Mão thép cho răng sữa dùng trong trường hợp nào và có cần thiết không

Mão thép cho răng sữa là gì

Mão thép không gỉ là một chụp kim loại đúc sẵn theo hình dạng răng sữa, được bác sĩ chọn đúng cỡ, bóp chỉnh cho khít rồi gắn trùm lên toàn bộ thân răng. Nó không được làm riêng ở labo mà có sẵn theo bộ nhiều kích cỡ cho từng vị trí răng, nên lắp được ngay trong một buổi hẹn.

Mục tiêu của mão thép rất cụ thể: giữ chiếc răng sữa đứng vững trên cung hàm cho đến khi răng vĩnh viễn bên dưới mọc lên thay thế. Đây không phải phục hình vĩnh viễn và cũng không nhằm mục đích thẩm mỹ. Nó là giải pháp tạm nhưng phải chịu được nhiều năm ăn nhai của trẻ.

Nhiều phụ huynh thắc mắc vì sao phải bọc cả chiếc răng sẽ rụng. Câu trả lời nằm ở chức năng của răng sữa. Răng hàm sữa giữ chỗ cho răng vĩnh viễn mọc đúng vị trí. Nếu mất sớm, các răng bên cạnh nghiêng vào khoảng trống, răng vĩnh viễn sau đó không đủ chỗ và mọc lệch, dẫn tới nhu cầu chỉnh nha phức tạp hơn nhiều so với chi phí giữ răng sữa. Ngoài ra răng hàm sữa còn đảm nhiệm phần lớn việc nghiền thức ăn cho trẻ đến khoảng mười một mười hai tuổi.

Vật liệu là thép không gỉ, cùng nhóm với các khí cụ nha khoa khác, đã được dùng trong nha khoa trẻ em từ rất lâu. Điểm mạnh của nó là chịu lực nhai tốt và ôm trọn răng nên không có mép hở như miếng trám lớn.

Những trường hợp cần dùng mão thép

Chỉ định không dựa vào tuổi của trẻ mà dựa vào tình trạng còn lại của chiếc răng và thời gian răng đó còn phải phục vụ.

Tình huống	Mão thép có phù hợp không	Ghi chú
Răng sữa đã điều trị tuỷ	Phù hợp, thường là chỉ định chính	Răng sau lấy tuỷ giòn hơn, dễ vỡ dọc
Sâu lan từ ba mặt răng trở lên	Phù hợp	Miếng trám lớn dễ bong và tái sâu ở mép
Vỡ mất một góc lớn của răng hàm	Phù hợp	Không còn đủ mô để giữ miếng trám
Men răng khiếm khuyết bẩm sinh	Phù hợp	Men yếu, dễ mòn và sâu nhanh trên nhiều răng
Trẻ có nguy cơ sâu răng rất cao	Cân nhắc	Nhiều răng sâu tái phát dù đã trám
Răng làm trụ cho khí cụ giữ khoảng	Phù hợp	Cần răng trụ chịu lực ổn định
Sâu nhỏ, mới ở một mặt	Không cần	Trám là đủ, giữ được nhiều mô răng
Răng sắp rụng trong vài tháng	Không cần	Không đáng làm, theo dõi là hợp lý

Một chỉ định hay bị bỏ sót là trẻ có nguy cơ sâu răng rất cao, thường gặp ở trẻ ăn vặt nhiều lần trong ngày, uống sữa đêm kéo dài, hoặc có bệnh lý cần dùng siro thuốc lâu dài. Ở nhóm này, một miếng trám thẩm mỹ đẹp có thể hỏng trong vòng một năm và trẻ phải chịu thêm một lần điều trị. Bọc mão ngay từ đầu đôi khi là lựa chọn nhân đạo hơn với đứa trẻ, dù trông không đẹp bằng.

Ngược lại, cần nói rõ trường hợp không nên dùng: răng sữa mới chớm sâu ở một mặt, hoặc răng đã lung lay và sắp thay trong vài tháng. Với những ca này, trám Composite hoặc Fuji giá 150.000đ là đủ, hoặc chỉ cần theo dõi. Xem thêm ở trang trám răng.

Vì sao răng sữa sau điều trị tuỷ thường phải bọc mão

Đây là chỉ định phổ biến nhất và cũng là điều nhiều phụ huynh không được giải thích rõ.

Khi tuỷ răng sữa bị viêm do sâu lan sâu, bác sĩ phải lấy bỏ phần tuỷ nhiễm khuẩn và trám bít lại. Điều trị tuỷ răng hàm trẻ em tại phòng khám có giá 1.000.000đ, răng cửa trẻ em 500.000đ. Sau thủ thuật này, chiếc răng còn lại rơi vào tình trạng bất lợi kép: nó đã mất rất nhiều mô cứng vì phần sâu phải khoan bỏ, và nó không còn nguồn nuôi dưỡng từ tuỷ nên trở nên giòn hơn.

Một chiếc răng như vậy nếu chỉ trám lại thì miếng trám phải rất lớn, chiếm phần lớn thân răng. Miếng trám lớn ở răng hàm trẻ em có hai điểm yếu: nó dễ bong ra khi trẻ nhai đồ dai, và ở đường tiếp giáp giữa trám với răng thật rất dễ sâu tái phát vì trẻ chưa vệ sinh tốt. Khi sâu tái phát dưới miếng trám lớn, thường thì chiếc răng không cứu được nữa và phải nhổ.

Mão thép giải quyết cả hai vấn đề vì nó ôm trọn thân răng, chuyển lực nhai lên toàn bộ chu vi thay vì tập trung vào miếng trám, và không có mặt trám lộ ra để sâu tái phát.

Dưới đây là hình ảnh một bé đang được điều trị tuỷ răng sữa tại phòng khám — bước ngay trước khi lắp mão bảo vệ.

Bs. Lê Ngọc Ánh, tốt nghiệp Đại học Y Hà Nội, phụ trách mảng điều trị tuỷ và nha khoa trẻ em, thực hiện các ca này. Chi tiết dịch vụ tại trang nha khoa trẻ em và điều trị tuỷ.

Quy trình lắp mão thép diễn ra thế nào

Toàn bộ quy trình cho một chiếc răng gói gọn trong một buổi hẹn, thường khoảng ba mươi đến bốn mươi phút nếu răng đã điều trị tuỷ xong từ buổi trước.

Bước đầu là gây tê tại chỗ. Với trẻ, phòng khám bôi tê bề mặt trước khi tiêm để bé không cảm nhận mũi kim, và tiêm chậm để giảm cảm giác căng tức. Đây là khâu quyết định việc bé có hợp tác trong những lần khám sau hay không.

Bước hai là sửa soạn răng. Bác sĩ mài bớt một lớp mỏng ở mặt nhai và hai mặt bên để mão có chỗ trùm xuống, đồng thời loại bỏ phần mô sâu còn lại. Lượng mài ở răng sữa ít hơn nhiều so với mài răng vĩnh viễn để bọc sứ.

Bước ba là chọn cỡ mão. Bác sĩ thử vài cỡ để tìm cái ôm khít nhất, rồi dùng kìm bóp chỉnh phần cổ mão cho ôm sát cổ răng và cắt bớt chiều cao nếu cần. Đây là bước đòi hỏi kinh nghiệm, vì mão quá rộng sẽ giữ thức ăn còn mão quá dài sẽ chèn vào lợi gây viêm.

Bước bốn là gắn mão bằng xi măng chuyên dụng, lau sạch phần xi măng thừa và kiểm tra khớp cắn. Bé cắn thử vài lần để bác sĩ chắc chắn răng bọc mão không cao hơn các răng khác.

Sau khi gắn, bé có thể ăn uống bình thường sau khoảng một giờ khi thuốc tê hết tác dụng. Nên nhắc bé cẩn thận trong lúc còn tê để không cắn vào môi má.

Cách phòng khám tổ chức buổi hẹn cho trẻ cũng quan trọng không kém kỹ thuật: hẹn vào buổi sáng khi bé còn tỉnh táo, giải thích trước bằng ngôn ngữ đơn giản, cho bé cầm thử dụng cụ không sắc nhọn, và không kéo dài quá lâu trong một lần.

So sánh mão thép với các lựa chọn khác

Khi một răng hàm sữa hỏng nhiều, có ba hướng: trám lớn, bọc mão, hoặc nhổ. Mỗi hướng có cái giá riêng và không phải lúc nào phương án giữ răng cũng đúng.

Trám lớn có ưu điểm là nhanh, rẻ, không mài nhiều và nhìn giống răng thật. Nhược điểm là tỷ lệ bong và sâu tái phát cao khi diện tích trám lớn, đặc biệt ở trẻ vệ sinh chưa tốt. Với một chiếc răng còn phải phục vụ năm sáu năm nữa, việc phải làm lại hai ba lần là gánh nặng thật cho cả bé lẫn phụ huynh.

Bọc mão thép bền hơn hẳn, thường giữ được đến khi răng thay, đổi lại là màu kim loại lộ rõ khi bé cười há to. Ở vùng răng hàm phía sau thì hầu như không thấy.

Nhổ răng sữa sớm là phương án cuối. Chi phí nhổ răng sữa tại phòng khám là 50.000đ nếu chỉ cần bôi tê và 100.000đ nếu phải tiêm tê. Chi phí thấp nhưng hệ quả không nhỏ: mất chỗ cho răng vĩnh viễn, và thường phải làm khí cụ giữ khoảng để bù lại. Nếu răng vĩnh viễn mọc lệch vì thiếu chỗ, chi phí chỉnh nha sau này lớn hơn nhiều — mắc cài kim loại thường từ 25 đến 35 triệu tuỳ độ khó. Thông tin thêm ở trang niềng răng.

Chi phí mão thép cho răng sữa không nằm trong bảng giá công bố của phòng khám, nên bạn sẽ được báo giá cụ thể theo từng ca sau khi khám và chụp phim, tuỳ số răng cần làm và tình trạng thực tế.

Những lo ngại thường gặp của phụ huynh

Lo ngại hay gặp nhất là màu kim loại. Điều này có thật và không nên nói giảm đi: mão thép có màu bạc, nhìn rõ nếu ở vị trí lộ. Vì vậy nó chủ yếu được chỉ định cho răng hàm sữa phía sau. Với răng cửa sữa, bác sĩ sẽ cân nhắc các phương án phục hồi khác có màu răng.

Lo ngại thứ hai là mão có cản trở việc thay răng không. Không. Khi đến tuổi, chân răng sữa vẫn tiêu sinh lý bình thường dưới tác động của mầm răng vĩnh viễn, và chiếc răng có mão sẽ lung lay rồi rụng như răng bình thường. Mão thường rơi ra cùng răng.

Lo ngại thứ ba là mão có gây hại cho lợi không. Nếu lắp đúng và bé được vệ sinh tốt, lợi quanh mão khoẻ mạnh. Viêm lợi xảy ra khi mép mão dài quá chèn vào lợi hoặc khi mảng bám tích tụ ở cổ mão. Cả hai đều phát hiện được ở buổi tái khám.

Về phòng ngừa, việc đáng làm nhất vẫn là ngăn không để phải bọc mão thêm chiếc răng nào. Bôi Fluor dự phòng tại phòng khám có giá 500.000đ, kết hợp với việc chải răng hai lần mỗi ngày có kem chứa fluor và giảm số lần ăn vặt trong ngày. Số lần ăn quan trọng hơn tổng lượng đường, vì mỗi lần ăn là một đợt axit tấn công men răng.

Đưa bé đến khám tại Nha khoa Hiếu Minh

Nếu bé có răng hàm sữa sâu lớn hoặc đau khi nhai, buổi khám gồm chụp phim đánh giá mức độ sâu và tình trạng tuỷ, cùng camera nội soi để bạn thấy trực tiếp chiếc răng đang bàn tới. Phòng khám ưu tiên hẹn trẻ vào khung giờ sáng, khi bé còn hợp tác tốt nhất.

Phòng khám ở Tầng 1-2, LK3-10, khu nhà ở thấp tầng TT1, Khu đô thị mới Kim Văn — Kim Lũ, phường Đại Kim, quận Hoàng Mai, Hà Nội, thuận tiện cho gia đình ở Định Công, Linh Đàm, Kim Văn Kim Lũ và Thanh Xuân. Hotline 0354 655 688. Giờ làm việc 8:30–19:30 từ Thứ 2 đến Thứ 7, Chủ nhật 8:30–18:00, nghỉ trưa 12:00–14:00.

Thăm khám và tư vấn miễn phí. Bạn có thể liên hệ để đặt lịch, hoặc xem bảng giá các dịch vụ nha khoa trẻ em.