Viêm lợi khi mang thai có tự hết sau sinh không?

Vì sao mang thai lại hay bị viêm lợi

Câu trả lời ngắn: nội tiết thai kỳ không tự gây viêm lợi, nó làm lợi phản ứng mạnh hơn nhiều với cùng một lượng mảng bám mà trước đó cơ thể vẫn chịu được.

Trong thai kỳ, nồng độ estrogen và progesterone tăng cao. Progesterone làm mạch máu ở lợi giãn ra và tăng tính thấm, khiến mô lợi dễ sưng, dễ đỏ và dễ chảy máu. Đồng thời sự thay đổi nội tiết cũng làm thay đổi hệ vi khuẩn dưới lợi theo hướng thuận lợi cho một số chủng gây viêm. Kết quả là nhiều thai phụ vốn không có vấn đề gì bỗng thấy chảy máu mỗi lần chải răng, thường bắt đầu từ tháng thứ hai đến tháng thứ ba và rõ nhất vào khoảng tháng thứ tám.

Nhưng điểm mấu chốt phải nhắc lại: mảng bám vẫn là nguyên nhân. Nội tiết chỉ khuếch đại phản ứng. Một thai phụ giữ răng miệng thật sạch có thể đi hết thai kỳ mà lợi chỉ hơi nhạy cảm, trong khi người có sẵn cao răng sẽ thấy tình trạng nặng lên nhanh chóng.

Có thêm hai yếu tố cộng hưởng. Thứ nhất là nghén: nôn nhiều đưa axit dạ dày lên miệng, làm mòn men và thay đổi môi trường vi khuẩn; nhiều người cũng khó chải răng vì buồn nôn khi bàn chải chạm vào lưỡi. Thứ hai là thay đổi khẩu vị, ăn vặt nhiều lần trong ngày và thèm đồ ngọt, làm mảng bám tích tụ nhanh hơn.

Sau sinh thì tình trạng đi về đâu

Câu trả lời trung thực gồm hai vế. Vế thứ nhất: nếu bạn chỉ bị viêm lợi đơn thuần, tức là viêm dừng ở mô mềm chưa mất xương, thì sau sinh khi nội tiết trở lại bình thường, mức độ sưng và chảy máu sẽ giảm rõ trong vài tuần đến vài tháng. Đây là phần khiến nhiều người tin rằng bệnh tự khỏi.

Vế thứ hai: nó chỉ giảm chứ không hết hẳn nếu cao răng và mảng bám vẫn nằm đó. Cao răng là mảng bám đã khoáng hoá, bám chắc vào bề mặt răng và chân răng, bàn chải không lấy đi được. Nội tiết bình thường trở lại nghĩa là lợi bớt phản ứng thái quá, nhưng ổ vi khuẩn thì vẫn nguyên và tiếp tục gây viêm ở mức thấp hơn. Nhiều bà mẹ sau sinh vẫn chảy máu lợi kéo dài, và thường bỏ qua vì bận con nhỏ.

Trường hợp đáng lo hơn là khi viêm lợi đã tiến triển thành viêm nha chu. Ranh giới giữa hai bệnh là sự mất bám dính và tiêu xương ổ răng. Xương đã tiêu thì không tự mọc lại sau sinh, dù nội tiết có bình thường hoàn toàn. Lúc đó điều trị chỉ có thể chặn tiến triển và ổn định tình trạng, không đưa mọi thứ về như cũ.

Một dạng riêng cần biết là u hạt thai nghén, khối lợi mọc lồi lên như một cục thịt nhỏ, hay gặp ở vùng răng cửa, dễ chảy máu. Khối này thường nhỏ lại đáng kể sau sinh. Nếu nó cản trở ăn nhai hoặc chảy máu nhiều thì có thể xử lý ngay trong thai kỳ, và Laser Diode là công cụ phù hợp vì ít chảy máu và lành thương nhanh.

Điều trị an toàn trong thai kỳ

Nguyên tắc là không trì hoãn việc làm sạch, vì để nhiễm khuẩn kéo dài mới là rủi ro thực sự. Lấy cao răng và làm sạch dưới lợi hoàn toàn có thể thực hiện trong thai kỳ, và đây là can thiệp không xâm lấn, không dùng thuốc toàn thân.

Việc cần làm	Thời điểm phù hợp	Ghi chú
Khám và tư vấn	Bất kỳ lúc nào	Nên khám sớm ngay khi biết có thai
Lấy cao răng, làm sạch dưới lợi	Ưu tiên ba tháng giữa	Không dùng thuốc toàn thân
Trám răng sâu	Ba tháng giữa	Gây tê tại chỗ khi cần
Điều trị tuỷ khi đau cấp	Khi cần thiết, ưu tiên ba tháng giữa	Không nên trì hoãn nếu đau nhiều
Nhổ răng	Chỉ khi bắt buộc	Trao đổi với bác sĩ sản khoa
Chụp X-quang	Hạn chế, chỉ khi cần	Có tạp dề chì che bụng
Tẩy trắng răng, phục hình thẩm mỹ	Hoãn sau sinh	Không cấp thiết

Ba tháng đầu là giai đoạn hình thành cơ quan của thai và cũng là lúc mẹ nghén nhiều, nên thường chỉ khám và hướng dẫn vệ sinh. Ba tháng cuối, nằm ngửa lâu trên ghế có thể gây khó chịu do tử cung chèn ép, nên các buổi điều trị được rút ngắn và thay đổi tư thế. Ba tháng giữa là cửa sổ thuận lợi nhất cho phần lớn can thiệp.

Về thuốc, không tự mua thuốc giảm đau hay kháng sinh khi đang mang thai. Nếu cần dùng, bác sĩ sẽ chọn loại phù hợp và trao đổi với bác sĩ sản khoa. Hãy nói rõ tuần thai, tình trạng thai kỳ và mọi loại thuốc, vitamin bạn đang dùng ngay từ đầu buổi khám.

Chăm sóc hằng ngày khi đang mang thai

Việc hằng ngày quyết định phần lớn kết quả, nhiều hơn cả những gì làm được ở phòng khám. Chải răng hai lần mỗi ngày bằng bàn chải lông mềm, kem chải răng có fluor, chải nhẹ theo hướng từ lợi xuống mặt răng. Lợi đang viêm sẽ chảy máu khi chải, và phản xạ tự nhiên là né vùng đó — đây chính là sai lầm làm bệnh nặng thêm. Chải nhẹ nhưng vẫn phải chải đúng vùng đang chảy máu, sau vài ngày làm sạch tốt thì máu sẽ giảm.

Dùng chỉ nha khoa mỗi tối. Kẽ răng là nơi mảng bám tích tụ nhiều nhất và cũng là nơi viêm lợi thai kỳ biểu hiện sớm nhất. Máy tăm nước (1.200.000đ) là lựa chọn dễ chịu hơn với người dễ buồn nôn khi đưa tay vào sâu trong miệng.

Khi nghén nôn, đừng chải răng ngay sau khi nôn vì men răng đang mềm do axit, chải lúc đó làm mòn men nhanh hơn. Hãy súc miệng bằng nước sạch hoặc nước pha chút muối, đợi khoảng ba mươi phút rồi mới chải. Nếu mùi kem chải răng gây buồn nôn, đổi sang loại có hương nhẹ hoặc tạm thời chải bằng nước rồi bổ sung nước súc miệng có fluor.

Về ăn uống, hạn chế ăn vặt nhiều lần trong ngày, đặc biệt đồ ngọt và nước có ga, vì mỗi lần ăn là một đợt axit tấn công men răng. Uống đủ nước, và bổ sung canxi theo hướng dẫn của bác sĩ sản khoa — lưu ý rằng quan niệm mang thai làm mẹ mất canxi ở răng là không chính xác, canxi trong men răng đã ổn định và không bị rút ra để nuôi thai.

Vì sao không nên bỏ qua và khi nào cần đi khám ngay

Sức khoẻ răng miệng trong thai kỳ ảnh hưởng tới cả mẹ và thai nhi. Nhiều nghiên cứu đã ghi nhận mối liên hệ giữa bệnh nha chu ở thai phụ với nguy cơ sinh non và trẻ nhẹ cân, dù cơ chế còn đang được làm rõ. Đây là lý do đủ để không xem chảy máu lợi là chuyện nhỏ chờ sinh xong rồi tính.

Cần đi khám sớm khi có bất kỳ dấu hiệu nào sau đây: lợi chảy máu mỗi lần chải và kéo dài quá một tuần; lợi sưng nề, đau, có mùi hôi; xuất hiện khối lợi lồi lên; răng lung lay; đau răng tự phát hoặc đau về đêm; sưng má hoặc sốt. Nhóm cuối là dấu hiệu nhiễm khuẩn cấp, cần xử lý ngay chứ không hoãn tới sau sinh.

Buổi khám thường gồm kiểm tra toàn bộ răng và mô lợi, thăm dò độ sâu túi lợi để phân biệt viêm lợi với viêm nha chu, và soi bằng camera nội soi trong miệng để bạn thấy trực tiếp vùng đang viêm. Việc nhìn thấy chính chỗ lợi sưng đỏ trên màn hình thường giúp mẹ bầu hình dung rõ hơn về vùng cần chải kỹ.

Sau sinh, nên đi khám lại và lấy cao răng một lần để dứt điểm phần nguyên nhân còn tồn đọng, thay vì trông chờ mọi thứ tự trở về bình thường. Với các vấn đề thẩm mỹ đã hoãn trong thai kỳ như tẩy trắng răng hay phục hình, đây cũng là thời điểm phù hợp để tính tiếp.

Nha khoa Hiếu Minh mở cửa 8:30 đến 19:30 từ Thứ 2 đến Thứ 7 và 8:30 đến 18:00 Chủ nhật, phục vụ Đại Kim, Kim Văn Kim Lũ, Định Công, Linh Đàm và Thanh Xuân. Địa chỉ Tầng 1-2, LK3-10, khu nhà ở thấp tầng TT1, Khu đô thị mới Kim Văn — Kim Lũ, phường Đại Kim, quận Hoàng Mai, Hà Nội; hotline 0354 655 688, thăm khám và tư vấn miễn phí. Xem thêm hồ sơ đội ngũ bác sĩ hoặc liên hệ để đặt lịch.