Trám răng sữa cho trẻ có cần gây tê không?

Câu trả lời ngắn: tùy độ sâu của lỗ sâu

Không có quy tắc chung kiểu mọi ca trám răng sữa đều phải tê hoặc đều không cần tê. Quyết định phụ thuộc vào lỗ sâu đã ăn tới lớp nào của răng.

Răng sữa có ba lớp giống răng vĩnh viễn: men bên ngoài, ngà ở giữa, tủy trong cùng. Lớp men không có dây thần kinh, nên khi sâu mới chỉ dừng ở men, việc làm sạch và trám gần như không gây cảm giác gì. Trường hợp này không cần tê, và việc tiêm tê chỉ khiến trẻ sợ hãi vô ích.

Khi sâu đã vào ngà, tình hình khác. Ngà răng chứa các ống nhỏ dẫn truyền cảm giác tới tủy, nên thao tác nạo mô sâu sẽ gây ê buốt. Mức độ ê phụ thuộc độ sâu và tốc độ tiến triển của lỗ sâu. Với ngà sâu và đặc biệt là gần tủy, gây tê là cần thiết để trẻ không đau và để bác sĩ làm sạch triệt để chứ không phải làm vội cho xong.

Một yếu tố nữa là tính hợp tác của trẻ. Có bé chịu được thao tác dài mà không nhúc nhích; có bé chỉ cần cảm giác lạ đã giãy giụa. Với nhóm sau, gây tê đôi khi giúp buổi điều trị diễn ra an toàn hơn ngay cả với lỗ sâu vừa phải.

Cần nói thẳng: cha mẹ không nên yêu cầu bác sĩ bỏ qua gây tê vì sợ thuốc tê hại con. Trẻ đau trong lần điều trị đầu tiên thường sinh sợ nha khoa kéo dài nhiều năm.

Các mức gây tê dùng cho trẻ và độ an toàn

Trong nha khoa trẻ em có hai mức tê thường dùng, khác nhau về cách đưa thuốc và độ sâu tác dụng.

Tê bề mặt là dạng gel bôi lên lợi, có mùi trái cây, tác dụng sau khoảng một phút. Mức này làm tê lớp niêm mạc nông, đủ cho các thao tác rất nhẹ và chủ yếu dùng để trẻ không thấy đau khi tiêm mũi tê tiếp theo.

Tê tại chỗ bằng tiêm là mức thường dùng khi trám sâu hoặc điều trị tủy. Kim tiêm nha khoa cho trẻ rất mảnh, và nếu bác sĩ bôi tê bề mặt trước rồi bơm thuốc chậm, phần lớn trẻ chỉ cảm thấy hơi tức chứ không đau nhói.

Về an toàn, thuốc tê nha khoa dùng cho trẻ được tính liều theo cân nặng. Đây là lý do bác sĩ hỏi cân nặng của bé và không làm quá nhiều răng trong một buổi. Tác dụng phụ đáng kể rất hiếm ở liều đúng.

Rủi ro thực tế hay gặp nhất lại rất đời thường: sau khi về, môi và má còn tê, trẻ tò mò cắn vào mà không biết đau, dẫn đến vết loét ở môi. Cha mẹ cần trông chừng bé khoảng hai đến ba giờ sau điều trị và không cho ăn đồ cứng cho đến khi hết tê hẳn.

Trước mọi thủ thuật có gây tê, phòng khám kiểm tra các chỉ số sức khỏe cơ bản để đảm bảo đủ điều kiện tiến hành.

Vì sao vẫn phải trám răng sữa dù nó sẽ rụng

Đây là lý do nhiều cha mẹ trì hoãn: răng sữa rồi cũng thay, việc gì phải mất công trám.

Vấn đề nằm ở thời gian. Răng hàm sữa thứ hai thường chỉ thay vào khoảng 10 đến 12 tuổi. Nếu bé sâu răng đó lúc 5 tuổi, nghĩa là còn 5 đến 7 năm phải sống chung. Sâu răng không đứng yên trong khoảng thời gian đó — nó tiến vào tủy, gây đau, áp xe, và cuối cùng buộc phải điều trị tủy hoặc nhổ.

Hậu quả kéo theo còn nghiêm trọng hơn. Răng sữa giữ chỗ cho răng vĩnh viễn mọc đúng vị trí. Mất răng sữa quá sớm khiến các răng bên cạnh nghiêng vào khoảng trống, răng vĩnh viễn bên dưới không đủ chỗ mọc, dẫn tới chen chúc và sau này phải niềng răng phức tạp hơn.

Ngoài ra, nhiễm khuẩn từ chân răng sữa có thể ảnh hưởng tới mầm răng vĩnh viễn đang hình thành ngay bên dưới, gây khiếm khuyết men răng vĩnh viễn sau này.

So sánh chi phí cũng rõ: trám Composite hoặc Fuji 150.000đ một răng, trong khi điều trị tủy răng hàm trẻ em là 1.000.000đ. Chưa kể việc điều trị tủy mất nhiều buổi và khó hợp tác hơn nhiều với trẻ.

Bảng chi phí các can thiệp trên răng sữa

Bảng dưới liệt kê các mức giá liên quan để bạn hình dung khoảng chi phí theo mức độ tiến triển của bệnh.

Can thiệp	Giá	Ghi chú
Trám Composite hoặc Fuji	150.000đ	Áp dụng cho lỗ sâu chưa vào tủy
Hàn cổ răng	200.000đ	Tổn thương vùng cổ răng
Trám Sandwich	250.000đ	Kỹ thuật hai lớp cho lỗ sâu lớn hơn
Hàn thẩm mỹ	500.000đ	Yêu cầu về hình thể và màu sắc cao
Bôi Fluor dự phòng	500.000đ	Phòng ngừa, làm trước khi có lỗ sâu
Điều trị tủy răng cửa trẻ em	500.000đ	Khi sâu đã vào tủy
Điều trị tủy răng hàm trẻ em	1.000.000đ	Khi sâu đã vào tủy
Nhổ răng sữa bôi tê	50.000đ	Răng lung lay, chân đã tiêu
Nhổ răng sữa tiêm tê	100.000đ	Răng chưa lung lay, cần tê sâu hơn

Điều đáng chú ý trong bảng này: khoảng cách giữa trám 150.000đ và điều trị tủy 1.000.000đ lớn hơn gấp sáu lần, và toàn bộ khác biệt chỉ nằm ở việc phát hiện sớm hay muộn vài tháng.

Chuẩn bị tâm lý cho trẻ trước buổi trám

Mức độ hợp tác của trẻ quyết định buổi điều trị suôn sẻ hay không, và phần lớn việc chuẩn bị diễn ra ở nhà chứ không ở phòng khám.

Những việc nên làm: nói với con rằng bác sĩ sẽ đếm răng và làm sạch chỗ răng bị vi khuẩn ăn; cho bé ăn no nhẹ trước khi đi để không đói và cáu; chọn khung giờ bé tỉnh táo nhất, thường là buổi sáng; mang theo một món đồ chơi quen thuộc.

Những việc nên tránh: hứa với con rằng sẽ không đau chút nào — nếu bé thấy khó chịu, bé sẽ mất tin tưởng vào cả bạn lẫn bác sĩ; dọa nạt kiểu không ngoan thì bác sĩ tiêm; kể lại trải nghiệm sợ hãi của chính bạn trước mặt con; đưa bé đi ngay sau khi đã đau nhiều đêm, vì lúc đó bé đã liên kết nha khoa với đau.

Một cách hiệu quả là đưa bé đi khám định kỳ từ khi mọc răng, khi chưa có vấn đề gì. Buổi đầu chỉ là ngồi ghế, đếm răng, bôi fluor — bé làm quen với môi trường trước khi cần can thiệp thật.

Tại phòng khám, điều dưỡng sẽ trao đổi với phụ huynh về tình trạng của bé và các lưu ý trước khi vào điều trị.

Sau khi trám cần lưu ý gì

Với vật liệu trám hiện đại, trẻ có thể ăn uống lại sau khi hết tê. Nếu ca trám không gây tê thì gần như không phải kiêng gì đặc biệt.

Ba điều cần theo dõi trong tuần đầu. Thứ nhất là cắn cộm: nếu bé kêu vướng khi cắn hoặc nhai lệch sang bên kia, cần quay lại để bác sĩ mài chỉnh miếng trám. Thứ hai là ê buốt kéo dài với đồ lạnh quá hai tuần, có thể là dấu hiệu tủy đang phản ứng. Thứ ba là miếng trám bong, thường do trẻ cắn đồ cứng hoặc do lỗ sâu quá lớn với thành răng còn lại mỏng.

Về lâu dài, miếng trám không phải là kết thúc câu chuyện. Sâu răng ở trẻ hiếm khi chỉ có một lỗ — nếu bé đã sâu một răng, khả năng cao còn các răng khác đang chớm. Việc cần làm là khám định kỳ mỗi sáu tháng và điều chỉnh chế độ ăn, đặc biệt hạn chế đồ ngọt dạng dính và nước ngọt uống rải rác cả ngày.

Tại Nha khoa Hiếu Minh, bác sĩ Lê Ngọc Ánh — tốt nghiệp Đại học Y Hà Nội, phụ trách trám răng thẩm mỹ, điều trị tủy và nha khoa trẻ em — trực tiếp thăm khám cho các bé. Phòng khám có phòng điều trị riêng biệt và phục vụ gia đình ở Đại Kim, Kim Văn Kim Lũ, Định Công, Linh Đàm, Thanh Xuân, Hà Nội.

Xem thêm tại trang nha khoa trẻ em và trám răng. Thăm khám và tư vấn miễn phí. Địa chỉ: Tầng 1-2, LK3-10, khu nhà ở thấp tầng TT1, Khu đô thị mới Kim Văn — Kim Lũ, phường Đại Kim, quận Hoàng Mai, Hà Nội. Hotline 0354 655 688.