	150.000đ
Viêm tuỷ có hồi phục, còn nhiều mô răng	Điều trị tuỷ răng cửa trẻ em	500.000đ
Viêm tuỷ răng hàm sữa, còn giữ được	Điều trị tuỷ răng hàm trẻ em	1.000.000đ
Chân răng đã tiêu quá nửa, sắp thay	Nhổ, không chữa tuỷ	Bôi tê 50.000đ, tiêm tê 100.000đ
Thân răng vỡ sát lợi, không phục hồi được	Nhổ và cân nhắc giữ khoảng	Theo từng ca
Nguy cơ sâu cao, răng còn lành	Bôi Fluor dự phòng định kỳ	500.000đ

Một trường hợp cần nói riêng: khi phim cho thấy mầm răng vĩnh viễn đã tiến sát và chân răng sữa đang tiêu sinh lý bình thường, chữa tuỷ gần như vô nghĩa vì răng sẽ rụng trong vòng vài tháng. Bác sĩ tử tế sẽ nói thẳng điều này thay vì nhận điều trị.

Ngược lại, đừng để bị thuyết phục rằng cứ răng sữa là nhổ cho nhanh. Nhổ răng hàm sữa ở trẻ dưới tám tuổi mà không có kế hoạch giữ khoảng là quyết định sẽ trả giá bằng một đợt niềng răng dài hơn và tốn kém hơn nhiều về sau.

Khám và chụp phim trước khi quyết định

Không thể quyết định chữa hay nhổ nếu chỉ nhìn bằng mắt. Lỗ sâu nhỏ trên bề mặt có thể che một hốc lớn bên dưới, và ngược lại một chiếc răng đen sì đôi khi vẫn còn tuỷ sống. Phim chụp cho biết ba thứ quan trọng: sâu đã tới buồng tuỷ chưa, chân răng còn bao nhiêu, và có tổn thương ở vùng chẽ chân răng hay quanh chóp không.

Điểm đặc thù của răng sữa là vùng chẽ giữa hai chân răng hàm rất mỏng, nên nhiễm trùng thường biểu hiện ở đó trước khi tới chóp. Nếu tổn thương vùng chẽ đã lan rộng và mầm răng vĩnh viễn bị ảnh hưởng, chỉ định thường nghiêng về nhổ.

Bác sĩ cũng nên ngồi xem phim cùng phụ huynh và giải thích từng chi tiết trên đó, thay vì chỉ kết luận. Phụ huynh hiểu được vì sao mới hợp tác trong việc đưa trẻ đi tái khám và thay đổi chế độ ăn ngọt ở nhà.

Bs. Lê Ngọc Ánh phụ trách mảng nha khoa trẻ em và điều trị tuỷ tại phòng khám, thường dành thời gian buổi đầu chỉ để làm quen với trẻ mà chưa động vào dụng cụ. Với trẻ dưới sáu tuổi, buổi làm quen này quyết định toàn bộ những buổi sau có suôn sẻ hay không. Chi tiết dịch vụ có tại trang nha khoa trẻ em.

Điều trị tuỷ răng sữa khác người lớn thế nào

Đây là điểm nhiều phụ huynh không biết và hay lo lắng thừa. Điều trị tuỷ răng sữa không giống hoàn toàn quy trình ở người lớn. Với răng sữa, nhiều trường hợp chỉ cần lấy phần tuỷ ở buồng tuỷ, để lại phần tuỷ trong ống tuỷ chân răng nếu phần đó còn khoẻ. Kỹ thuật này giữ được sức sống cho chân răng và cho phép chân răng tiêu sinh lý bình thường khi tới tuổi thay.

Vật liệu trám bít trong răng sữa cũng phải là loại tiêu được cùng nhịp với chân răng. Dùng vật liệu không tiêu như ở răng vĩnh viễn sẽ cản trở quá trình thay răng và làm răng vĩnh viễn mọc lệch.

Số buổi hẹn thường ít hơn ở người lớn, phần lớn ca hoàn tất trong một tới hai buổi. Điều này quan trọng vì khả năng ngồi yên của trẻ có giới hạn, kéo dài quy trình chỉ làm trẻ sợ nha khoa lâu dài.

Sau khi chữa tuỷ, răng hàm sữa thường yếu và dễ vỡ. Bác sĩ sẽ tư vấn cách phục hồi thân răng phù hợp với từng ca, tuỳ mức mô răng còn lại. Với trẻ nhỏ, việc răng không vỡ trong ba tới năm năm tiếp theo quan trọng hơn nhiều so với việc miếng trám trông đẹp.

Gây tê cho trẻ và chuyện làm sao để trẻ không sợ

Gây tê là bước trẻ sợ nhất, và cũng là bước quyết định trải nghiệm của cả buổi điều trị. Quy trình tại phòng khám là bôi tê bề mặt bằng gel trước vài phút, chờ niêm mạc tê hẳn, rồi mới tiêm chậm với kim nhỏ. Làm đúng thứ tự này thì phần lớn trẻ chỉ cảm thấy hơi tức chứ không đau nhói.

Một số nguyên tắc phụ huynh nên biết. Đừng nói với con những câu như không đau đâu hay chỉ soi thôi không làm gì, vì khi trẻ phát hiện ra sự thật khác đi, niềm tin mất và những lần sau sẽ khó hơn nhiều. Cũng đừng doạ đi nha sĩ như một hình phạt khi con không nghe lời.

Sau khi tê, cần dặn trẻ không cắn môi, má hoặc lưỡi trong khoảng hai giờ. Đây là tai nạn rất hay gặp: trẻ thấy môi tê lạ nên cắn thử, và tối về môi sưng vù thành vết loét đau cả tuần. Phụ huynh nên trông chừng và cho trẻ ăn sau khi hết tê hoàn toàn.

Với trẻ quá sợ hãi hoặc quá nhỏ để hợp tác, bác sĩ sẽ chia nhỏ điều trị thành nhiều buổi ngắn, làm răng dễ trước để tạo niềm tin. Không nên ép giữ chặt trẻ để làm cho xong, cái giá là nỗi sợ nha khoa kéo dài tới tuổi trưởng thành.

Chăm sóc sau điều trị và phòng ngừa cho các răng còn lại

Sau khi chữa tuỷ, trẻ có thể ê nhẹ một tới hai ngày, ăn mềm và tránh nhai bên đó là đủ. Nếu sau ba ngày vẫn đau tăng, sưng lợi hoặc sốt, cần quay lại phòng khám ngay.

Điều quan trọng hơn là các răng còn lại. Một chiếc răng sữa viêm tuỷ hiếm khi là chuyện riêng lẻ, nó thường là chỉ báo cho thấy chế độ ăn và cách vệ sinh đang có vấn đề. Cần rà lại vài thứ: trẻ có bú bình hoặc uống sữa đêm rồi ngủ luôn không, có ăn vặt ngọt liên tục giữa các bữa không, và ai là người chải răng cho trẻ. Trẻ dưới tám tuổi chưa đủ khéo để tự chải sạch, phụ huynh phải chải lại lần cuối mỗi tối.

Bôi fluor dự phòng tại phòng khám có giá 500.000đ, nên làm định kỳ với trẻ có nguy cơ sâu răng cao. Kèm theo đó là kem đánh răng có fluor với lượng phù hợp lứa tuổi và lịch khám sáu tháng một lần để phát hiện sâu răng khi còn nhỏ, lúc chỉ cần trám 150.000đ thay vì chữa tuỷ.

Nha khoa Hiếu Minh ở Tầng 1-2, LK3-10, khu nhà ở thấp tầng TT1, Khu đô thị mới Kim Văn — Kim Lũ, phường Đại Kim, quận Hoàng Mai, Hà Nội, nhiều gia đình từ Định Công, Linh Đàm, Thanh Xuân và Giáp Bát đưa con tới khám định kỳ. Thăm khám và tư vấn miễn phí, hotline 0354 655 688. Xem thêm chi phí tại bảng giá.