Răng sữa bị sâu có cần chữa không? Câu trả lời và chi phí cụ thể

Răng sữa bị sâu có cần chữa không?

Cần, và lý do không phải để giữ thẩm mỹ cho trẻ. Có ba hệ quả cụ thể nếu bỏ mặc.

Thứ nhất, mầm răng vĩnh viễn nằm ngay bên dưới chân răng sữa. Khi sâu ăn tới tủy răng sữa và gây viêm quanh chóp, ổ nhiễm trùng đó tiếp xúc trực tiếp với mầm răng đang hình thành. Kết quả có thể là răng vĩnh viễn mọc lên với men bị khiếm khuyết, đốm trắng hoặc vàng nâu, hoặc mọc sai vị trí. Đây là tổn thương vĩnh viễn, không sửa lại được bằng cách nào ngoài phục hình sau này.

Thứ hai, răng sữa giữ chỗ cho răng vĩnh viễn. Mỗi chiếc răng sữa chiếm đúng khoảng không mà răng vĩnh viễn tương ứng sẽ mọc lên. Nếu răng sữa hàm bị nhổ sớm vì sâu quá nặng, các răng bên cạnh nghiêng vào khoảng trống, và khi răng vĩnh viễn tới lượt mọc thì không còn đủ chỗ. Hậu quả là chen chúc, mọc ngầm, hoặc mọc lệch ra ngoài cung hàm, và về sau phải giải quyết bằng chỉnh nha tốn kém hơn nhiều lần chi phí trám một lỗ sâu.

Thứ ba, ảnh hưởng ngay lập tức tới sinh hoạt của trẻ. Răng đau khiến trẻ nhai một bên, ăn ít, ngủ không ngon, kém tập trung ở lớp. Trẻ nhỏ thường không mô tả được cơn đau mà chỉ biểu hiện bằng quấy khóc hoặc bỏ ăn.

Răng sữa cuối cùng thường rụng vào khoảng 11 đến 12 tuổi. Một chiếc răng hàm sữa sâu ở trẻ 5 tuổi còn phải làm việc thêm 6 tới 7 năm nữa, đủ dài để mọi hệ quả trên kịp xảy ra.

Nhận biết sâu răng ở trẻ từ giai đoạn sớm

Sâu răng ở trẻ tiến triển nhanh hơn ở người lớn vì men răng sữa mỏng hơn và ít khoáng hơn. Một lỗ sâu có thể đi từ men tới tủy trong vài tháng.

Giai đoạn sớm nhất là đốm trắng đục trên bề mặt men, thường ở vùng cổ răng sát viền lợi hoặc ở kẽ giữa hai răng hàm. Đây là mất khoáng chưa tạo lỗ, và ở giai đoạn này còn có thể hồi phục bằng bôi fluor và chỉnh lại thói quen vệ sinh, chi phí bôi fluor dự phòng là 500.000đ. Bỏ lỡ giai đoạn này thì phải khoan và trám.

Giai đoạn tiếp theo là lỗ sâu màu nâu hoặc đen, có thể thấy bằng mắt ở mặt nhai. Kẽ răng khó phát hiện hơn, thường chỉ lộ ra khi trẻ kêu giắt thức ăn hoặc khi chụp phim. Camera nội soi trong miệng tại Nha khoa Hiếu Minh cho phép phụ huynh nhìn thấy trực tiếp tình trạng răng của con trên màn hình thay vì nghe mô tả.

Dấu hiệu tủy đã bị ảnh hưởng: trẻ kêu đau khi ăn đồ ngọt hoặc lạnh và cơn buốt kéo dài, đau về đêm, hoặc xuất hiện nốt sưng nhỏ trên lợi ngay cạnh chân răng đó. Nốt sưng này là lỗ rò dẫn mủ, có thể xẹp rồi phồng lại theo chu kỳ khiến phụ huynh tưởng đã tự khỏi.

Một dạng đặc biệt là sâu răng do bú bình, ảnh hưởng chủ yếu nhóm răng cửa trên ở trẻ dưới 3 tuổi có thói quen ngậm bình sữa khi ngủ. Sữa đọng quanh răng suốt đêm tạo môi trường lý tưởng cho vi khuẩn.

Các mức can thiệp và chi phí tương ứng

Mức can thiệp phụ thuộc vào độ sâu của tổn thương. Bảng chi phí tại Nha khoa Hiếu Minh:

Tình trạng	Xử lý	Chi phí
Đốm trắng, mất khoáng	Bôi fluor dự phòng	500.000đ
Sâu men, sâu ngà nông	Trám Composite hoặc Fuji	150.000đ
Sâu cổ răng	Hàn cổ răng	200.000đ
Sâu ngà sâu	Trám Sandwich	250.000đ
Sâu tới tủy, răng cửa	Điều trị tủy trẻ em	500.000đ
Sâu tới tủy, răng hàm	Điều trị tủy trẻ em	1.000.000đ
Răng không giữ được	Nhổ răng sữa bôi tê	50.000đ
Răng không giữ được	Nhổ răng sữa tiêm tê	100.000đ

Khoảng cách giữa 150.000đ cho một miếng trám và 1.000.000đ cho điều trị tủy răng hàm là gần bảy lần. Đây là lập luận thực tế nhất cho việc đưa trẻ đi khám định kỳ 6 tháng một lần: phát hiện sớm không chỉ đỡ đau cho trẻ mà còn rẻ hơn rất nhiều.

Về vật liệu trám, Fuji là loại giải phóng fluor liên tục vào mô răng xung quanh, phù hợp với răng sữa vì có thêm tác dụng chống sâu tái phát. Composite cho màu sắc giống răng hơn. Bác sĩ chọn dựa trên vị trí lỗ sâu và mức độ hợp tác của trẻ. Xem thêm trám răng.

Điều trị tủy răng sữa dùng vật liệu tiêu được theo tiến trình thay răng, khác với răng vĩnh viễn. Mục tiêu là giữ chiếc răng tới đúng thời điểm rụng tự nhiên, không phải giữ vĩnh viễn. Chi tiết ở trang điều trị tủy.

Khi nào buộc phải nhổ răng sữa và xử lý sau đó

Có ba tình huống không giữ được: chân răng đã tiêu quá nhiều do nhiễm trùng kéo dài, thân răng vỡ tới dưới lợi không còn chỗ bám cho vật liệu trám, hoặc ổ nhiễm trùng đe dọa trực tiếp mầm răng vĩnh viễn bên dưới. Trong tình huống thứ ba, giữ răng lại còn hại hơn nhổ đi.

Nhổ răng sữa có chi phí thấp, 50.000đ nếu chỉ cần bôi tê với răng đã lung lay nhiều, 100.000đ nếu phải tiêm tê. Thao tác nhanh và ít gây khó chịu hơn nhiều so với hình dung của phụ huynh.

Vấn đề thật sự nằm ở giai đoạn sau. Nếu nhổ răng hàm sữa khi còn cách thời điểm thay răng vài năm, cần cân nhắc khí cụ giữ chỗ để các răng bên cạnh không nghiêng vào khoảng trống. Bác sĩ Lê Ngọc Ánh, phụ trách chỉnh nha và nha khoa trẻ em tại phòng khám, đánh giá tuổi xương và giai đoạn phát triển của mầm răng vĩnh viễn trên phim để quyết định có cần giữ chỗ hay không.

Một số trường hợp mất răng sữa sớm dẫn tới hàm hẹp hoặc thiếu chỗ rõ rệt cần can thiệp bằng khí cụ chỉnh nha sớm: hàm nong chậm 3.000.000đ, hàm nong nhanh RPE 4.000.000đ, hoặc hàm Trainer thiết kế 7.000.000đ nếu kèm theo thói quen xấu như thở miệng, đẩy lưỡi. Xem thêm niềng răng.

Đưa trẻ đi khám răng thế nào để trẻ không sợ

Đây là phần quyết định mọi lần khám sau. Một trải nghiệm đầu tiên tệ có thể khiến trẻ sợ nha khoa nhiều năm.

Bốn điều phụ huynh nên làm. Thứ nhất, đưa trẻ đi khám lần đầu khi chưa đau, tốt nhất là quanh thời điểm mọc chiếc răng đầu tiên hoặc trước 2 tuổi. Buổi khám không đau sẽ tạo ấn tượng trung tính, dễ hợp tác ở các lần sau. Thứ hai, không dùng nha sĩ để dọa trẻ. Câu không đánh răng thì bác sĩ khoan răng đấy tạo ra nỗi sợ mà sau đó chính bạn phải xử lý. Thứ ba, không hứa chắc là không đau đâu nếu bạn không chắc. Trẻ mất lòng tin ngay lần đầu và sẽ không tin bạn ở những lần sau. Nói con sẽ cảm thấy hơi lạ, có tiếng ồn, bác sĩ sẽ dừng nếu con giơ tay là cách trung thực và hiệu quả hơn. Thứ tư, chọn khung giờ trẻ tỉnh táo, thường là buổi sáng, tránh giờ ngủ trưa.

Về phía phòng khám, việc quan trọng nhất là không ép trẻ trong buổi đầu. Buổi đầu có thể chỉ là ngồi lên ghế, xem gương, làm quen với dụng cụ. Nha khoa Hiếu Minh mở cửa 8:30 đến 19:30 Thứ 2 đến Thứ 7 và 8:30 đến 18:00 Chủ nhật, nghỉ trưa 12:00 đến 14:00, nên phụ huynh ở Đại Kim, Định Công, Linh Đàm hay Thanh Xuân dễ chọn khung giờ phù hợp với con.

Phòng sâu răng sữa: những việc thật sự có tác dụng

Bốn việc có bằng chứng rõ và làm được ở nhà.

Chải răng hai lần mỗi ngày bằng kem đánh răng có fluor, với lượng phù hợp lứa tuổi. Trẻ dưới 3 tuổi dùng lượng cỡ hạt gạo, trẻ từ 3 đến 6 tuổi dùng cỡ hạt đậu. Điểm quan trọng nhất: trẻ dưới 7 đến 8 tuổi chưa đủ khéo để chải sạch, phụ huynh phải chải lại cho con chứ không chỉ giám sát.

Dùng chỉ nha khoa khi hai răng hàm đã chạm nhau. Sâu kẽ răng hàm là dạng phổ biến và khó phát hiện nhất, bàn chải không vào được vùng này.

Kiểm soát tần suất ăn đường thay vì chỉ kiểm soát lượng. Mỗi lần ăn đồ ngọt, độ pH trong miệng giảm và men răng mất khoáng trong khoảng 20 đến 30 phút sau đó. Ăn hết một chiếc bánh trong một lần ít hại hơn nhấm nháp cùng lượng đó rải rác cả buổi chiều. Bỏ hẳn thói quen ngậm bình sữa khi ngủ.

Khám định kỳ 6 tháng một lần, kết hợp bôi fluor dự phòng 500.000đ với trẻ có nguy cơ cao. Máy tăm nước 1.200.000đ cũng là lựa chọn hỗ trợ với trẻ lớn hơn đã có ý thức tự vệ sinh.

Phòng khám ở Tầng 1-2, LK3-10, khu nhà ở thấp tầng TT1, Khu đô thị mới Kim Văn — Kim Lũ, phường Đại Kim, quận Hoàng Mai, Hà Nội, hotline 0354 655 688. Thăm khám và tư vấn miễn phí. Xem thêm trang nha khoa trẻ em.